I SA/Ol 219/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący K. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez zawodu, nie ma żadnych dochodów, nie ma też oszczędności w związku z czym nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według oświadczenia wnioskodawca nie posiada również żadnego majątku w postaci nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Argumentując wniosek skarżący podniósł, iż jest w "bardzo trudnej sytuacji życiowej i socjalno-bytowej". Z powodu braku środków finansowych na opłaty za studia został skreślony z listy studentów, w związku z czym ma tylko średnie wykształcenie ogólne, nie ma zawodu i ma trudności ze znalezieniem pracy. Skarżący dodał, iż w ciągu dwóch ostatnich lat miał niewielkie dochody z muzycznej twórczości artystycznej, które pozwalały na skromne przeżycie. Podniósł też, iż jego matka jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną , nie posiada emerytury ani renty dlatego również nie może mu pomóc. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 29.08.2008r., K. S. został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń w zakresie: miesięcznych wydatków, sposobu utrzymywania się, tytułu prawnego do zamieszkiwanego lokalu oraz lokalu w którym jest zameldowany, korzystania z pomocy społecznej bądź innych form dofinansowania. W wykonaniu wezwania wnioskodawca oświadczył, iż mieszkanie w którym jest zameldowany jest własnością jego matki, natomiast mieszkanie w którym zamieszkuje skarżący należy do jego dziadka. Skarżący oświadczył, iż mieszkanie w którym zamieszkuje jest starym lokalem, o powierzchni 40 m2, bez centralnego ogrzewania i bez ciepłej wody. Skarżący zamieszkuje ten lokal nieodpłatnie. Ponadto wnioskodawca nigdy nie posiadał jak i nie posiada żadnych nieruchomości. Oświadczył również, iż w ostatnich trzech miesiącach nie poniósł wydatków na rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, ubrania i leczenie. Do sierpnia tego roku skarżący ponosił wydatki na wyżywienie średnio w wysokości 400 zł miesięcznie, środki pieniężne pochodziły z twórczości muzycznej z lat 2006-2007. Wyjaśnił również, iż w drugiej połowie sierpnia przez kilka dni pracował dorywczo w budownictwie z czego uzyskał dochód w wysokości 300 zł. Środki te w całości przeznaczył na wyżywienie. Skarżący oświadczył, iż w dalszym ciągu jest osobą poszukującą pracy, utrzymującą się z dorywczych prac budowlanych. Do złożonych oświadczeń skarżący załączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy potwierdzające zarejestrowanie bezrobotnego oraz nie pobieranie świadczeń z Funduszu Pracy. Ponadto odpis z Księgi Wieczystej KW Nr "[...]" stwierdzający, iż wieczystym użytkownikiem nieruchomości widniejącej pod adresem E. jest matka skarżącego E. S. Załączony został również odpis pisma Urzędu Miejskiego informujący, iż właścicielem lokalu mieszkalnego nr "[...]" w budynku przy ulicy R. jest Z. B. tj. dziadek skarżącego. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245§2 i 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, na którym to spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, w wystarczający sposób uwiarygodnił swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Skarżący złożył bowiem oświadczenia do których został wezwany m.in.: wykazał z czego się utrzymuje, gdzie zamieszkuje i w jakich warunkach, wykazał jakie ponosi koszty, a których nie ponosi, wskazał jakie są przyczyny pozostawania skarżącego bez pracy. Przedstawił odpowiednie zaświadczenie o pozostawaniu bez pracy i nie pobieraniu z tego tytułu zasiłku. Przedstawił również dokumenty potwierdzające, iż nie jest właścicielem żadnego z wyżej wskazanych mieszkań. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawca rzeczywiście znajduje się w trudnej sytuacji, która nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z prac dorywczych. Nie posiada również składników majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mieszkanie, w którym zamieszkuje nie jest jego własnością, przy czym służy mu do zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.