I SA/Ol 203/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-05-11

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiony radca prawny w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdyż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania z powodu niskich dochodów i braku możliwości oszczędności. Ustanowienie dwóch pełnomocników z urzędu jest niedopuszczalne, wystarczające jest ustanowienie jednego, a wybór padł na radcę prawnego ze względu na kwalifikacje w sprawach gospodarczych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. Ż. zwrócił się do WSA w Olsztynie o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, której emerytura wynosi 1001,96 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie pracuje i nie osiąga dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej, na której ma zakaz wykonywania pracy zawodowej. Nie posiada innego majątku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego Wnioskiem z dnia 5 maja 2011 r. Skarżący Z. Ż. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego na kwotę 100 zł, ustanowienie radcy prawnego oraz ustanowienie adwokata. Jak wynika ze złożonego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną K. Ż.. Skarżący nie pracuje. Jedynym dochodem rodziny jest emerytura żony w wysokości 1001,96 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 6,73 ha. Jednakże jako właściciel ziemi nie osiąga z przedmiotowej nieruchomości żadnych dochodów, gdyż otrzymał zakaz wykonywania pracy zawodowej (uprawy roli). Innego majątku nie posiada. Oświadczył również, iż emerytura żony jest jedynym źródłem utrzymania jego i żony. Mając na uwadze powyższe zważono co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.). Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Należy przy tym podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego czy też ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie rozpoznającego wniosek, przedstawiona powyżej sytuacja finansowa wnioskodawcy pozwala na przyjęcie, iż skarżący spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Wnioskodawca wykazał bowiem z czego się utrzymuje oraz wyjaśnił swoją sytuację majątkową. Podał m.in., że jedynym źródłem utrzymania jest emerytura żony w wysokości 1001,96 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest również współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 6,73 ha, jednakże od dłuższego czasu z przedmiotowej nieruchomości nie uzyskuje żadnych dochodów. Stwierdzić zatem należy, iż skarżący utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, z których nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Ograniczenia natury finansowej nie mogą natomiast zamykać wnioskodawcy prawa do kontroli przez niezawisły sąd zaskarżonego postanowienia. W kwestii wniosku strony skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, należy stwierdzić, że żądanie ustanowienia radcy prawnego oraz ustanowienia adwokata, można rozumieć w dwojaki sposób: albo jako ustanowienie dwóch pełnomocników w osobach adwokata i radcy prawnego, albo jako pozostawienie Sądowi alternatywy co do wyboru jednego ze wskazanych przez wnioskodawcę przedstawicieli zawodów prawniczych. Należy zauważyć, iż żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy dwóch pełnomocników, zarówno adwokata, jak i radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie. Dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest bowiem ustanowienie jednego pełnomocnika. Tym bardziej, że zgodnie z treścią art. 205 § 2 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Z uwagi na niemożność jednoczesnego ustanowienia z urzędu dwóch pełnomocników koniecznym było dokonanie przez rozpoznającego niniejszy wniosek wyboru. Zwrócić przy tym należy uwagę, że zakres uprawnień adwokata i radcy prawnego jest w niniejszej sprawie analogiczny. Jednakże decyzja o wyborze radcy prawnego była podyktowana tym, iż wykonujący ten zawód są szczególnie wykwalifikowani w sprawach dotyczących obrotu gospodarczego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło