I SA/Ol 209/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-05-05
Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Przemysław Krzykowski, Katarzyna Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie, uznając, że inwestycja nie wykracza poza aktualny stan techniki i nie spełnia warunków kwalifikowalności pomocy publicznej zgodnie z art. 47 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie. Inwestycja nie wykazała, że wykracza poza aktualny stan techniki w rozumieniu unijnym, a jedynie stanowi optymalizację istniejących technologii. Ponadto, nie wykazano dodatkowych kosztów kwalifikowalnych inwestycji. Zasady przejrzystości i rzetelności postępowania zostały zachowane, a skarżąca miała obowiązek zapoznać się z obowiązującymi przepisami.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o dofinansowanie projektu budowy instalacji do odzysku odpadów. Wniosek został oceniony negatywnie z powodu niespełnienia kryterium merytorycznego dotyczącego pomocy publicznej i pomocy de minimis, a konkretnie wymogu wykraczania inwestycji poza aktualny stan techniki. Po nieuwzględnieniu protestu, Spółka wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie zasad przejrzystości, rzetelności oceny oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących pomocy publicznej. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na informację Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]", "[...]" w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
Skarga Spółki A (dalej: "Wnioskodawca", "beneficjent" "Spółka" lub "skarżąca") dotyczy informacji Zarządu Województwa (dalej: "IZ", "Instytucja Zarządzająca" lub "organ") z "[...]" o nieuwzględnieniu protestu złożonego na informację negatywnej ocenie projektu pn. "[...]" (dalej: "Projekt"). Powyższy projekt był przedmiotem wniosku Spółki z 27 lipca 2020 r. o dofinansowanie (dalej: "Wniosek" lub "Wniosek o dofinansowanie") złożonego w konkursie nr "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, Oś priorytetowa 5 - Środowisko przyrodnicze i racjonalne wykorzystanie zasobów, Działanie 5.1 - Gospodarka odpadowa. Wniosek dotyczył dofinansowania w kwocie 14.830.611,11 zł.
Z treści Wniosku wynika, że głównym celem Projektu miało być zwiększenie odzysku i recyklingu odpadów remontowo-budowlanych oraz odpadów wielkogabarytowych i opakowaniowych w subregionie "[...]" poprzez budowę instalacji do odzysku na terenie "[...]". Zakresem Projektu objęto wykonanie robót budowlanych polegających na: budowie hali produkcyjnej, budynku biurowo-socjalnego z zapleczem technicznym, najazdowej wagi samochodowej, dwóch zbiorników podziemnych na gaz, boksów i placów składowych na czasowe magazynowanie odpadów, a także utwardzeniu powierzchni, wykonaniu parkingów, infrastruktury technicznej oraz rozbiórce istniejącego budynku na jednej z działek przeznaczonych do realizacji Projektu. Okres realizacji Projektu określono od 1 lutego 2021 r. do 30 grudnia 2022 r. We wniosku podano, że realizacja Projektu zapewni odzysk i recykling, w tym powtórne wykorzystanie odpadów biodegradowalnych poprzez budowę instalacji umożliwiającej przygotowanie odpadów do procesów unieszkodliwiania.
Projekt przeszedł pozytywnie weryfikację warunków formalnych i pismem z 12 listopada 2020 r. Wnioskodawca został poinformowany o przekazaniu wniosku do oceny formalno-merytorycznej przez Komisję Oceny Projektów (dalej: "KOP"). Wniosek przeszedł pozytywnie ocenę kryteriów formalnych i został przekazany do oceny kryteriów merytorycznych prowadzonej przez KOP z udziałem ekspertów zewnętrznych, podczas której IZ wezwała Wnioskodawcę do poprawy wniosku o dofinansowanie/załączników poprzez złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących m. in. kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 6 "Pomoc publiczna i pomoc de minimis" – w zakresie spełnienia warunków wskazanych w art. 47 pkt 6 i 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 187, str. 1 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie nr 651/2014"). Wnioskodawca odpowiedź na powyższe wezwanie przedłożył 10 grudnia 2020 r.
Pismem z 21 grudnia 2020 r. organ poinformował Wnioskodawcę o negatywnej ocenie Projektu z uwagi na niespełnienie kryterium merytorycznego ogólnego (obligatoryjnego) nr 6 "Pomoc publiczna i pomoc de minimis". Przyczyną był brak wykazania warunków wskazanych w art. 47 rozporządzenia nr 651/2014, tj. brak wykazania, że inwestycja wykracza poza aktualny stan techniki. Według Instytucji Zarządzającej pojęcie "stanu techniki" należy interpretować z perspektywy unijnej tak co do kwestii technologii, jak i rozwoju rynku wewnętrznego. Wykraczanie poza aktualny stan techniki należy odnosić do nowych i niesprawdzonych technologii w porównaniu do aktualnego stanu w sektorze, zastosowanie których niesie ze sobą ryzyko technologicznej porażki, a to oznacza, że zastosowanie nowych i niesprawdzonych technologii nie może polegać jedynie na optymalizacji lub zwiększaniu zakresu funkcjonowania istniejących technologii. Organ ocenił, że Wnioskodawca nie przedstawił w tym zakresie żadnych dokumentów ani zapisów. Przedłożona opinia o innowacyjności Uniwersytetu "[...]" nie wskazuje na działania przekraczające poziom techniki, a jedynie na optymalizację procesów i zwiększenie jakości. Podał, że opinia ta potwierdza możliwy odzysk i recykling odpadów na poziomie ok. 95-97% przy zastosowaniu jednej linii technologicznej (zamiast kilku krótkich ciągów technologicznych) do różnych wymienionych rodzajów odpadów przy zachowaniu wysokiego stopnia czystości odzyskanych frakcji. Organ zauważył jednak, że wymaganiem nie jest przedstawienie opinii o innowacyjności procesu na poziomie przedsiębiorstwa czy regionu, lecz na poziomie unijnym. Przyjął, że zastosowanie jednej linii zamiast kilku nie jest przekroczeniem istniejącego poziomu techniki, analogicznie podniesienie czystości uzyskiwanych frakcji jest optymalizacją procesu, a nie jest wykroczeniem poza aktualny stan techniki. Stwierdził, że wskazane zapisy nie odnoszą się w ogóle do aktualnego poziomu techniki, a tym samym zaplanowanych kosztów nie można uznać za kwalifikowalne. Dodał, że w załączonej opinii o innowacyjności wskazano, że wdrożona zostanie innowacja stosowana w skali regionu nie dłużej niż 3 lata, a co za tym idzie nie przekracza ona aktualnego stanu techniki w tym zakresie.
W proteście skarżąca zarzuciła nieobiektywną, niesprawiedliwą i błędną ocenę techniczną projektowanego ciągu technologicznego. Podniosła, że w sektorze gospodarki odpadami nie wykorzystuje się obecnie ciągu technologicznego zawierającego sposoby rozdziału frakcji, które umożliwiają przetwarzanie odpadów budowlanych, wielkogabarytowych i opakowaniowych. Dlatego też oceniła, że projektowany ciąg technologiczny nie jest jedynie połączeniem kilku krótkich ciągów technologicznych i należy go uznać za rozwiązanie innowacyjne zarówno w zakresie stosowanych maszyn, jak i rozwiązań organizacyjnych. Przytoczyła przy tym definicje innowacyjności i innowacyjności procesowej, zawarte w Podręczniku "[...]" – zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji, stwierdzając, że Projekt wykracza poza aktualny stan techniki, gdyż stanowi innowację procesową w stosunku do rozwiązań technicznych stosowanych w sektorze. Dodała, że za innowacyjnością przedsięwzięcia przemawia także okoliczność, że według starannie zgormadzonej wiedzy skarżącej, nie funkcjonują instalacje mogące przetwarzać w jednym ciągu technologicznym zmieszane odpady z remontów i budowy, wielkogabarytowe i opakowaniowe.
Pismem z "[...]" organ poinformował skarżącą o nieuwzględnieniu protestu. Podtrzymał stanowisko o niespełnieniu przez inwestycję objętą Projektem kryteriów kwalifikowalności określonych w punktach 6 i 7 art. 47 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Stwierdził, że złożona dokumentacja nie zawiera wiarygodnego uzasadnienia, że przedmiotowa inwestycja wykracza poza aktualny stan techniki oraz nie wykazano, że koszty kwalifikowane są dodatkowymi kosztami inwestycji, prowadzącej do lepszej lub bardziej wydajnej działalności w zakresie recyklingu. Zdaniem organu, powoływane w proteście argumenty skarżącej mają charakter deklaratywny i teoretyczny. Organ zauważył bowiem, że choć skarżąca powołuje się w proteście na własne badania i analizy dotyczące innowacyjności technologii, to jednak nie przedstawia szczegółów tych badań (np. terminu badania, stosowanej metody, prezentacji wyników). Podkreślił przy tym, że informacje dotyczące analiz, badań i innowacyjności nie zostały ujęte w dokumentacji aplikacyjnej oraz piśmie przewodnim w ramach uzupełnienia z dnia 10 grudnia 2020 r. i stanowią dodatkowe informacje, nie ujęte uprzednio w dokumentacji projektowej na etapie oceny projektu przez KOP. Wywiódł, że w dokumentacji podlegającej ocenie KOP brak było konkretnych zapisów potwierdzających zarówno fakt przeprowadzenia takich badań jak i ich wyników, a to podważa zarówno wiarygodność, jak i rzetelność argumentów Wnioskodawcy.
Ponadto organ wskazał, że opinia o innowacyjności charakteryzuje się brakiem odniesienia do rynku. Dokument ten opisuje szczegółowo technologię zaplanowaną do realizacji w ramach projektu, jednak brakuje w tym opracowaniu porównania tej technologii z aktualnych stanem techniki na Jednolitym Rynku Europejskim, a opinia ta potwierdza jedynie innowacyjność na poziomie regionu. Przyjął, że choć Projekt spełnia definicję innowacyjności procesowej według Podręcznika "[...]" na poziomie przedsiębiorstwa, a zgodnie z opinią o innowacyjności – także na poziomie regionu, to jednak posłużenie się definicją innowacyjności procesowej na poziomie przedsiębiorstwa i regionu nie ma zastosowania do pojęcia stanu techniki, które należy interpretować z perspektywy unijnej, tak co do kwestii technologii, jak i rozwoju rynku wewnętrznego. Wywiódł, że wykraczanie poza aktualny stan techniki należy odnosić do nowych i niesprawdzonych technologii w porównaniu do aktualnego stanu w sektorze, których zastosowanie niesie ze sobą ryzyko technologicznej porażki. Zastrzegł jednak, że zastosowanie nowych i niesprawdzonych technologii nie może polegać na optymalizacji lub zwiększaniu zakresu funkcjonowania istniejących technologii. Przyjął, że właściwsze dla określenia technologii wykraczającej poza aktualny stan techniki jest zastosowanie odniesienia do najlepszych dostępnych technik wymienionych w art. 3 pkt 20 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz. Urz. UE L 312/10), gdzie wskazano, że "najlepsze dostępne techniki" oznaczają najlepsze dostępne techniki zdefiniowane w art. 2 pkt 11 Dyrektywy Rady 96/61 WE z dnia 24 września 1996 r. dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz. UE L257/26). Podał, że z definicji tych wynika, że inwestycjami wykraczającymi poza aktualny stan techniki nie są inwestycje wprowadzające proste innowacje procesowe, produktowe lub organizacyjne na poziomie przedsiębiorstwa lub regionu, ale takie, które prowadzą do zastosowania najlepszych dostępnych technik na rynku. Wyjaśnił, że w praktyce przyjmuje się, że stopień wysycenia tego typu technologiami na rynku nie przekracza 1,5% - 3% (wskaźnik określający liczbę przedsiębiorstw w branży, wykorzystujących daną technologię do ogółu przedsiębiorstw działających na danym rynku). Przyjął przy tym, że w tym przypadku rynkiem właściwym jest Jednolity Rynek Europejski.
Stwierdził jednocześnie, że opinia o innowacyjności nie odnosi się do aktualnego stanu techniki w sektorze Wnioskodawcy oraz nie wskazuje cech technologii, które powodują że inwestycja wykracza poza aktualny stan techniki. W tym zakresie wskazał przede wszystkim na: brak opisu aktualnego stanu techniki w sektorze/branży, brak odniesienia technologii stosowanej przez Wnioskodawcę np. poprzez benchmarking do aktualnego stanu techniki, brak danych na temat wskaźników wysycenia daną technologią na rynku; brak innych wiarygodnych danych zebranych innymi metodami, które może zastosować Wnioskodawca. Podkreślił, że wszystkie argumenty Wnioskodawcy powinny być poparte stosownymi danymi liczbowymi, czego Wnioskodawca nie uczynił.
Organ dodał, że Wnioskodawca w uzasadnieniu protestu oraz w dokumentacji wniosku nie wykazał także, że kosztami kwalifikowalnymi są dodatkowe koszty inwestycji konieczne do realizacji inwestycji prowadzącej do lepszej lub bardziej wydajnej działalności w zakresie recyklingu lub ponownego użycia w porównaniu z konwencjonalnym procesem związanym z działalnością w zakresie ponownego użycia i recyklingu o tej samej mocy produkcyjnej, jaki by powstał w przypadku braku pomocy. Wyjaśnił, że koszty kwalifikowalne ograniczają się do koniecznych kosztów dodatkowych inwestycji prowadzącej do lepszej lub bardziej wydajnej działalności w zakresie recyklingu w porównaniu z procesem konwencjonalnym (tj. w porównaniu z aktualnym stanem techniki). Stwierdził, że Wnioskodawca nie przeprowadził takiego porównania, uznając całkowite koszty inwestycji za koszty kwalifikowalne.
W skardze do tut. Sądu zarzucono naruszenie:
1. art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2020 poz. 818 ze zm., dalej: "ustawa wdrożeniowa") poprzez:
a) naruszenie zasady przejrzystości wyboru projektów do dofinansowania oraz zasady zapewnienia wnioskodawcom dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyborów projektów, w taki sposób, że w kryteriach merytorycznych (obligatoryjnych) w części obejmującej kryterium nr 6 "Pomoc publiczna i pomoc de minimis", jak również innych dokumentach udostępnionym uczestnikom konkursu, organ nie zawarł warunków i zastrzeżeń, którymi następnie kierował się w toku oceny Wniosku skarżącej, tj.: minimum treści uzasadnienia/ analizy spełnienia ww. kryterium nr 6 w zakresie przesłanek zawartych w art. 47 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 dotyczących aktualnego stanu techniki; minimum treści opinii o innowacyjności lub wymaganych elementów takiej opinii, które pozwolą na stwierdzenie, że opinia nie zawiera informacji ogólnych, ale informacje istotne i merytorycznie wartościowe dla organu; a ponadto metod i analiz, jakimi powinien posłużyć się Wnioskodawca, by wykazać spełnienie ww. przesłanek,
b) naruszenie zasady rzetelności oceny Wniosku w taki sposób, że w etapie poprzedzającym ocenę merytoryczną organ nie dokonał prawidłowej i wnikliwej analizy treści wniosku co do jego celu, przedmiotu i zakresu, chociaż nie jest możliwe bez takiej analizy dokonanie oceny spełnienia warunków nr 6 i 7 art. 47 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, co w rezultacie doprowadziło do negatywnej oceny spełnienia Kryterium nr 6 "Pomoc publiczna i pomoc de minimis"; zakwestionowano przy tym twierdzenia organu jakoby przedłożona przez skarżącą dokumentacja konkursowa zawierała jedynie informacje ogólne, a także te dotyczące konieczności porównania przedsięwzięcia do stanu techniki we wszystkich krajach UE; zarzucono także, że organ nie wyjaśnił, dlaczego nie uznał twierdzeń Wnioskodawcy określonych we Wniosku o dofinansowanie i załącznikach do niego oraz wyjaśnieniach na późniejszym etapie oceny, a wskazujących na brak takiej inwestycji zarówno na terenie Polski, jak i w innych krajach, co wskazuje na jej innowacyjność i wykraczanie poza aktualny stan techniki;
2. art. 47 ust. 6 i 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 poprzez błędną wykładnię i uznanie, że inwestycja nie wykracza poza aktualny stan techniki, ponieważ jest wyłącznie optymalizacją procesów, polegającą na zastosowania jednej linii zamiast kilku, a w konsekwencji uznanie, że nie spełnia warunków uzyskania pomocy publicznej określonych w tym przepisie, co miało wpływ na wynik oceny projektu, podczas gdy prawidłowo dokonana analiza w zakresie tego kryterium powinna skutkować uznaniem, że zaplanowane przedsięwzięcie jest innowacyjne w branży recyklingu w Polsce i w Unii Europejskiej, a tym samym wykracza poza aktualny stan techniki.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena Projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że żaden z przepisów Regulaminu konkursu i powołanych w nim przepisów unijnych oraz pozostałej dokumentacji konkursowej nie wskazywał, jak szeroko należy uzasadniać spełnienie powyższych wymagań, czy należy przedstawiać opinię o innowacyjności danej inwestycji i jakie minimalne treści powinna ona zawierać. Skoro IZ takiego zastrzeżenia nie dokonała, to nie miała możliwości na etapie oceny merytorycznej projektu podstawy do uznania zapisów we wniosku o dofinansowanie i jego załącznikach, jak również w późniejszych wyjaśnieniach Wnioskodawcy, za ogólnikowe lub niewystarczające bez przedstawienia szczegółowej argumentacji. Także wezwanie organu z 3 grudnia 2020 r. do złożenia szczegółowych i dokładnych wyjaśnień popartych odpowiednimi dokumentami na potwierdzenie przeprowadzonej analizy spełniania warunków określonych w art. 47 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 nie spełnia zasady przejrzystości ustanowionej w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż takie jego sformułowanie daje zbyt dużą przestrzeń na subiektywną interpretację organu.
Skarżąca wywiodła przy tym, że organy administracji publicznej, działając w zgodzie z zasadą przejrzystości, muszą ustanowić jednoznaczne warunki i zasady postępowania w przedmiocie wyboru projektów, a uczestnik tego postępowania nie może ponosić konsekwencji prawnych nieprecyzyjnych regulacji. Podkreśliła, że w szczególności kryteria wyboru projektów powinny być precyzyjne, a przewodnik po tych kryteriach zawierać wszystkie niezbędne informacje potrzebne do ich prawidłowego zrozumienia przez wnioskodawców. Oceniła, że w niniejszej sprawie organ, dopiero w informacji o nieuwzględnieniu protestu określił szczegółowo, czego oczekiwał od Wnioskodawcy, by pozytywnie ocenić spełnienie kryterium nr 6 "Pomoc publiczna i pomoc de minimis". Takie postępowanie IZ uznała za niezgodne z zasadą przejrzystości oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Ponadto skarżąca zakwestionowała rzetelność przeprowadzenia oceny Projektu. Wskazała, że podczas tej oceny wyjaśniła, że w chwili obecnej w sektorze gospodarki odpadami nie ma ani jednej specjalistycznej instalacji dedykowanej do przetwarzania odpadów remontowo-budowlanych, zaś w innych krajach tzw. starej Unii Europejskiej istnieje sieć instalacji dedykowanych do przetwarzania odpadów remontowo-budowlanych, jednak ze względu na istnienie znacznej ilości instalacji do termicznego przetwarzania odpadów (np. na terytorium Niemiec jest 70 spalarni) ciągi technologiczne nie muszą być rozbudowane i wykraczać poza aktualny stan techniki, ponieważ wydzielone frakcje palne w formie zmieszanej można bezpośrednio kierować do termicznego unieszkodliwiania. Podała, że w Polsce brak jest wystarczającej liczby spalarni (9 spalarni), więc zmusza to do projektowania instalacji, które umożliwiają wydzielenie dużej ilości odrębnych frakcji o jak najlepszej czystości. Dlatego też oceniła, że kierunek ten wyprzedza technologie stosowane obecnie w sektorze i wpisuje się w ideę gospodarki obiegu zamkniętego. Dodała, że z przekazanej dokumentacji wynika niepowtarzalny i innowacyjny charakter zaprojektowanej linii technologicznej, a kompleksowe rozwiązania techniczne i organizacyjne zastosowane przez Wnioskodawcę nie były do tej pory stosowane w sektorze gospodarki odpadami.
W świetle powyższych wyjaśnień, z których - zdaniem skarżącej - jasno wynika, że planowana inwestycja wyprzedza technologie stosowane obecnie w branży recyklingu zarówno w Polsce jak i w Unii Europejskiej, skarżąca za nieuprawnione uznała stanowisko organu, że przedstawiona przez nią analiza innowacyjności przedsięwzięcia zawierała jedynie informacje ogólne i nie odnosiła się do całego rynku UE. Zarzuciła przy tym, że organ pominął definicję innowacji z Podręcznika "[...]", jak również nie wezwał Wnioskodawcy w piśmie z 3 grudnia 2020 r. do przedłożenia badań aktualnego stanu techniki, a ponadto nie wskazał żadnej instalacji referencyjnej ani w dokumentacji konkursowej ani w ww. piśmie. Stwierdziła, że w tych okolicznościach dokonana przez IZ ocena projektu skarżącej nie może być uznana za rzetelną.
Uzasadniając natomiast zarzut naruszenia przez organ art. 47 ust. 6 i 7 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 skarżąca oceniała, że interpretując użyte w tym przepisie sformułowanie "wykraczający poza aktualny stan techniki" należy wziąć pod uwagę stanowisko Komisji Europejskiej zawarte w Komunikacie - "Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią w latach 2014-2020" (2014/C, 200/01) rozdział 3.5.2 "Pomoc na gospodarowanie odpadami" (158), określający, że: "inwestycja wykracza poza proces zgodny z aktualnym stanem techniki, tj. zapobieganie, ponowne wykorzystanie, recykling lub odzyskiwanie, lub wykorzystuje tradycyjne technologie w innowacyjny sposób, zwłaszcza w celu tworzenia gospodarki obiegowej, wykorzystującej odpady jako zasoby".
Skarżąca podkreśliła, że projektowana linia do przetwarzania odpadów remontowo-budowlanych, wielkogabarytowych i opakowaniowych, stosując innowacyjne rozwiązania ciągu technologicznego oraz zastosowania maszyn i urządzeń peryferyjnych umożliwia osiągnięcie bardzo wysokich poziomów recyklingu. Podała, że linia umożliwia wykonanie odzysku i recyklingu odpadów na poziomie ok. 95-97% i eliminuje konieczność zagospodarowania odpadów poprzez unieszkodliwianie w procesie składowania. Wskazała, że projektowana linia wprowadza nowoczesne metody przetwarzania oparte na rozdzieleniu strumieni odpadów w procesie przesiewania i separacji powietrznej, które uwzględniają nie tylko wielkość, ale również masę cząstek. Zauważyła, że innowacyjne rozwiązania organizacyjne umożliwią przetwarzanie na jednej linii technologicznej tak różnych odpadów jak odpady budowlane, wielkogabarytowe i opakowaniowe. Dodała, że wyodrębnione frakcje cechować będzie wysoki stopień czystości, co gwarantuje możliwość ich dalszego wykorzystania w procesach recyklingu materiałowego, zastępując i oszczędzając surowce pierwotne. Skonstatowała, że powstaje nowe innowacyjne przedsięwzięcie wykraczające poza aktualny stan techniki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej organ wyjaśnił, że oceny projektów w przedmiotowym konkursie dokonywano w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący "[...]", w brzmieniu właściwym w dacie ogłoszenia konkursu, wskazane w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (dalej: "SzOOP") oraz Załączniku nr 11 do Regulaminu konkursu - Karta z definicjami kryteriów wyboru projektów konkursowych wraz z warunkami formalnymi w ramach Osi Priorytetowej 5 Środowisko przyrodnicze i racjonalne wykorzystanie zasobów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020, Działanie 5.1 Gospodarka odpadowa.
Organ zauważył, że skarżąca aplikując o środki w konkursie, zgodziła się na warunki i sposób jego przeprowadzenia określone w Regulaminie konkursu (§ 1 ust. 3 Regulaminu konkursu), a tym samym ponosi konsekwencje wynikające z ich niespełnienia (§ 9 ust. 11 Regulaminu konkursu). Podniósł, że Wnioskodawca przystępując do konkursu winien zapoznać się z wymogami obowiązującymi w ramach ogłoszonego naboru i dochować należytej staranności w przygotowaniu niezbędnych dokumentów wymaganych w ramach ogłoszonego konkursu. Ocenił, że to skarżąca ponosi ciężar odpowiedzialności za skuteczność wykazania zasadności przyjętych przez siebie określonych założeń projektowych, także w zakresie zgodności założeń projektu z regułami udzielania pomocy publicznej w zakresie oceny zaskarżonego kryterium. Jednocześnie przyjął, że choć IZ, na etapie rozpatrywania protestu, nie może podnosić nowych zarzutów w odniesieniu do zaskarżonych kryteriów w porównaniu do pierwotnej negatywnej oceny, to jednak uprawniona jest do podniesienia nowych argumentów, które dodatkowo potwierdzają i wzmacniają stanowisku zawarte w pierwotnej ocenie.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 47 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 organ wywiódł, że dokonując oceny wystąpienia w danej sprawie przesłanki opisanej w ust. 6 tego przepisu "inwestycja wykracza poza aktualny stan techniki" należy uwzględnić definicje legalne terminów: "proces zgodny z aktualnym stanem techniki" (zawartej w art. 2 pkt 129 ww. Rozporządzenia) oraz "nowa i innowacyjna technologia" (zawartej w art. 2 pkt 114 ww. Rozporządzenia). W takim zaś ujęciu za uprawnione uznał dokonywanie podczas oceny projektu weryfikacji informacji zawartych w dokumentacji aplikacyjnej w zakresie wykraczania inwestycji poza aktualny stan techniki na obszarze całej Unii Europejskiej, a nie tylko regionu, Polski czy też części Unii Europejskiej, jak również, czy proponowana w projekcie technologia nie stanowi optymalizacji ani udoskonalenia istniejącej technologii. Przyjął przy tym, że wobec sformułowania definicji legalnych zawartych w art. 2 pkt 114 i 129 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, przy ocenie dopuszczalności pomocy publicznej w kontekście art. 47 tego Rozporządzenia wykluczyć należy stosowanie pojęcia "innowacji procesowej" zawartej w Podręczniku "[...]" i poprzedzających go, a obecnie nieaktualnych, wersjach tego dokumentu. Ocenił, że także wskazywany przez skarżącą Komunikat Komisji - Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią w latach 2014-2020, o ile mogą być pomocne przy interpretowaniu pojęć użytych w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014, o tyle, nie stanowiąc aktu prawa powszechnie obowiązującego, omawianych pojęć nie mogą zmieniać w kontekście stworzenia innego katalogu przesłanek do uznania dopuszczalności pomocy publicznej zawartego w art. 47 ww. Rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznanie sprawy zostało poprzedzone poinformowaniem stron postępowania o możliwości składania, do dnia wyznaczonego posiedzenia niejawnego, pism procesowych w sprawie.
Zasady postępowania, obowiązujące organ podczas rozpatrywania wniosków o dofinansowanie projektów określone zostały w ustawie wdrożeniowej.
Z art. 61 ust. 8 tej ustawy wynika, że sąd może uwzględnić skargę w wypadku stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. W postępowaniu sądowym badane jest, czy został zachowany tryb postępowania określony przepisami prawa i kryteriami wyboru projektów zawartymi w przepisach i stosownych regulaminach konkursowych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, sąd bada, czy miały one wpływ na wynik oceny.
Sądowoadministracyjna kontrola w sprawach dotyczących negatywnej oceny projektu jest ograniczona i powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy odpowiada definicji kryteriów wynikających z regulaminu. Dotyczy zatem oceny projektu pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów co wynika z art. 37 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 44 ust. 1, a także w art. 53 ust. 1 i art. 57 ustawy wdrożeniowej. Kryteria wyboru projektów, muszą być przejrzyste, niedyskryminacyjne i zapewniać możliwość ich wyboru wpisujących się w cele odpowiednich priorytetów programów operacyjnych.
W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarte są wiążące organ zasady wyboru projektów, nakazujące dokonywanie oceny w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawcy wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów wyboru projektów (ust. 5).
Zgodnie z art. 45 ust. 4 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przekazuje niezwłocznie wnioskodawcy pisemną informację o zakończeniu oceny jego projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem tej oceny, podając liczbę punktów otrzymanych przez projekt lub informację o spełnieniu albo niespełnieniu kryteriów wyboru projektów.
Na podstawie art. 50 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.
Wnioskodawca, zgodnie z art. 54 ust. 1 i 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej od ww. informacji może wnieść protest, który powinien zawierać wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem oraz wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem.
Właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów (art. 57 ust. 1 ustawy wdrożeniowej).
Zgodnie z art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej IZ informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z uzasadnieniem.
Na podstawie § 12 ust. 2 Regulaminu konkursu nr "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 5 - Środowisko przyrodnicze i racjonalne wykorzystanie zasobów, Działanie 5.1 - Gospodarka odpadowa – Instytucja jest zobowiązana do pisemnego poinformowania wnioskodawcy o wyniku oceny wniosku i wyborze projektu do dofinansowania. Pismo informujące wnioskodawcę o wyborze projektu do dofinansowania zawiera uzasadnienie oceny projektu i punktację otrzymaną przez projekt.
W dokumencie Szczegółowy opis osi priorytetowej 5 - Środowisko przyrodnicze i racjonalne wykorzystanie zasobów, Działanie 5.1 - Gospodarka odpadowa zawarte zostały kryteria wyboru projektów konkursowych w ramach Działania 5.1. W zakresie kryterium merytorycznego ogólnego wyboru projektów (obligatoryjnego) nr 6 o nazwie: "Pomoc publiczna i pomoc de minimis" obowiązuje następująca definicja kryterium: "weryfikowana będzie zgodność zapisów we wniosku o dofinansowanie projektu z zasadami pomocy publicznej/ pomocy de minimis w odniesieniu do wnioskodawcy, form wsparcia, wydatków, jak również oceniana będzie możliwość udzielenia w ramach projektu pomocy publicznej/pomocy de minimis, uwzględniając reguły ogólne jej przyznawania oraz warunki jej dopuszczalności w danym typie projektu. Opis kryterium: "kryterium obligatoryjne – spełnienie kryterium jest niezbędne do przyznania dofinansowania. Kryterium zerojedynkowe. Ocena spełniania kryteriów polega na przypisaniu im wartości logicznych "tak" lub "nie". Wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić projekt w części dotyczącej spełniania kryterium w zakresie określonym w regulaminie."
Wyżej przytoczona za definicja i opis kryterium zawarte w SzOO zostały powtórzone w załączniku nr 11 do Regulaminu konkursu - Karta z definicjami kryteriów wyboru projektów konkursowych wraz z warunkami formalnymi w ramach Osi Priorytetowej 5 Działanie 5.1 Gospodarka.
Definicja omawianego kryterium wskazuje, że do oceny jego spełnienia należy zastosować ogólne zasady przyznawania pomocy publicznej/pomocy de minimis, tj. przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Ten akt prawny został wymieniony wśród wykazu najważniejszych dokumentów służących realizacji RPO "[...]" zawartego w SzOOP (str. 36 ppkt 5.1.1.), zatem należy do przepisów, które skarżąca, przystępując do Konkursu, zobowiązała się stosować (§ 1 ust.6 w zw. z ust.3 Regulaminu konkursu). Także skarżąca we wniosku o dofinansowanie w pkt III Informacje o projekcie wskazała w pkt 3.9 oraz w Studium wykonalności w sekcji 3.1.3. przepisy ww. rozporządzenia jako mające zastosowanie w zakresie pomocy publicznej.
Artykuł 47 pkt 1-9 rozporządzenia nr 651/2014 dotyczy pomocy inwestycyjnej na recykling i ponowne wykorzystanie odpadów. Zgodnie z pkt 1 tego artykułu pomoc inwestycyjna na recykling i ponowne wykorzystanie odpadów jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z obowiązku zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnione są warunki ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Zaś na podstawie pkt 2 art. 47 pomoc inwestycyjną przyznaje się na recykling i ponowne wykorzystanie odpadów wytwarzanych przez inne przedsiębiorstwa. Przetwarzane materiały pochodzące z recyklingu lub ponownie użyte zostałyby w przeciwnym razie usunięte lub przetworzone w sposób mniej przyjazny dla środowiska. Pomoc przeznaczona na procesy odzysku odpadów inne niż recykling nie jest objęta wyłączeniem grupowym na mocy niniejszego artykułu (pkt 3). Pomoc nie zwalnia zanieczyszczających pośrednio z odpowiedzialności spoczywającej na nich na mocy prawa unijnego ani z obciążeń, które należy uznać za normalne koszty prowadzenia działalności (pkt 4). Inwestycja nie wpływa jedynie na zwiększenie popytu na materiały przeznaczone do recyklingu, bez równoczesnego zwiększenia ich pozysku (pkt 5). Inwestycja wykracza poza aktualny stan techniki (pkt 6). Kosztami kwalifikowalnymi są dodatkowe koszty inwestycji konieczne do realizacji inwestycji prowadzącej do lepszej lub bardziej wydajnej działalności w zakresie recyklingu lub ponownego użycia w porównaniu z konwencjonalnym procesem związanym z działalnością w zakresie ponownego użycia i recyklingu o tej samej mocy produkcyjnej, jaki by powstał w przypadku braku pomocy (pkt 7). Intensywność pomocy nie przekracza 35% kosztów kwalifikowalnych. Intensywność pomocy można zwiększyć o 20 punktów procentowych w przypadku pomocy na rzecz małych przedsiębiorstw i o 10 punktów procentowych w przypadku pomocy na rzecz średnich przedsiębiorstw (pkt 8). Intensywność pomocy można zwiększyć o 15 punktów procentowych w przypadku inwestycji prowadzonych na obszarach objętych pomocą, które spełniają warunki określone w art. 107 ust. 3 lit. a) Traktatu, oraz o 5 punktów procentowych w przypadku inwestycji prowadzonych na obszarach objętych pomocą, które spełniają warunki określone w art. 107 ust. 3 lit. c) Traktatu (pkt 9).
Z ust. 3 art. 107 lit.b) Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą (Dz.u 2004 r. nr 90, poz. 864/2 z późn. zm., dalej: "Traktat"), zawartego w Sekcji 2 "Pomoc przyznawana przez Państwa" wynika, że za zgodną z rynkiem wewnętrznym może zostać uznana pomoc przeznaczona na wspieranie realizacji ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania lub mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce Państwa Członkowskiego. W przytoczonym przepisie jest mowa o pomocy zgodnej z rynkiem wewnętrznym, za który, zgodnie z art. 26 ust. 2 ww. Traktatu uznaje się obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami Traktatów. Jest to więc obszar całej Unii Europejskiej.
Wobec tego, skoro w art. 47 pkt 1 rozporządzenia nr 651/2014 wymienia się pomoc inwestycyjną na recykling i ponowne wykorzystanie odpadów jako zgodną z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3, to jak słusznie przyjął organ, należy wziąć pod uwagę obszar Unii Europejskiej. Nie znajdują więc uzasadnienia zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 47 pkt 6 rozporządzenia nr 651/2014.
Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii zapisów zawartych w pkt 158 Wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią w latach 2014-2020 (Dz. U. UE. C. z 2014 r. Nr 200) wskazać należy, że pozostają one bez wpływu na stanowisko zajęte przez IZ. W Wytycznych tych przyjęto, że w zakresie Pomocy na gospodarowanie odpadami (sekcja 3.5.2.) pomoc na gospodarowanie odpadami służy osiągnięciu celu będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania zgodnie z przedstawionymi powyżej zasadami gospodarowania odpadami, w przypadku spełnienia wszystkich następujących warunków:
a) inwestycja ma na celu ograniczenie ilości odpadów wytwarzanych przez inne przedsiębiorstwa i nie obejmuje odpadów wytwarzanych przez beneficjenta pomocy;
b) pomoc pośrednio nie zwalnia zanieczyszczających z odpowiedzialności spoczywającej na nich na mocy prawa unijnego lub krajowego, a obciążenia takie należy uznać za normalne koszty prowadzenia działalności przez zanieczyszczających;
c) inwestycja wykracza poza proces zgodny z aktualnym stanem techniki (76), tj. zapobieganie, ponowne wykorzystanie, recykling lub odzyskiwanie, lub wykorzystuje tradycyjne technologie w innowacyjny sposób, zwłaszcza w celu tworzenia gospodarki obiegowej, wykorzystującej odpady jako zasoby;
d) przetwarzane materiały zostałyby w przeciwnym razie unieszkodliwione lub przetworzone w sposób mniej przyjazny dla środowiska; oraz
e) inwestycja nie zwiększa jedynie popytu na materiały przeznaczone do recyklingu, nie zwiększając jednocześnie ich zbiórki.
Przytoczony w skardze fragment Wytycznych (pkt 158), jak wynika z jego językowego brzmienia, wymaga, aby inwestycja wykraczała poza proces zgodny z aktualnym stanem techniki, takim jakim jest zapobieganie, ponowne wykorzystanie, recykling lub odzyskiwanie, lub wykorzystuje tradycyjne technologie w innowacyjny sposób, zwłaszcza w celu tworzenia gospodarki obiegowej, wykorzystującej odpady jako zasoby. W ocenie Sądu przytaczany zapis nie pozwala na odczytanie na jego podstawie, że rozwiązanie zaproponowane we Wniosku o dofinansowanie ma charakter innowacyjny. Wynika to nie tylko z jego jasnego brzmienia, ale także z tego, że w odnośniku (76) do pkt 158 ww. Wytycznych w Bazie Lex zawarto zastrzeżenie, że "proces zgodny z aktualnym stanem techniki to taki proces, w ramach którego zapobieganie powstawaniu odpadów, ich ponowne wykorzystanie, recykling lub odzyskiwanie w celu ich użycia do wytworzenia produktu końcowego jest normalną, ekonomicznie opłacalną praktyką. W stosownych przypadkach koncepcja aktualnego stanu techniki wymaga interpretacji z perspektywy unijnej technologii i wspólnego rynku."
Sąd podziela więc stanowisko IZ w zakresie wynikającego z pkt 1, 6 i 7 art. 47 rozporządzenia nr 651/2014 wymogu wykroczenia inwestycji poza aktualny stan techniki rozumiany jako stan techniki na obszarze UE, a nie tylko Polski.
Podkreślenia wymaga, że treść Wniosku o dofinansowanie nie zawiera odniesień do wykroczenia inwestycji poza aktualny stan techniki, a ponadto przyjęto w nim, że planowana jest inwestycja o charakterze regionalnym i na poziomie przedsiębiorstwa. Bowiem w Studium wykonalności na str. 56-72 wskazano (pkt 3.1.3 lit.e "Analiza finansowa projektu"), z powołaniem na art. 47 ust. 6 rozporządzenia nr 651/2014, że inwestycja wykracza poza aktualny stan techniki, odwołując się do wytycznych KE oraz podręcznika "[...]", a także wskazując na załączoną opinię o innowacyjności – że inwestycja stanowi innowację procesową na poziomie regionu i przedsiębiorstwa. Wyjaśniono przy tym, że obecnie w Polsce północno-wschodniej nie ma takich instalacji, która umożliwiałaby w jednym ciągu technologicznym kompleksowe przetwarzanie odpadów remontowych, wielkogabarytowych i opakowaniowych.
Podobnie w Opinii o innowacyjności stwierdzono, że obecnie w Polsce północno-wschodniej nie ma takich instalacji, która umożliwiałaby w jednym ciągu technologicznym kompleksowe przetwarzanie odpadów remontowych, wielkogabarytowych i opakowaniowych. Innowacją jest stworzenie nowej linii do przetwarzania odpadów. Wskazano jakie metody przetwarzania odpadów zostaną zastosowane, ale to przecież za mało aby uznać, że powstało innowacyjne rozwiązanie technologiczne. Wskazano też, że jest to innowacja na poziomie przedsiębiorstwa i regionu. Jako innowacyjne rozwiązania wskazano elementy wchodzące w skład linii technologicznej, opisano rodzaje odpadów remontowo-budowlanych, wielkogabarytowych i opakowaniowych, wymieniono elementy i zadania taśmociągu i wskazano, że wszystkie maszyny i urządzenia włączone zostaną w centralny system sterowania. wskazano, że obecnie urządzenia przewidziane do zastosowania w ciągu technologicznym – pracują na wielu liniach do przetwarzania odpadów. Innowacyjność ma polegać na połączeniu tych urządzeń w jedną linię – ciąg technologiczny, co zwiększy poziom recyklingu.
Ocena KOP odbywała się według kolejnych punktów art. 47 rozporządzenia. Z Kart oceny kryteriów wynika, że spełnione zostały warunki zawarte w pkt 2-5 oraz 8-9, zaś zakwestionowano wymogi wynikające z pkt 6 i 7. Według oceniających nie przedstawiono bowiem informacji wskazujących na wykraczanie inwestycji poza aktualny stan techniki (pkt 6). Ponadto we wniosku nie wskazano na czym polega innowacyjność oparta na tradycyjnej technologii. Zaś w zakresie kosztów kwalifikowalnych (pkt 7) oceniający uznali, że nie wskazano dodatkowych kosztów inwestycji służących ulepszeniu lub zwiększeniu efektywności w zakresie recyklingu.
Zdaniem Sądu ocena Wniosku o dofinansowanie była prawidłowa. Na żądanie organu skarżąca uzupełniła Wniosek, nadal jednak bez wyjaśnienia pozostawiając, z czego miałoby wynikać, że zaplanowana inwestycja wykracza poza aktualny stan techniki (zdaniem Sądu na jakimkolwiek poziomie), skoro, jak oparto się na połączeniu w jeden ciąg technologiczny dotychczas działających urządzeń. Według skarżącej lepszym niż dotychczas rozwiązaniem jest, aby różnego rodzaju odpady, poddawane recyklingowi z użyciem różnych urządzeń – były utylizowane w ramach jednego ciągu technologicznego. Jednak wydaje się, że jedyną korzyścią z przyjęcia takiego rozwiązania mogłoby być zmniejszenie kosztów odzysku odpadów, a wiec oszczędność, co trudno uznać za wykroczenie poza aktualny stan techniki. Kolejną kwestią dostrzeżoną przez oceniających, a zaakceptowaną przez Sąd jest to, że skarżąca nie udokumentowała swoich twierdzeń wskazujących na wykroczenie inwestycji poza aktualny stan techniki.
Prawidłowo oparła się IZ na zapisach zawartych w art. 2 pkt 114 rozporządzenia nr 651/2014, gdzie do celów ww. rozporządzenia jako definicję nowej i innowacyjnej technologii przyjęto - "nową i niesprawdzoną technologię w porównaniu z aktualną sytuacją w branży, która to technologia niesie z sobą ryzyko niepowodzenia technologicznego lub przemysłowego i nie stanowi optymalizacji ani udoskonalenia istniejącej technologii." Z kolei w pkt 129 ww. aktu przyjęto, że proces zgodny z aktualnym stanem techniki "to taki proces, w ramach którego ponowne użycie odpadu do wytworzenia produktu końcowego jest normalną ekonomicznie opłacalną praktyką. W stosownych przypadkach koncepcja aktualnego stanu techniki wymaga interpretacji z perspektywy unijnej technologii i rynku wewnętrznego."
Z powyższego wynika więc, że planowane przedsięwzięcie powinno odnosić się do innowacji w perspektywie unijnej oraz że innowacją nie jest optymalizacja czy też udoskonalenie istniejącej technologii. Mając na względzie treść przytoczonych przepisów, wbrew stanowisku skarżącej, nie było potrzeby opierania się na zapisach zawartych w Podręczniku "[...]". Dodać należy, że Podręcznik "[...]"nie jest aktem prawnym, wobec czego nie mógł stanowić podstawy oceny Wniosku skarżącej.
Za niezasadne uznał więc Sąd zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 47 rozporządzenia nr 651/2014, odnoszone przede wszystkim do pkt 6, tj. wymogu wykroczenia przez inwestycję poza aktualny stan techniki. W podstawach skargi zarzucono także naruszenie pkt 7 ww. artykułu, dotyczącego kosztów kwalifikowalnych. Jednak także tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień w ocenie Wniosku. Przytoczona wyżej treść tego przepisu wskazuje bowiem jasno, że nie wszystkie koszty planowanego przedsięwzięcia są kosztami kwalifikowalnymi, bowiem są nimi tylko dodatkowe koszty inwestycji konieczne do jej realizacji. Dlatego prawidłowo przyjęła IZ, że zasadniczym błędem skarżącej było wadliwe określenie kosztów kwalifikowalnych jako wszystkich kosztów budowy zakładu, z uwagi na niewykazanie dodatkowych kosztów inwestycji służących ulepszeniu lub zwiększeniu efektywności w zakresie recyklingu, w porównaniu ze stanem aktualnym.
W ocenie Sądu potwierdzenia nie znalazły także zarzuty naruszenia wskazanych w skardze zasad zawartych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, tj. zasady przejrzystości i zasady rzetelności oraz zasady do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy wdrożeniowej nie stosuje się przepisów Kpa. Nie oznacza to, że uzasadnienie negatywnej oceny projektu nie podlega reżimowi wymogów przewidzianych dla uzasadnienia decyzji administracyjnej. Organ nie może dowolnie ocenić wniosku i uzasadnić informacji o negatywnej ocenie projektu. Ocenę należy uzasadnić, co wynika wprost z art.45 ust.4 i z zasad określonych w art.37 ust.1 i 2 ustawy wdrożeniowej, w których jest mowa o przejrzystym, rzetelnym i bezstronnym dokonywaniu wyboru projektów do dofinansowania oraz o tym, że projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów. Także Regulamin konkursu obliguje IZ do zawarcia w informacji o wyborze projektu uzasadnienia oceny projektu. Ocena projektu jest dokonywana na podstawie kart ocen sporządzanych przez ekspertów, zaś przedmiotem zaskarżenia informacja o negatywnej ocenie projektu, którą sporządza IZ, na podstawie ww. kart ocen.
Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione wymogi wynikające z wyżej przytoczonych regulacji. Przeprowadzona kontrola sądowa orzeczenia co do kryterium zgodności z prawem nie daje podstaw do podzielenia zarzutów skarżącej co do naruszenia zasady przejrzystości wyboru projektu, gdyż sposób procedowania w ocenianym postępowaniu nie budzi zastrzeżeń Sądu. Wbrew zarzutom skargi, nie ograniczono skarżącej dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów, bowiem warunki uznane przez IZ za niespełnione w zakresie kryterium nr 6 Pomoc publiczna i pomoc de minimis wynikają z aktów prawnych powszechnie obowiązujących, które skarżąca zobowiązana była poznać we własnym zakresie. Nie została naruszona także zasada rzetelności oceny Wniosku, bowiem wbrew treści skargi stanowisko organu w kwestii braku spełnienia ww. kryterium oceny dokonane zostało w odniesieniu do treści Wniosku o dofinansowanie i w ocenie Sądu jest prawidłowe z wyżej podanych przyczyn.
W związku z powyższym na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło