I SA/Ol 207/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w Olsztynie w dniu 17 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w zakresie solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące I – VI, X, XII 2000 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. K.T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w zakresie solidarnej odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku od towarów i usług za miesiące I – VI, X, XII 2000 r. Wnioskiem z dnia 13 marca 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku PPF, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że z powodu nie uzyskiwania dochodów nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Wskazała, że nie posiada też oszczędności jak i majątku. Dodała, że jej sytuacja materialna nie pozwala jej opłacić nawet kwoty 500 zł bez uszczerbku utrzymania. Podkreśliła, że zobowiązania jest opłacić koszty sądowe aż w 10 sprawach. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a"., w dniu 7 maja 2013 r., strona została wezwana, w terminie 7 dni, do przedłożenia wyjaśnień i potwierdzających je dokumentów źródłowych w zakresie okoliczności dotyczących jej stanu majątkowego, które mogą mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia 16 maja 2013 r. przedłożył oświadczenie strony. W oświadczeniu tym strona wyjaśniła, że opłaca czynsz w kwocie 200 zł oraz energię elektryczną w kwocie 50 zł miesięcznie. Nie posiada gazu jak również telewizora i radia. Wskazała, że z mediów korzysta u matki, która mieszka blisko strony. Opłaty za wodę są wliczone w czynsz. Natomiast ubrania, środki czystości itp. otrzymuje od rodzeństwa. Oświadczyła, iż utrzymuje się ze zbiórki metali. Odnośnie wydatków na leki stwierdziła, że do ich zakupów dokładają się bracia. Ponadto przedstawiła: odpis zaświadczenia lekarskiego z dnia 17 sierpnia 2012 r., wyciąg z rachunku bankowego za okres od 11 stycznia 2013 r. do 10 marca 2013 r., odpis decyzji o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną od 8 kwietnia 2013 r., oświadczenie adwokata T.K. o wysokości ustalonych opłat z dnia 16 maja 2013 r. Postanowieniem z dnia 23 maja 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła sprzeciw, w którym nie zgodziła się z argumentacją referendarza sądowego. Skarżąca podkreśliła, że jedynym jej źródłem dochodów jest zbiórka metali, przy czym trudno w tym zakresie jakkolwiek udokumentować powyższy fakt, czy tez wskazać konkretną kwotę miesięczną uzyskiwaną przez skarżącą bowiem jest to zajęcie jedynie dodatkowe i zależne od wielu zmiennych czynników. Wskazała, że na wezwanie sądu załączyła wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, z którego wynika jednoznacznie, iż nie posiada żadnych wpływów, ani zgromadzonych oszczędności. Zdaniem skarżącej wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W razie wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 260 p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc. Zatem wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpoznaniu. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.). W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., w którego treści używa się określenia "gdy wykaże", iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym to sam wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną strony skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca wykazała, z czego się utrzymuje oraz wyjaśniła swoją sytuację majątkową. Po dokonaniu analizy dokumentów oraz oświadczeń wnioskodawczyni obrazujących jej sytuację majątkową stwierdzić należy, iż trudni się zbieractwem złomu, co oznacza, że sytuacja życiowa zmusiła ją do podjęcia takiego zajęcia i zdobywania środków utrzymanie w ten sposób. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Z zaświadczenia lekarskiego wynika, iż wnioskodawczyni jest osobą przewlekle chorą i wymaga leczenia. Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że korzysta ona z pomocy braci, którzy dokładają się jej do leków. Z wydruku rachunku bankowego wynika, iż nie posiada ona żadnych oszczędności, z których mogłaby pokryć koszty postępowania w niniejszej sprawie. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd wziął również pod uwagę, iż skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisów w dziesięciu sprawach zawisłych przed tut. Sądem (sygn. akt I SA/Ol 205/13 – I SA/Ol 214/13), w których łącznie jest zobowiązana do zapłaty kwoty 2.000 zł. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.