I SA/Ol 217/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 8 września 2011r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia załączników do wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 10 czerwca 2010r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie ARiMR) wezwał S. M. do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, określonych w nim braków formalnych wniosku z dnia 21 maja 2010r. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010. W wezwaniu powołano art.64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000, nr 98, poz.1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) i pouczono stronę, że nieusunięcie wskazanych braków w terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone stronie z dniu 11 czerwca 2010r. W dniu 18 czerwca 2010r. S.M. poinformował telefonicznie, że z powodu choroby stawi się w siedzibie organu w dniu 21 czerwca 2010r.. Pismem z dnia 12 października 2010r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poinformował stronę, że z powodu bezskutecznego upływu terminu wskazanego w wezwaniu, wniosek o przyznanie płatności z dnia 21 maja 2010r. pozostawiony został bez rozpoznania. Pismo doręczone zostało w dniu 14 października 2010r. W dniu 29 października 2010r. do organu wpłynął wniosek strony o przywrócenie terminu do usunięcie braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2010r., w którym strona powołała się na zły stan zdrowia. Postanowieniem z dnia "[...]". organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku. Organ przywołał treść art.58 § 1 i 2 k.p.a. i stwierdził, że strona nie dopełniła czynności, dla której wyznaczony był termin (nie dostarczyła załączników graficznych do wniosku o przyznanie płatności) i nie przedstawiła dokumentów uprawdopodobniających, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. W zażaleniu na opisane postanowienie strona wniosła o jego uchylenie i przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności. Wyjaśniła, że w zakreślonym terminie nie mogła usunąć braków bez swojej winy, z powodu choroby. Do zażalenia załączyła zaświadczenia lekarskie oraz załączniki graficzne do wniosku o przyznanie płatności. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy opisane postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W motywach postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca nie spełnił warunków do przywrócenia terminu do dokonania czynności, gdyż – składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 29 października 2010r. - nie dopełnił czynności, dla której przewidziany był termin. W konsekwencji powyższego, zdaniem organu, odpadła konieczność badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższe postanowienie S. M. wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów oraz przesłuchanie dwóch wymienionych świadków. Skarżący podniósł, że podczas całej sprawy próbował się odwoływać i dokonywać niezbędnych czynności. Było to jednak bardzo utrudnione we względu na jego poważną chorobę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżony akt (decyzja , postanowienie) ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić również należy, że stosownie do art.134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia art.58 k.p.a. uzależnia przywrócenie terminu od łącznego wystąpienia czterech przesłanek: wniesienia prośby o przywrócenie terminu, wniesienie to winno nastąpić w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności oraz dopełnienia wraz z wniesieniem prośby czynności, dla której określony był termin. W rozpoznanej sprawie organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia załączników do wniosku o przyznanie płatności wyłącznie z uwagi na brak dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której określony był termin. Stwierdzając powyższe organ nie rozważył, czy spełnione zostały pozostałe trzy przesłanki przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu organy obu instancji błędnie zinterpretowały art.58 § 2 zdanie drugie k.p.a.: "Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin". Należy wskazać, że warunek jednoczesności obu czynności - złożenia wniosku o przywrócenie terminu i dokonania czynności, dla której termin był określony - ma na celu uniknięcie sytuacji, kiedy to organ uwzględni wniosek, a strona nie dokona czynności dla której przywrócono jej termin. Wówczas bowiem przywrócony termin pozostawałby "otwarty" na przyszłość bez określonych konsekwencji dla braku dokonania czynności. Chodzi o to, że strona ma dopełnić określonej czynności bez oczekiwania na przywrócenie terminu do jej dokonania. Niedopełnienie obowiązku jednoczesnego dokonania czynności wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skutkować musi koniecznością zastosowania procedury z art.64 § 2 k.p.a. polegającej na wezwaniu wnoszącego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonał pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Jest to bowiem brak formalny wniosku, który uniemożliwia jego rozpoznanie. W żadnym przypadku nie zachodzi tu możliwość wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Okoliczności te organy winny mieć na względzie przy interpretacji warunku "jednoczesności", o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 674/08, w którym stwierdzono, iż " (...) równoczesność złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz odwołania jest jedynie pozorna. W istocie bowiem organ odwoławczy ma do czynienia jedynie z wnioskiem, spełniającym określone przez ustawodawcę wymogi formalne, to jest któremu zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. towarzyszy czynność, której terminowi uchybiono." (publ. CBOIS). Podobny pogląd wyrażony został w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 9/08, w której stwierdzono, że: "Niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art.162 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. - Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia, organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę - na podstawie art.169 § 1 wspomnianej ustawy - do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia". (publ. CBOIS). Wprawdzie uchwała odnosi się do przepisu Ordynacji podatkowej, jednak wobec podobnej treści przepisów dotyczących przywrócenia terminu do wniesienia w Kodeksie postępowania administracyjnego, treść tej uchwały powinna być uwzględniana także na gruncie przepisów k.p.a. Reasumując, w niniejszej sprawie organy nieprawidłowo uznały, że skarżący nie spełnił jednej z przesłanek przywrócenia terminu - dokonania czynności wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, bez wezwania go do usunięcia braku formalnego wniosku w terminie 7 dni. Zatem podana przez organy okoliczność nie mogła stanowić samoistnej podstawy odmowy przywrócenia terminu. Odmowa przywrócenia terminu była przedwczesna, gdyż wniosek mógł zostać rozpoznany dopiero po spełnieniu wszystkich warunków formalnych. W przeciwnym razie winien być pozostawiony bez rozpoznania. Powyższe uchybienie niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż - na obecnym etapie postępowania, bez rozważenia spełnienia wszystkich czterech przesłanek - nie można wykluczyć, że skarżący spełnił przesłanki określone w art.58 § 1 i 2 k.p.a., co z kolei powinno skutkować uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Sąd nie uwzględnił zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych. Zgodnie z art.106 §3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z treści powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że Sąd nie przeprowadza dowodów z zeznań świadków, a jedynie z dokumentów. Z kolei wniosek dotyczący dołączonych do skargi kserokopii pism, nie mógł zostać uwzględniony wobec braku ich uwierzytelnienia. Nadmienić przy tym należy, że znaczna część załączonych kserokopii pism znajdowała się w aktach administracyjnych sprawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.