I SA/Ol 200/16

WyrokWSA w Olsztynie2016-05-12

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Wojciech Czajkowski, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawczyni oraz przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Organ właściwie ocenił, że nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności należności ani przesłanki umorzenia wynikające z przepisów rozporządzenia, gdyż sytuacja materialna i rodzinna skarżącej nie uzasadniała umorzenia, a jej stan zdrowia nie pozbawiał jej możliwości uzyskiwania dochodu. Sąd podkreślił, że umorzenie składek jest instytucją wyjątkową, a nieznajomość prawa nie zwalnia z obowiązku ich opłacania.
Stan faktyczny
Skarżąca B. D. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności należności oraz brak przesłanek umorzenia wynikających z przepisów rozporządzenia, mimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz brak wnikliwej analizy sprawy. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę I SA/Ol 200/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku B. D. (zwanej dalej "stroną", "skarżącą") o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]" w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu decyzji, organ powołał treść art. 28 ust. 1-3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), dalej jako "u.s.u.s." oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Jak wynika z akt sprawy, w dniu 16 czerwca 2015 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K. wpłynął wniosek skarżącej o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. We wniosku strona wskazała, że od 1992 r. do 1995 r. dzierżawiła sklep od "[...]". Dodała, że w 1995 r. sklep został kupiony na własność, gdyż nie było skarżącej stać na opłacenie dzierżawy. Oświadczyła, że mimo niskich obrotów i utargów płaciła składkę zdrowotną. W 2004 r. otrzymała rentę chorobową i w dalszym ciągu opłacała składkę zdrowotną, gdyż nie wiedziała o ustawie z dnia 1 stycznia 2008 r., że prowadząc działalność gospodarczą należy opłacać pełną składkę ubezpieczeniową. Skarżąca wskazała, że prowadzona działalność nie przynosiła zysku, a obrót w skali miesiąca wynosił od 3500 zł do 4000 zł, co dawało 700zł – 800 zł zysku, a opłaty miesięczne stanowią około 600 zł. Ponadto oświadczyła, że lata 2008-2009 były dla niej szczególnie trudne z uwagi na śmierć pełnoletniego syna. Decyzją z dnia "[...]" Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zwany także "Zakładem") odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład decyzją z dnia "[...]" uchylił opisaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia "[...]" Zakład ponownie odmówił umorzenia należności z tytułu składek: na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 64 499,80 zł; na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 222,59 zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 4997,13 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca podała, że dochód na trzyosobową rodzinę wynosi 4043,70 zł miesięcznie, ale po opłaceniu wszelkich zobowiązań nie zostaje wiele na codzienne funkcjonowanie. Skarżąca oświadczyła, że razem z mężem musi dokonać wymiany eternitu na mieszkaniu, wiosną sklep będzie wymagał wykonania elewacji, a nadto chce pomóc córce, gdyż budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje wymaga wymiany dachówki. Z uzyskanych przez organ informacji wynikało, że strona nie korzysta z pomocy społecznej oraz nie pobiera świadczeń rodzinnych. Skarżąca nie figuruje również w krajowym systemie ewidencji producentów. W zeznaniach podatkowych PIT-28 strona wykazała przychód w wysokości: 2012 r. – 39.899,68 zł, 2013 r. – 42.082,68 zł, 2014 r. – 30.070,81 zł; ostatnią deklarację VAT-7 złożyła za 09.2014r.; nie dokonywała odliczeń mieszkaniowych VZM za ostatnie 3 lata. Ponadto organ ustalił, że strona nie deklarowała dochodów z zagranicy. Nie toczy się wobec jej majątku postępowanie egzekucyjne oraz nie zalega w podatkach. Na podstawie wykazu czynności majątkowych organ ustalił, że w 2011 r. strona otrzymała spadek w 3/16 części zabudowanej nieruchomości położonej w K. gmina S. Od 12 marca 2004 r. strona pobiera świadczenie rentowe z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 803,70 zł (netto). Uwzględniając że strona uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rentowego, jest współwłaścicielem nieruchomości oraz, że właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, Zakład przyjął, że brak jest podstaw dla uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia. Nie wystąpiły bowiem przesłanki zawarte w art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 i pkt 5 u.s.u.s.. Następnie Zakład dokonał oceny wniosku pod kątem zastosowania umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy, zgodnie z którym, należności z tytułu składek mogą być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia, Zakład może umorzyć przedmiotowe należności, jeżeli osoba zobowiązana wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest ona w stanie spłacić ciążących na niej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W takim przypadku na zobowiązanym ciąży jednak obowiązek przedstawienia danych świadczących o aktualnej, trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej uniemożliwiającej uregulowanie zadłużenia. Dokonując analizy sytuacji materialno-rodzinnej strony organ wskazał, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz bezrobotnym synem. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód ze świadczenia rentowego w kwocie 803,70 zł (netto) oraz dochód męża ze świadczenia rentowego w kwocie 939,61 zł (netto), dochód męża z wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.103,75zł (netto), dochód męża z umowy agencyjnej w kwocie 399,33 zł (netto), dochód męża z umowy agencyjnej w kwocie 237,82 zł (netto). W trakcie prowadzonego postępowania strona wskazała, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą 300 zł, zaś koszty związane z leczeniem - 250 zł. Uwzględniając powyższe organ uznał, że egzystencja rodziny skarżącej nie jest zagrożona, a spłata zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek nie pozbawi strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zakład przyjął zatem, że nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Natomiast wobec faktu, że strona nie prowadzi działalności gospodarczej organ nie stwierdził wystąpienia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia. Zdaniem organu, strona nie wykazała również zaistnienia przesłanki wynikającej z § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia, tzn. nie udowodniła iż przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem pozbawiła wnioskodawcę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Odnosząc się do stanu zdrowia skarżącej Zakład uwzględnił, że strona choruje na dyskopatię, zwyrodnienie stawów, niewydolność serca. Skarżąca od dnia 12 marca 2004 r. została uznana przez lekarza orzecznika ZUS za częściowo niezdolną do pracy, a od lipca 2012 r. na stałe. Jednakże częściowa niezdolność do pracy nie wyklucza, zdaniem organu, podjęcia jakiejkolwiek pracy. Ponadto stan zdrowia skarżącej nie uniemożliwił jej prowadzenia działalności gospodarczej w okresie 1 grudnia1999 r. – 30 września 2014 r. W związku z powyższym Zakład stwierdził brak wystąpienia przesłanki określonej w § 3 ust.1 pkt 3 w/w rozporządzenia. W konsekwencji organ uznał, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przemawiające za umorzeniem należności z tytułu składek. Odnosząc się do poniesionego argumentu, że dopiero po 6 latach i 4 miesiącach Zakład objął skarżącą obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 46 ust.1 oraz art. 47 u.s.u.s., płatnik składek zobowiązany jest do prawidłowego obliczania i opłacania należnych składek za każdy miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej. Niewywiązanie się z obowiązku regulowania należności w ustawowym terminie i w pełnej wysokości skutkuje powstaniem zadłużenia. Zakład zauważył, że w związku ze zmianą ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od 1 stycznia 2008 r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, mające ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym do czasu ustalenia prawa do emerytury (art. 9 ust. 4c). Wobec powyższego od 1 stycznia 2008 r. strona powinna dokonać zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ wyjaśnił przy tym, że każdy płatnik, niezależnie od wieku i rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej jest zobligowany do sporządzania dokumentacji ubezpieczeniowej, obliczania i regulowania należności z tytułu składek. Podkreślił, że decyzje umarzające należności z tytułu składek mają charakter zupełnie wyjątkowy, albowiem to uiszczanie składek stanowi regułę. Każda osoba prowadząca działalność gospodarczą i podlegająca ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu musi liczyć się z obowiązkiem odprowadzenia należnych składek na te ubezpieczenia i wykazywać staranność w prowadzeniu spraw firmy. Obowiązek opłacania składek wynika wprost z obowiązujących przepisów, co do których przyjmuje się domniemanie powszechnej znajomości. Obowiązujące przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie nakładają na Zakład obowiązku informowania płatnika składek o wynikających z przepisów powinnościach. Dodatkowo Zakład zaznaczył, iż zadłużenie z tytułu składek jest wynikiem uprzednio prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, której celem co do zasady było osiągnięcie zysku finansowego. Powstałe w wyniku prowadzonej działalności negatywne konsekwencje finansowe, nie zwalniają strony z odpowiedzialności za powstałe zobowiązania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Strona podkreśliła, że zaskarżona decyzja jest nieściągalna, gdyż w roku 2014 skarżąca zakończyła prowadzenie działalności i zarówno ona jak i jej mąż nie posiadają majątku. Prowadzona przez skarżącą działalność nie przynosiła dochodów. Zdaniem skarżącej, organ wydał decyzję zbyt szybko, bez wnikliwej analizy. Strona w dalszym ciągu kwestionuje zasadność powstałych zaległości i obowiązku opłacenia dodatkowych składek pomimo pobierania renty chorobowej. Ponadto skarżąca podkreśliła, że jest prostą osobą i niezrozumiale są dla niej przepisy prawa materialnego. Zakład powinien wykazać się empatią i zwrócić uwagę w jaki sposób narosło zadłużenie. Skarżąca podkreśliła, że przeciwko niej oraz jej mężowi nie toczyło się żadne postępowanie karno-skarbowe, zaś swoje zobowiązania spłacali regularnie bez zbędnej zwłoki. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwane dalej "p.p.s.a.". Zaistniały w rozpoznanej sprawie spór pomiędzy skarżącą, a organem dotyczył zakresu uprawnień do kształtowania pozycji prawnej skarżącej, jakie organom przyznaje przepis art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s.. Zgodnie z tym przepisem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3 powołanego artykułu ściśle określono przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność, a mianowicie: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Następnie należy podnieść, że użycie przez ustawodawcę zwrotu "może umorzyć" oznacza, że w sytuacji gdy nawet w rozpoznawanej sprawie wystąpią przewidziane w tym przepisie przesłanki, to organ ma prawo do odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Z tego względu, decyzje wydawane na podstawie powołanego przepisu określane są mianem decyzji uznaniowych, co oznacza, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do stwierdzenia, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać umorzenie należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Istotne staje się więc zbadanie, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono w sposób przekonujący wszystkie zgłoszone przez skarżącego okoliczności. Organy prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie są bowiem zobowiązane do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy- mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. z 2016 r., poz. 23, zwany w skrócie "k.p.a."), zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art.77 §1 k.p.a.), dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona (art. 80 k.p.a.) oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie (art. 107 §3 k.p.a.). W ocenie Sądu, treść zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje, że organ w pełni zastosował się do wyżej wymienionych obowiązków. W pierwszej kolejności, podjął czynności mające na celu ustalenie, czy w przypadku skarżącej zachodzi całkowita nieściągalność składek i tym samym, czy istnieją podstawy prawne do umorzenia należności. Jak wynika z akt sprawy, dokonując szczegółowej analizy sytuacji majątkowo-rodzinnej skarżącej organ uwzględnił m.in. że skarżąca uzyskuje dochód z tytułu świadczenia rentowego, jest współwłaścicielem nieruchomości, a właściwy organ nie stwierdził całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Powyższe ustalenia organu stanowiły podstawę do stwierdzenia braku przesłanek zawartych w art. 28 ust. 2 i 3 pkt 3 i 5 u.s.u.s., a tym samym braku podstaw do uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia. Wbrew zatem zarzutom zawartym w skardze, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził twierdzenia strony o braku majątku skarżącej oraz jej męża. Z akt sprawy wynika również, że organ dokonał analizy sytuacji skarżącej w kontekście przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z ww. przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przeprowadzona analiza zebranego materiału dowodowego doprowadziła organ do wniosku, iż skarżąca nie wykazała, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić ciążącej na niej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla skarżącej oraz jej rodziny. Przede wszystkim dokonując analizy sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej, organ zwrócił uwagę, że miesięczny dochód, którym dysponuje rodzina wyniósł 4043,70 zł (w tym stały dochód z tytułu świadczenia rentowego jej oraz jej męża oraz wynagrodzenie męża strony z tytułu wynagrodzenia za pracę), zaś wysokość ponoszonych przez skarżącą miesięcznych wydatków została przez nią wskazana na kwotę 550 zł. Istotne jest przy tym, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca nie powołała się na brak niezbędnych środków do życia lecz wskazywała na konieczność dokonania wymiany pokrycia dachowego mieszkania, wykonania elewacji sklepu oraz pomocy córce, gdyż budynek, w którym zamieszkuje wymaga wymiany dachówki (k. 60-61 akt administracyjnych). Zasadnie zatem organ przyjął, że sytuacja skarżącej nie jest na tyle wyjątkowa aby stwierdzić, że jej dalsza egzystencja, bez zapewnienia środków za strony Państwa, jest niemożliwa. Wobec natomiast faktu, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie wystąpiła również przesłanka umorzenia należności z powodu poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Organ uwzględnił przy tym stan zdrowia skarżącej, przyjmując, że powoływane przez skarżącą dolegliwości zdrowotne nie wyczerpują przesłanki przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W związku z powyższym Sąd uznał, iż organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwzględnił wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazał potwierdzające je dowody, a także przytoczył przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie. Natomiast dokonana przez organ ocena dowodów była oceną swobodną, ale nie dowolną. W świetle powyższego za nieskuteczny uznać należało podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia zawartej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. W niniejszej sprawie, postępowanie było przeprowadzone starannie i merytorycznie poprawne, bez zbędnej zwłoki, a organ rozstrzygający sprawę nie naruszył przepisów prawa procesowego i materialnego, stanowiącego podstawę wydania decyzji. Trzeba również zwrócić uwagę, że za umorzeniem należności z tytułu składek nie przemawia argument nieznajomości prawa, gdyż każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien mieć na uwadze wywiązywanie się z obowiązków wynikających z przepisów prawa, nałożonych przez ustawodawcę na przedsiębiorców. Skarżąca powinna przy tym liczyć się z ryzykiem jakie niesie ze sobą prowadzenie działalności gospodarczej (np. zmiany w przepisach, niewielki zysk z działalności gospodarczej) i zabezpieczyć kwoty pieniężne na opłacenie składek w wymaganym przez ustawodawcę terminie, niezależnie od przyczyn uniemożliwiających wykonanie takiego obowiązku. Organ nie może bowiem ponosić ujemnych następstw nieterminowego regulowania zobowiązań z tytułu składek. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do konieczności umorzenia należności każdemu podmiotowi, który złoży stosowny wniosek uzasadniony trudną sytuacją finansową podatnika. Z kolei taka sytuacja wypaczyłaby zasadę równości podmiotów wobec prawa oraz uniemożliwiałaby prowadzenie rozsądnej polityki fiskalnej Państwa. Na marginesie należy również zaznaczyć, że Sąd nie jest właściwy do merytorycznego rozpatrzenia zawartego w skardze wniosku o zmianę zaskarżonej decyzji, jak również rozpatrzenia kwestii zasadności powstałej zaległości. Jak już wcześniej wskazano, Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., bądź § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.. Nie można było również dopatrzyć się naruszenia przez organy przepisów proceduralnych. W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło