I SA/Ol 210/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-05-24
Skład orzekający: Renata Kantecka, Ryszard Maliszewski, Jolanta Strumiłło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę powinna zostać pomniejszona o 50%, jeśli ubezpieczenie obejmuje mniej niż 50% powierzchni upraw (z wyłączeniem łąk i pastwisk), mimo że polisa ubezpieczeniowa może obejmować wartość produkcji lub dochodu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pomoc finansowa dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę powinna zostać pomniejszona o 50%, ponieważ skarżący nie spełnił wymogu ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw (z wyłączeniem łąk i pastwisk). Sąd podkreślił, że polisa ubezpieczeniowa obejmowała uprawy rolne, a nie bezpośrednio produkcję lub dochód, a przepisy krajowe doprecyzowały, że warunkiem pełnej wypłaty pomocy jest ubezpieczenie co najmniej 50% powierzchni upraw.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pomoc finansową dla producentów rolnych poszkodowanych przez suszę w 2015 roku. Organ I instancji przyznał pomoc, ale po odwołaniu Dyrektor ARiMR uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Kierownik ARiMR przyznał pomoc, ale pomniejszył ją o 50% z powodu niespełnienia warunku ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw (z wyłączeniem łąk i pastwisk). Skarżący odwołał się, argumentując, że polisa obejmuje wartość produkcji lub dochodu, a nie tylko powierzchnię. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o pomniejszeniu pomocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski ( sprawozdawca ) sędzia WSA Jolanta Strumiłło Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy w części producentom rolnym oddala skargę.
K. B. (dalej skarżący, strona, wnioskodawca, producent rolny, beneficjent) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" (dalej Dyrektor ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy w części producentom rolnym.
Jak wynika z akt sprawy skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015r. w Biurze Powiatowym ARiMR w "[...]" w dniu 30 września 2015r.. Oświadczył, że w 2015 roku w jego gospodarstwie rolnym wystąpiły szkody spowodowane suszą w uprawach rolnych o następujących powierzchniach: kukurydza 11,24 ha szkód, mieszanka strączkowo-zbożowa 8,24 ha, pszenica jara 16,07 ha, użytki zielone 16,99 ha, trawy na gruntach ornych 2,02 ha. Łączna powierzchnia upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane suszą w 2015 roku w gospodarstwie strony wynosiła 54,56 ha. Do wniosku strona dołączyła:
1. protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi - suszą, która wystąpiła od 21.06.2015r. do 20.08.2015r., sporządzony w dniu 11.09.2015r. przez Komisję powołaną przez Wojewodę "[...]", zarządzeniem Nr "[...]" z dnia 25 marca 2015r., zarządzeniem nr "[...]" z dnia 24.07.2015r. oraz Nr "[...]" z dnia 27.08.2015r.;
2. formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie;
3. polisę ubezpieczenia upraw rolnych z dnia 8.05.2015r..
Z protokołu zbiorczego z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym strony wynikało, że łączna wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym (produkcja roślinna i zwierzęca) wynosiła 33,15% średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem lat o najniższej i najwyższej wielkości produkcji.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" (dalej Kierownik ARiMR, organ I instancji) decyzją z dnia 30.10. 2015r. przyznał wnioskodawcy pomoc finansową udzielaną producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 roku o wartości brutto 8838,72 zł, stanowiącej równowartość 2072,29 euro. W wyniku wniesienia odwołania od tej decyzji Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 9.12.2015r. uchylił tą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Następnie Kierownik ARiMR decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" przyznał wnioskodawcy ww. pomoc finansową udzielaną producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 roku o wartości brutto 9384,32 zł, stanowiącej równowartość 2157,31 euro.
Organ I instancji wyjaśnił, że z dokumentów przedłożonych przez stronę w toku prowadzonego postępowania wynika, że co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych od co najmniej jednego z ryzyk w postaci suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, piorunów, obsunięć się ziemi lub lawin, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Grunty orne deklarowane to 40,73 ha, zaś grunty orne ubezpieczone - 19,44 ha. W związku z faktem, iż 50% powierzchni upraw to 20,37 ha, organ I instancji wezwał pełnomocnika strony do złożenia wyjaśnień, w zakresie braku ubezpieczenia 50% powierzchni upraw w gospodarstwie z wyłączeniem łąk i pastwisk. W odpowiedzi złożono dokumenty, na podstawie których strona domaga się uwzględnienia ubezpieczenia 50% produkcji lub dochodu, co w przedmiotowej sprawie jest jej zdaniem spełnione.
Kierownik ARiMR podał, iż skarżący nie spełnił warunku zawartego w art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji nr 702/2014 z dnia 25.06.2014r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L193 z 1.07.2014r. – dalej rozporządzenie nr 702/2014) oraz § 13 c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015r., poz. 187, ze zm. – dalej rozporządzenie z 27.01.2015r.), w związku z powyższym należną pomoc za szkody spowodowane przez suszę w 2015r. pomniejszono o 50%.
Organ stwierdził, że we wniosku o przyznanie pomocy za szkody spowodowane przez suszę zadeklarowano powierzchnię 54,56 ha i do takiej powierzchni został rozpatrzony wniosek.
W odwołaniu od tej decyzji strona nie zgodziła się z obniżeniem przyznanej mu pomocy o 50% w związku z nieubezpieczeniem 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem łąk i pastwisk. Podniosła, że w toku prowadzonego postępowania przedłożone zostało pismo Ministra Rolnictwa nr "[...]", z którego wynika, że podstawą do otrzymania pełnej stawki pomocy jest ubezpieczenie 50% produkcji lub dochodu, które są objęte zakresem ubezpieczeń. Z ww. obowiązku ubezpieczenia wyłączona została powierzchnia TUZ, dlatego przy obliczaniu średniej rocznej produkcji należy wykluczyć produkcję na trwałych użytkach zielonych. Wartość produkcji, która powinna być ubezpieczona to 148.280,48 zł x 50% = 74.140,24 zł, a z polisy ubezpieczenia przedłożonej w przedmiotowej sprawie wynika, że ubezpieczeniem objęta została średnia roczna produkcja o wartości 85.281,01 zł, co stanowi ponad 50%.
Odwołujący się podniósł, że uchylając decyzję z dnia 30.10.2015r. Dyrektor ARMiR nie zakwestionował rozstrzygnięcia w zakresie obniżenia w wysokości pomocy w związku z brakiem ubezpieczenia 50% upraw podając w uzasadnieniu m.in., że z tytułu i treści polisy wynika, iż ubezpieczeniem objęte zostały uprawy rolne nie zaś wielkość produkcji czy też dochód z objętego ubezpieczeniem areału. Jednak w ocenie strony w ustawodawstwie pojęcia "produkcja roślinna" czy też uprawa roślin prowadzona przez rolnika prowadzącego "działalność rolniczą" są jednoznaczne i używane zamiennie. Jako przykład wskazał definicję gruntów ornych zawartą w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1307/2013 art. 4 pkt 1d.
Producent rolny w zakresie definicji traw podał, że w treści polisy jest podana wielkość areału i wartość plonu, co jest jednoznaczne z wysokością ewentualnego dochodu osiągniętego z produkcji. Organ odwoławczy w decyzji z dnia 9.12.2015r. podał, że wieloletnie trawy nie są trwałymi użytkami zielonymi (łąkami i pastwiskami). Z powyższym skarżący zgodził się jednocześnie podając, że są to łąki i pastwiska, które niekoniecznie muszą być trwałe. Zaznaczył, że trwałe użytki zielone nie są jednoznaczne z łąkami i pastwiskami, jednakże i jedne i drugie nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia.
Strona powołała się na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 marca 2009r. sygn. akt I SA/Ol 13/09 odnośnie nadrzędności prawa wspólnotowego nad krajowym.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu ww. decyzji z dnia "[...]" stwierdził, że decydująca dla konieczności obniżenia pomocy za szkody o 50% jest okoliczność, że strona deklarowała grunty orne o powierzchni 40,73 ha, a z polisy ubezpieczeniowej wynika, że ubezpieczeniem objęte było 19,44 ha ww. gruntów. Nie było więc ubezpieczone 50%, które stanowiłoby 20,37 ha. Podobnie w oparciu o przepis art. 25 ust 9 rozporządzenia nr 702/2014 skarżący nie ubezpieczył także 50 % średniej rocznej produkcji.
Organ II instancji podał, że w protokole zbiorczym z dnia 11.09.2015r. uprawy to pszenżyto ozime, kukurydza, mieszanka strączkowo zbożowa, pszenica jara, użytki zielone oraz trawy na gruntach ornych. Rozporządzenie z dnia 27.01.2015r., powoływane już wyżej, przewiduje pełną stawkę w sytuacji ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw z wyłączeniem łąk i pastwisk. Producent ubezpieczył uprawy kukurydzy o pow. 11,20 ha i mieszanki strączkowo- zbożowej o pow. 8,24 ha, nie ubezpieczył zatem wymaganej połowy gruntów rolnych z wykluczeniem TUZ-ów (łąk i pastwisk). Mając na uwadze ww. przepisy należało pomniejszyć stawkę podstawową o 50%.
Natomiast w zakresie podnoszonego w odwołaniu art. 25 ust. 9 rozporządzenia nr 702/2014, w którym jest mowa o wymogu ubezpieczenia produkcji lub dochodu, który to zdaniem strony został spełniony, organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w decyzji z dnia 9.12.2015r. i podał, że z tytułu i treści polisy ubezpieczenia upraw rolnych z dnia 8.05.2015r. wynika jednoznacznie, iż ubezpieczeniem objęte zostały uprawy rolne, nie zaś wielkość produkcji czy też dochód z objętego ubezpieczeniem areału. Przepis szczególny w postaci rozporządzenia krajowego doprecyzował ponadto warunki przyznania pełnej kwoty pomocy w przypadku wystąpienia suszy w gospodarstwie rolnym w §13c ust. 1 i 13 ww. rozporządzenia z 27.01.2015r..
Organ ocenił, że strona spełniła przesłanki warunkujące przyznanie pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015r.. Z dołączonego przez producenta protokołu zbiorczego z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznym (susza) wynika, że łączna wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym (produkcja roślinna i zwierzęca) wynosiła 33,15% średniej rocznej produkcji z ostatnich trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem lat o najniższej i najwyższej wielkości produkcji. Na tle § 13c ust. 13 rozporządzenia z 27.01.2015r. stawka płatności ma zastosowanie w przypadku: gdy producent rolny posiada wyłącznie łąki i pastwiska, które nie były ubezpieczone; gdy producent rolny posiada uprawy, których co najmniej 50% powierzchni (z wyłączeniem łąk i pastwisk) w 2015r. było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk. Natomiast polisa ubezpieczenia upraw rolnych z dnia 8.05.2015r. dotyczy, jak wskazuje jej nazwa, upraw rolnych, nie zaś produkcji lub dochodu w gospodarstwie rolnym.
Odnosząc się zaś do treści powołanego w odwołaniu pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 9.10.2015r. nr "[...]", organ odwoławczy wskazał, że rzeczywiście nie zmniejsza się wnioskowanej pomocy o 50% w przypadku wykupienia polisy ubezpieczenia co najmniej 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującego zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń (art. 25 ust. 9 rozporządzenia nr 702/2014). Jednakże polisa strony już w samym tytule wskazuje na objęcie jej zakresem upraw rolnych, nie zaś produkcji czy też dochodu z gospodarstwa rolnego. Z treści ww. dokumentu wynika jaka powierzchnia danej uprawy została objęta ubezpieczeniem, nie wskazano zaś wysokości produkcji lub dochodu, który wchodziłby w jej zakres. W związku z powyższym organ odwoławczy nie potwierdził stanowiska strony, że polisą z dnia 8.05.2015r. objęta jest wartość 85.281,01 zł średniej rocznej produkcji, albowiem powyższy fakt nie wynika z treści rzeczonego dokumentu. Ponadto zgodnie z treścią art. 76 § 1 kpa, dokumenty urzędowe, a takim jest rzeczona polisa ubezpieczenia gruntów rolnych, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W polisie z dnia 8.05.2015r. wskazano na objęcie ubezpieczeniem jedynie powierzchni 19,44 ha, co nie stanowi 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, w wyniku czego należało stronie pomniejszyć naliczoną płatność o 50%.
Organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że podanie w polisie ubezpieczenia upraw rolnych wielkości areału i wartości plonu jest jednoznaczne z ubezpieczeniem wysokości ewentualnego dochodu osiągniętego z produkcji, powyższe powinno bowiem literalnie i jednoznacznie wynikać z treści ww. dokumentu z dnia 8.05.2015r..
Ponadto z obowiązku objęcia ubezpieczeniem wykluczone są tylko i wyłącznie łąki i pastwiska (rozumiane literalnie i tak też wskazane we wniosku o przyznanie pomocy) oraz TUZ-y.
Odnosząc się zaś do treści powołanego w odwołaniu wyroku WSA w Olsztynie z dnia 5 marca 2009r. sygn. akt I SA/Ol 13/09 organ podał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia zasady nadrzędności prawa wspólnotowego nad krajowym. Jednocześnie organ nie zgodził się z rozszerzającą wykładnią strony, iż polisa z dnia 8.05.2015r. obejmuje swoim zakresem wartość 85.281,01 zł średniej rocznej produkcji, albowiem ww. fakt nie wynika z jej treści.
Organ podkreślił, że zarówno organ l, jak i II instancji ARiMR, rozpoznając wnioski o przyznanie pomocy publicznej obowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności, tj. na podstawie i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. ARiMR wykonuje zadania z niej wynikające, a jednoznaczne brzmienie przepisów przedmiotowych regulujących kwestie udzielenia pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015r., uniemożliwia ARiMR stosowanie odstępstw. Dyrektor ARiMR podkreślił również, że ARiMR nie jest organem ustawodawczym, lecz wyłącznie stosującym przepisy prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego producent rolny wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Powołał się na art. 25 ust 9 rozporządzenia nr 702/2014 i podniósł, że organ sprzecznie z treścią dokumentu (polisy ubezpieczeniowej) odmówił stronie przyznania pomocy w całości. Tytuł polisy: "Potwierdzenie zawarcia umowy upraw rolnych" nie przesądza o tym, że nie została ubezpieczona, jak twierdzi organ, produkcja i dochód z ubezpieczonego areału. Z treści polisy jednoznacznie wynika wysokość składki skalkulowanej nie od wielkości areału tylko od wysokości plonu z każdego hektara uzyskanego na całości areału oraz realnie wyliczonego na podstawie średnich cen dochodu za plon z ubezpieczonej powierzchni. Ubezpieczeniu, zgodnie z treścią polisy, podlega produkt finalny, czyli w przypadku mieszanki zbóż jarych - ziarno w ilości 40 dt/ha i ogólnej wartości 23.072 zł. A w przypadku kukurydzy na paszę - ilość zebranej paszy 600 dt/ha o ogólnej wartości 53.760 zł, a nie pole mieszanki zbóż, czy pole kukurydzy.
Wskutek błędnej interpretacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ bezzasadnie odmówił wypłaty pomocy w pełnej wysokości, czym naruszył art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej w skrócie p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu organy poczyniły w tej sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, a skarżący nie podważył ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego.
Z dokonanych ustaleń faktycznych wynika, że zadeklarowane uprawy na gruntach ornych o przyznanie płatności to 40,73 ha (d. wniosek o udzielenie pomocy, wezwanie do złożenia wyjaśnień, wyjaśnienia skarżącego). Z danych zawartych w protokole zbiorczym z dnia 11.09.2015r. wynika, że skarżący uprawiał pszenżyto ozime, kukurydzę, mieszankę strączkowo zbożową, pszenicę jarą , użytki zielone oraz trawy na gruntach ornych.
Skarżący ubezpieczył od ryzyka gradu i deszczu nawalnego uprawy kukurydzy o pow. 11,20 ha i mieszanki strączkowo- zbożowej o pow. 8,24 ha. Przedmiotem ubezpieczenia były działki nr 147/13, 241 i 285/1. Łącznie skarżący ubezpieczył 19,44 ha. Ustalona suma ubezpieczenia wyniosła 76. 832 zł. ( d. umowa ubezpieczenia ) .
W rozpoznawanej sprawie art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji nr 702/2014 z dnia 25.06.2014r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L193 z 1.07.2014r. – dalej rozporządzenie nr 702/2014) nie został naruszony. Według tego przepisu przyznaną na mocy niniejszego artykułu pomoc zmniejsza się o 50 %, z wyjątkiem tych beneficjentów, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń.
Według § 13 c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015r., poz. 187, ze zm. – dalej rozporządzenie z 27.01.2015r.) pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.
Świadczeniem zasadniczym ubezpieczyciela jest udzielanie ochrony ubezpieczającemu poprzez ponoszenie ryzyka zajścia wypadku ubezpieczeniowego. Konsekwencją powyższego może być konieczność spełnienia określonych czynności na rzecz ubezpieczonego, poprzez na przykład wypłatę określonej sumy pieniężnej (SN w wyroku z dnia 4 marca 2010 r., I CSK 439/09, LEX nr 577681, uznał, że "wierzytelność o wypłatę odszkodowania ubezpieczeniowego jest szczególną postacią wierzytelności przyszłej, a mianowicie wierzytelnością warunkową, bo jej powstanie strony umowy ubezpieczenia uzależniają od zdarzenia przyszłego i niepewnego, a mianowicie od wystąpienia zdarzenia objętego ryzykiem ubezpieczeniowym. Do chwili wystąpienia tego zdarzenia wierzytelność jako prawo podmiotowe nie istnieje, a istnieje jedynie ekspektatywa wierzytelności, a więc względne prawo tymczasowe"). Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 805 § 2 k.c. świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie: przy ubezpieczeniu majątkowym – określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku, a przy ubezpieczeniu osobowym – umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego świadczenia, w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby ubezpieczonej. Wprowadzając takie uregulowanie, ustawodawca dokonał podziału ubezpieczeń na ubezpieczenia osobowe i majątkowe, które podlegają w części odrębnej regulacji (na temat dopuszczalności i zakresu łączenia w jednej umowie ubezpieczenia dwóch lub więcej rodzajów ubezpieczeń, czyli tzw. ubezpieczeń hybrydowych – M. Orlicki, O łączeniu w jednej umowie różnych rodzajów ubezpieczeń, Prawo Asekuracyjne 2010, nr 2, s. 13 i n.).
Przedmiotem umowy ubezpieczenia była produkcja na określonym areale , od ryzyka gradu i deszczu nawalnego. Z treści dokumentu (polisy ubezpieczeniowej) jednoznacznie wynika, że ubezpieczeniem objęte zostały uprawy rolne, nie zaś dochód z objętego ubezpieczeniem areału. Suma ubezpieczenia i wysokość składki została skalkulowana na podstawie wielkości areału, wysokości plonu z każdego hektara uzyskanego i na podstawie średnich cen każdego ze zbóż. Przedmiotem ubezpieczenia była utrata plonów, w wyniku powstania szkody, w następstwie zaistnienia gradu lub deszczu nawalnego
Nie można zgodzić się, że skutek błędnej interpretacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ bezzasadnie odmówił wypłaty pomocy w pełnej wysokości, czym naruszył art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Przedmiotem umowy ubezpieczenia były uprawy na gruntach ornych o powierzchni 19,44 ha, zaś uprawy na gruntach ornych, zadeklarowane o przyznanie płatności to 40,73 ha.
W konsekwencji zaistniały podstawy do obniżenia wysokości pomocy o 50 %. W rozpoznawanej sprawie Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na treść § 13 c ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pomoc została pomniejszona o 50%, gdyż skarżący w 2015 r. nie ubezpieczył co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk. Nie można zgodzić się z poglądem, że powołany przepis pozostaje w sprzeczności z treścią art. 25 ust 9 rozporządzenia nr 702/2014. W powołanym przepisie zasadą jest pomniejszenie pomocy o 50%. Pomoc przyznaną na mocy niniejszego artykułu zmniejsza się o 50 %, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń.
Przepis krajowy sprecyzował, do czego ustawodawca krajowy miał prawo, że pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk.
A zatem warunkiem wypłaty pomocy w 2015r. w 100 % było ubezpieczenie od jednego z ryzyk, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk. Tego warunku skarżący nie spełnił.
Po myśli art. 151 p.p.s.a. skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło