I SA/Ol 22/07

Dnia 21 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 roku sprawy ze skargi F. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez F. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, co następuje: W dniu "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał F. K. decyzję Nr "[...]" ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów za 2001 r. w wysokości 102.771 zł. Powyższa decyzja została doręczona Pełnomocnikowi Strony — A. R. w dniu 2 listopada 2006 r. (potwierdzenie odbioru). W decyzji zawarto pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego, w terminie 14 dni od daty doręczenia tej decyzji. W dniu 17 listopada 2006 r. F. K. złożył osobiście w siedzibie Urzędu Skarbowego odwołanie od tej decyzji . Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia "[...]" Nr "[...]" stwierdził, że odwołanie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej i dlatego pozostawia się je bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że decyzję pierwszej instancji doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 2 listopada 2006 roku, stąd 14 dniowy termin do złożenia odwołania upływał w dniu 16 listopada 2006 roku. Odwołanie od decyzji I instancji podatnik złożył osobiście, w dniu 17 listopada 2006 roku w siedzibie Urzędu Skarbowego, a więc po upływie przysługującemu mu terminu. Jednocześnie w tym uzasadnieniu pouczono podatnika o prawie przywrócenia uchybionego terminu. W dniu 20 grudnia 2006 r. wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej pismo F. K., datowane na dzień 12 grudnia 2006 roku, w sprawie rozpatrzenia sprawy związanej z błędnym ustaleniem daty doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", Nr "[...]", ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z ujawnionych źródeł przychodów za 2001 r., podnoszące że decyzja organu Instancji została podatnikowi doręczona w dniu 3 listopada 2006 roku. Organ II instancji potraktował to pismo jako skargę. W dniu 2 stycznia 2007 r. do Dyrektora Izby Skarbowej wpłynęło kolejne pismo F. K., zatytułowane skarga, a zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W skardze F. K. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". Skarżący zarzucił naruszenie art. 228 §1pkt 2 oraz art. 123 §1 i art. 200 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że podatnik złożył odwołanie z uchybieniem terminu określonego w art. 223§ 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co nastąpiło bez zapewnienia podatnikowi czynnego udziału w postępowaniu pozwalającego podatnikowi na przedstawienie dowodów na okoliczność wniesienia odwołania w terminie. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów tj. przesłuchanie w charakterze świadków U. W., R. H., A. R. oraz D. Z. okoliczność daty rzeczywistego doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego "[...]". W uzasadnieniu F. K. podkreślił, że ustalenie organu II instancji, iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem 14 dniowego terminu oparto na potwierdzeniu doręczenia decyzji, na którym widniała data 2 listopada 2006 r. Skarżący podkreślił, iż rzeczywiste doręczenie przedmiotowej decyzji miało miejsce w dniu 3 listopada 2006r. Natomiast data 2 listopada 2006 r. zamieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, została wpisana przez pomyłkę zarówno osoby odbierającej korespondencję, jak i doręczyciela. W dniu 2 listopada 2006 roku biuro pełnomocnika A. R. było nieczynne i fizycznie zamknięte, a tym samym nie istniała możliwość doręczenia w tym dniu w siedzibie biura jakiejkolwiek korespondencji. Skarżący podniósł, że doręczyciel zamiast w dniu 2.11.2006 r. pozostawić awizo, postanowił tę samą korespondencję doręczyć dnia następnego. Zatem w dniu 3.11.2006 r. doręczono pracownikowi pełnomocnika, korespondencję przeznaczoną do doręczenia w dniu 2.11.2006 r., przy czym na potwierdzeniu odbioru nie umieszczono rzeczywistej daty doręczenia, lecz datę 2.11.2006 r., gdyż taka data wskazana w wykazie pocztowym przedstawionym przez listonosza. Ponadto, Skarżący stwierdził, że w orzecznictwie administracyjnym przyjmuje się, że można prowadzić postępowanie dowodowe na podważenie domniemania doręczenia przesyłki w innej dacie niż wynika to z dokumentów doręczyciela i powołał wyroki NSA z 13.10.1999 r. I SA 431/99 LEX 48753 w Warszawie, z dnia 20.01.1999 r. III SA 1594/98 LEX nr 44831 w Warszawie, z 27.05.:r. I SA/Kr 827/97 LEX nr 33615 w Krakowie. Zaznaczył również, iż fakt rozbieżności dat nie był znany ani podatnikowi, ani też pełnomocnikowi podatnika. W końcowej części skargi skarżący zawnioskował o uwzględnienie jego skargi i przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków, na okoliczność doręczenia decyzji z dnia "[...]". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 16 lutego 2007 roku, skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, F. K. podniósł, że organ udzielił odpowiedź na skargę z dnia "[...]", natomiast nie udzielił odpowiedzi na jego pismo z dnia 20 grudnia 2006 roku. Na rozprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w dniu 21 lutego 2007 roku, Sąd oddalił wniosek dowodowy strony, o przeprowadzenie dowodu ze świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę aktów organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Tym samym mając uprawnienia wyłącznie kasacyjne, nie są uprawnione do orzekania o istocie sprawy, tj. zastępowania organów administracji w ich uprawnieniach i wydawania zamiast nich swego rodzaju decyzji. W niniejszej sprawie, przedmiotem sporu, a tym samym również kontroli Sądu jest postanowienie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminowi. Należy podkreślić przy tym, iż Sąd rozpoznając skargę na takie rozstrzygnięcie ogranicza się do zbadania prawnych przesłanek do jego wydania, nie jest natomiast kompetentny do oceny legalności decyzji organu I instancji, od której wniesiono spóźnione odwołanie. Na wstępie należy zauważyć, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienie odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu jej dokonania. Natomiast uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W związku z powyższym, organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobowiązany zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w terminie przewidzianym w art.223§2 pkt1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Zaznaczyć należy, iż 14 dniowy termin do wniesienia odwołania jest terminem procesowym, a zatem jest to okres do dokonania czynności procesowej przez uczestnika postępowania. Upływ terminu procesowego powoduje bezskuteczność czynności procesowej, która prowadzić może do zamknięcia drogi postępowania podatkowego. Ponadto, terminy ustawowe, które wyznaczają wprost przepisy Ordynacji podatkowej nie mogą być przez organ prowadzący postępowanie ani skracane, ani przedłużane. Uchybienie terminu ustawowego powoduje zatem bezskuteczność czynności procesowej Strony. Jednak uchybiony termin procesowy można przywrócić na mocy przepisów art. 162 §1 Ordynacji podatkowej. Należy wówczas wnieść wniosek, w którym uprawdopodobni się brak winy w jego uchybieniu. Stosownie natomiast do przepisu art. 162 §2 Op., podanie o przywrócenie wnosi się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Podanie powinno być wniesione jednocześnie z odwołaniem. Z akt sprawy wynika, iż decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 listopada 2006 roku, zatem ostatecznym dniem do wniesienia odwołania był dzień 16 listopada 2006 roku. Skarżący został prawidłowo pouczony o trybie i terminie wniesienia środka odwoławczego, odwołanie złożył osobiście, w dniu 17 listopada 2006 roku, w siedzibie Urzędu Skarbowego. W związku zatem z niedotrzymaniem 14 - dniowego terminu, określonego w art. 223 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie w drodze postanowienia z dnia "[...]" uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W przeciwnej sytuacji, rozpatrzenie odwołania dotkniętego tym uchybieniem, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości. W ocenie Sądu, prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji, ustalono na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w przedmiotowej sprawie. Decyzja ta została prawidłowo doręczona Pełnomocnikowi, a doręczenie pokwitowano z datą 2 listopada 2006 r. W myśl art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej przy obliczaniu terminów do wniesienia odwołania nie uwzględnia się dnia, w którym decyzję doręczono, a za koniec terminu uważa się upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni. W niniejszej sprawie na potwierdzeniu odbioru widnieje data 2 listopada 2006 r, a 14 dniowy termin upłynął w dniu 16 listopada 2006 roku. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze żądania przeprowadzenia dowodów ze świadków, na okoliczność doręczenia decyzji I instancji, który to wniosek Sąd oddalił, należy przypomnieć, że Sąd zgodnie ze swoimi uprawnieniami określonymi w art.106 §3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może prowadzić postępowanie dowodowe z dokumentów. Natomiast wniosek dowodowy z zeznań świadków jest niedopuszczalny. Należy również podnieść, że w uzasadnieniu postanowienia o uchybieniu temu terminowi, organ odwoławczy pouczył stronę o prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z akt sprawy wynika, że wniosek taki nie został złożony. Natomiast wskazanie w skardze na wnioski dowodowe w postaci przesłuchania świadków, potwierdzające odbiór decyzji w dniu 3 listopada 2006 r., a nie jak wskazano na potwierdzeniu odbioru w dniu 2 listopada 2006 r. nie może zastąpić wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zdaniem Sądu chybiony jest również zarzut skargi o nie zapewnieniu stronie czynnego udziału w postępowaniu drugoinstancyjnym, ponieważ zgodnie z art.219 Ordynacji podatkowej do postępowania w sprawach postanowień, nie stosuje się art. 200 Op., który odnosi się wyłącznie do decyzji. Stąd Dyrektor Izby Skarbowej wydając postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, nie miał obowiązku powiadamiać F. K. o zapoznaniu się z materiałem dowodowym w sprawie, przed organem II instancji. Reasumując, skoro zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić niezgodności z prawem, skarga podlega oddaleniu zgodnie z art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).