I SA/Ol 219/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o uzupełnienie i sprostowanie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 219/08 w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek o uzupełnienie i sprostowanie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 219/08. Wnioskiem z dnia 19 listopada 2008 r., skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, K.S. na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 156 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) wniósł o uzupełnienie i sprostowanie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 219/08, którym oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wniosku K.S. wskazał na fakty, zdarzenia (dowody w sprawie) oraz ocenę prawną wyrażoną w treści uzasadnienia powołanego wyroku, które w jego ocenie winny podlegać uzupełnieniu i sprostowaniu. Wnioskodawca powołał, iż w uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w toku postępowania zawiadomieniem z dnia "[...]" dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę. Tymczasem, jak podniosła strona, zawiadomienie z dnia "[...]" nie zostało odebrane przez pracodawcę, a tym samym należy przyjąć, że zajęcie wynagrodzenia nie zostało dokonane. Na potwierdzenie powyższego skarżący wskazał na znajdujące się w aktach sprawy: potwierdzenie placówki pocztowej dokumentujące zwrot przesyłki oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", nr "[...]", w sprawie kosztów egzekucyjnych, z którego treści wynikało, iż przedmiotowe zawiadomienie nie zostało pracodawcy doręczone, a zatem nie doszło do skutecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę. Okoliczność ta miała, w ocenie strony skarżącej, istotne znaczenie ze względu na przyjętą w wyroku z dnia 15 października 2008 r. ocenę, iż wątpliwości, jakie pojawiły się w orzecznictwie sądowym dotyczyły wydłużenia terminu przedawnienia jedynie tych należności, co do których nie przerwano skutecznie biegu terminu przedawnienia. Zdaniem skarżącego, w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego wynosił 5 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej należność, a zatem upłynął z dniem 8 czerwca 2005 r. Ponadto skarżący przedstawił zarzuty w stosunku do wyrażonej przez Sąd oceny, iż błąd w sporządzeniu tytułu wykonawczego polegający na określeniu dochodzonej należności w kwocie 4.297,01 zł, tj, z naruszeniem przepisu art. 27a § 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nakazującego zaokrąglanie należności pieniężnej do pełnych dziesiątek groszy, nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i stanowić o istnieniu przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Strona nie zgodziła się również z przyjętą przez Sąd oceną kwestii przedawnienia terminu należności dokonaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ze względu na okoliczność, iż przepisy te nie miały w jej ocenie zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto wskazała na naruszenie przez Sąd poprzez dokonaną wykładnię art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zasady niedziałania prawa wstecz oraz zasady ochrony praw nabytych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Stosownie do art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od dnia doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Natomiast zgodnie z treścią art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż skarżący w piśmie z dnia 19 listopada 2008 r. wskazał na dwa odrębne tryby rektyfikacyjne orzeczeń sądowych tj. uzupełnienie i sprostowanie wyroku, dlatego też podjęte w zakresie każdego z nich rozstrzygnięcie Sądu wymaga odrębnego uzasadnienia. Wyjaśnić również należy stronie skarżącej, iż właściwym do rozpoznania obu wniosków jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. W odniesieniu do wniosku o uzupełnienie wyroku, wskazać należy, że wniosek ten został wniesiony po upływie ustawowego terminu. Z powołanego przepisu art. 157 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że w przypadku wyroku, którego nie doręcza się stronie z urzędu, 14 – dniowy termin na złożenie wniosku biegnie od dnia ogłoszenia tego wyroku. W przedmiotowej sprawie, wyrok został wydany w dniu 15 października 2008 r., co oznacza, iż wskazany termin, licząc od dnia wydania wyroku, mijał z upływem dnia 29 października 2008 r. Wniosek został natomiast złożony przez skarżącego w dniu 19 listopada 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej). Ponadto podkreślenia wymaga, iż gramatyczna wykładnia przepisu art. 157 § 1 p.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, że uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie. W razie bowiem oddalenia skargi termin na złożenie wniosku o uzupełnienie zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 157 § 1 p.p.s.a. upływa wcześniej niż termin, w którym strona może uzyskać wyrok z uzasadnieniem. Nie jest więc możliwe, by w sytuacji dopuszczalności uzupełnienia uzasadnienia, ustawodawca pozbawił stronę prawa złożenia takiego wniosku w terminie. Za prezentowanym poglądem przemawia także wykładnia celowościowa. Uzasadnienie bowiem podporządkowane jest pewnym założeniom metodycznym, o których decyduje sporządzający je sędzia. Ewentualne jego braki mogą być kwestionowane wyłącznie w drodze postępowania odwoławczego. Warto podkreślić, że przewidziany z urzędu tryb rektyfikacji wyroku w drodze uzupełnienia nie może służyć realizacji ewentualnych zarzutów strony i w tym sensie wyprzedzać środków zaskarżenia. Po podpisaniu uzasadnienia i wysłaniu jego odpisów stronom, uzasadnienia nie może uzupełnić nawet sędzia sprawozdawca. Nie jest bowiem dopuszczalne uzupełnienie uzasadnienia wyroku z urzędu, a nadto nie jest dopuszczalne uzupełnienie uzasadnienia wyroku nieodpowiadającego wymogom prawa (por. postanowienie SN z dnia 4 kwietnia 1974 r., sygn. akt I PZ 16/74, za: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II). Zawarte natomiast we wniosku K.S. żądania nie dotyczyły sentencji rozstrzygnięcia Sądu, lecz jego uzasadnienia, co w ocenie Sądu stanowiło podstawę do uznania, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd nie mógł rozpoznać wniosku o uzupełnieniu wyroku. Wyjaśnić w tym miejscu należy również, że wniosek ten nie jest wnioskiem, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a., bowiem nie wszczyna postępowania w sprawie. Zatem nie znajduje w odniesieniu do niego zastosowanie art. 64 § 3 p.p.s.a., który poprzez odesłanie umożliwia zastosowanie art. 58 § 1 pkt 2 i pkt 6 p.p.s.a., dających podstawę do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu lub niedopuszczalnej. W pozostałych przypadkach ustawa pozwala na odrzucenie pisma w postępowaniu sądowym tylko wtedy, kiedy wyraźnie o tym stanowi (np. art. 88, 178, 220 § 3, 259 § 2, 280 § 1 p.p.s.a.). Skoro nie jest możliwe odrzucenie takiego wniosku, to należy go oddalić, mimo że zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II). W odniesieniu zaś do wniosku o sprostowanie wyroku z dnia 15 października 2008 r., wyjaśnić należy, że przepis art. 156 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sprostowaniu podlegać mogą wyłącznie niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Z treści uzasadnienia wniosku nie wynika, by skarżący wskazywał na popełniony przez Sąd błąd czy omyłkę o oczywistym charakterze. Strona w przedmiotowym wniosku w istocie prowadzi polemikę z poszczególnymi argumentami uzasadniającymi podjęte rozstrzygnięcie. Jednakże, jak już wyżej wskazano w odniesieniu do wniosku o uzupełnienie wyroku, przewidziany w ustawie tryb rektyfikacji wyroku nie może służyć realizacji ewentualnych zarzutów strony i w tym sensie wyprzedzać środków zaskarżenia. Z powyższych względów wniosek o sprostowanie wyroku nie mógł zasługiwać na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 156 § 1 i art. 157 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji.