I SA/Ol 221/13

WyrokWSA w Olsztynie2014-01-16

Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne, wydane na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Stwierdził, że tytuł wykonawczy został sporządzony prawidłowo, zgodnie z wymogami formalnymi, a zarzuty dotyczące braku podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego były niezasadne. Sąd podkreślił, że egzekucja administracyjna wiąże się z przymusowym stosowaniem środków, które mogą być uciążliwe dla zobowiązanego, a organ egzekucyjny stosuje środki najmniej uciążliwe, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki cywilnej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług. Spółka zarzuciła m.in. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz naruszenie przepisów dotyczących tytułu wykonawczego i kwoty wolnej od zajęcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014r. sprawy ze skargi Zakładu A.O., A.O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. I SA/Ol 221/13 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego - Zakładu A. spółka cywilna w O. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w przedmiocie uznania wniesionych zarzutów do postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr "[...]" z dnia "[...]" za niezasadne. Jak wynika z akt sprawy oraz zaskarżonego postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku zobowiązanego m.in. na podstawie tytułu wykonawczego o nr "[...]" z dnia "[...]" obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc 08/2012 w wysokości należność głównej 324,00 zł. Podstawą prawną dochodzonej, na podstawie ww. tytułu wykonawczego, należności była złożona deklaracja VAT -7 za ten miesiąc. W związku z brakiem wpłaty należności wynikającej z deklaracji VAT-7 za 08/2012 r. wierzyciel w dniu 03.10.2012 r. wystawił upomnienie nr "[...]", odebrane w dniu 12.10.2012 r. Ww. tytuł został doręczony zobowiązanej spółce w dniu 10.11.2012 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciach wierzytelności pieniężnych z tytułu usług i dostaw nr "[...]" (Cz. nr "[...]") oraz nr "[...]" (Cz. nr "[...]") z dnia "[...]", dokonanymi na podstawie przepisu art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., nr 174, poz. 1015, zwaną dalej: u.p.e.a.) - u dłużników zajętych wierzytelności - "B" w N. oraz w C w N. W treści ww. zawiadomień o zajęciach wierzytelności pieniężnych oprócz tytułu wykonawczego o nr "[...]" wskazano także realizowane w toku egzekucji tytuły wykonawcze obcych wierzycieli, tj. 49 sztuk tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za okres 10-12/2010, 01-12/2011, 01-05/2012, obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za ww. okres. Podstawą prawną dochodzonych należności ZUS były złożone deklaracje za okres 10/2010-05/2012. Według stanu zaległości na dzień 07.11.2012 r. należności z tytułu ww. składek zobowiązanej spółki wynosiły 65.161,26 zł należności głównej, a po powiększeniu o odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia zaległość ogółem wynosiła 76.347,12 zł. Ponadto ww. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności dotyczyły także prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia "[...]", sygn. "[...]", nakazującego ściągnięcie kwoty w wysokości 103,80 zł stanowiącej koszty sądowe, na rzecz Wierzyciela Skarbu Państwa Sądu Rejonowego. W trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego, zobowiązana spółka skargą z dnia 16.11.2012 r. zawarła zarzuty dotyczące tytułu wykonawczego o nr "[...]" wystawionego przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu pisma wskazano na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego ( art. 33 pkt 8 u.p.e.a.), jak i na okoliczności uzasadniające wniesienie skargi na dokonane zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności pieniężne. W części dotyczącej skargi na czynności egzekucyjne pismo zobowiązanej spółki zostało rozpatrzone przez organ nadzoru tj. przez Dyrektora Izby Skarbowej, który postanowieniem z dnia "[...]", oddalił skargę. Natomiast w części dotyczącej zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, przekazano je organowi egzekucyjnemu do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością rzeczową. Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty zgłoszone do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego za niezasadne. W zażaleniu na powyższe postanowienie, działający w imieniu zobowiązanej spółki, A. O. powołując się na przepisy art. 7 § 1 i 2, art. 8 § 1, art. 27 § 1, § 2, § 3 u.p.e.a. wskazał, iż organ nie wyznaczył kwoty wolnej na dwóch właścicieli, nie dopełnił obowiązków dotyczących podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności, imion i nazwisk oraz adresów wspólników, kwestii doręczenia upomnienia. Podniósł także, iż w wyniku dokonanych zajęć egzekucyjnych na konto organu egzekucyjnego wpłynęła kwota przekraczająca dwa tysiące złotych, a zaległość w podatku VAT wyniosła około trzystu złotych, w związku z powyższym w pozostałym zakresie egzekucja nie dotyczy podatku VAT. Ponadto wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia sprawy. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił wniesionego zażalenia. W jego ocenie, postępowanie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z trybem określonym w art. 34 u.p.e.a. Dokonując analizy akt sprawy, organ nie podzielił zarzutu zobowiązanej spółki, iż tytuł wykonawczy zostały wydany z naruszeniem art. 27 § 1, § 2, § 3 u.p.e.a. Wskazał, iż został on sporządzony zgodnie z obowiązującym wzorem, określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.). Zawierał też wszystkie wymagane prawem elementy, w tym informację o doręczonym upomnieniu, na stronie 5 dane identyfikacyjne wspólników spółki nieposiadającej osobowości prawnej, stosownie do art. 27 § 2 u.p.e.a. Odnosząc się z kolei do zarzutów w zakresie braku podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności organ zaznaczył, iż pole 47 tytułu wykonawczego pozostawiono niewypełnione, gdyż zaległość objęta przedmiotowym tytułem nie korzystała z innej niż określona w art. 115 u.p.e.a. kolejności zaspokojenia. Zgodnie bowiem z art. 115 § 1 u.p.e.a. z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności: 1) koszty egzekucyjne i koszty upomnienia; 2) należności zabezpieczone hipotecznie wynikające z wierzytelności banku hipotecznego wpisanych do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych prowadzonego zgodnie z przepisami o listach zastawnych i bankach hipotecznych; 3) należności zabezpieczone hipotecznie lub zastawem rejestrowym albo zabezpieczone przez wpisanie do innego rejestru; 4) należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności; 5) należności zabezpieczone prawem zastawu lub które korzystały z ustawowego pierwszeństwa, niewymienionego w pkt 2-4; 6) inne należności i odsetki, z zastrzeżeniem § 3. W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym dochodzone należności w zakresie podatku od towarów i usług nie zostały natomiast zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, w związku z czym, zasadnie nie wypełniono pole 47 w ww. tytule wykonawczym. Organ nie uwzględnił również zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Wskazał, iż zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przepisy nie określają jednak, które z tych środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, ocenę w tym zakresie pozostawiając organom egzekucyjnym, przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych konkretnego przypadku. Następnie podał, że do dnia złożenia zarzutów jedynym zastosowanym środkiem egzekucyjnym w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]", były zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank - dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnych w "B." i "C". Wobec faktu, iż egzekucja administracyjna była dopuszczalna, organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym mógł zastosować środek egzekucyjny w postaci zajęcia prawa majątkowego, zgodnie z art. 89 u.p.e.a. Swoje stanowisko w tym zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego przedstawił w uzasadnieniu postanowienia z dnia "[...]" zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśniając, jakie okoliczności sprawy zadecydowały o uznaniu środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności u dwóch kontrahentów za środek celowy, zmierzający do przymusowej realizacji egzekwowanych zaległości. Organ egzekucyjny wskazał, iż wobec faktu braku realizacji zaległości z uprzednio zajętego rachunku bankowego oraz biorąc pod uwagę wysokość egzekwowanych kwot (w tym duże zaległości wobec innego wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) podjął decyzję o dokonaniu zajęcia wierzytelności u dwóch kontrahentów spółki, pozostawiając pozostałe wierzytelności w dyspozycji zobowiązanej spółki. Organ egzekucyjny podkreślił również, iż na tym etapie postępowania egzekucyjnego, biorąc pod uwagę kontynuację prowadzonej działalności gospodarczej, nie dokonał zajęć ruchomości należących do zobowiązanej spółki. Odnosząc się z kolei do zarzutu wyegzekwowania kwoty większej od zaległości w podatku od towarów i usług wskazanych w tytule wykonawczym organ zaznaczył, że zobowiązana spółka nadal posiada zaległości wobec innego wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które realizowane są w drodze egzekucji administracyjnej. Organ podkreślił, iż w dniach 14 i 18.12.2012 r. i w dniu 07.01.2013 r. dłużnicy zajętych wierzytelności przekazali na poczet dokonanego zajęcia kwoty w wysokości 1.178,85 zł, 1.097,65 zł i 783,05 zł. Po rozliczeniu dokonanych kwot pokryte zostały w całości zaległości podatkowe objęte tytułem "[...]" oraz należności wynikające z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia "[...]", sygn. "[...]", zasądzone na rzecz Wierzyciela Skarbu Państwa Sądu Rejonowego. Pozostały natomiast zaległości: z tytułu składek, z tytułu ubezpieczenia, egzekwowane na wniosek wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział. Po rozliczeniu ww. uzyskanych kwot na dzień 25.01.2013 r. kwota zaległości wynikająca z tytułów wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynosiła 71.124,85 zł, a po powiększeniu o odsetki, koszty egzekucyjne i koszty upomnień, zaległość razem stanowiła kwotę 84.194,16 zł. Z uwagi natomiast na wyegzekwowanie należności objętych tytułem wykonawczym o nr "[...]" z dnia 22.10.2012 r., w zakresie dotyczącym podatku od towarów i usług za miesiąc 08/2012 r. w wysokości należności głównej 324,00 zł, organ za bezprzedmiotowy uznał wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona skarżąca wniosła o uchylenie egzekucji jako niezgodnych prawem oraz zbyt uciążliwej restrykcji dla zobowiązanego zakładu. Powołując się na art. 8 § 1 u.p.e.a. wskazała, że nie podlegają egzekucji administracyjnej pieniądze w kwocie 760 zł. Tymczasem Urząd Skarbowy naruszył ten przepis, gdyż nie wskazał kwoty wolnej na dwóch właścicieli. Strona zarzuciła również, że organ nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 27 u.p.e.a., w szczególności obowiązków dotyczących wskazania podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności, imion i nazwisk oraz adresów wspólników, kwestii doręczenia upomnienia. Ponadto strona skarżąca wskazała, iż z uwagi na zajecie wierzytelności pieniężnej u swoich odbiorców, skarżąca nie może przekazywać pieniędzy na wynagrodzenia pracowników, opłacać bieżących podatków i składek ZUS. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a., reguluje zaś tryb postępowania przed sądami, określa środki jakie mogą stosować sądy administracyjne oraz zakreśla granice kontroli sprawowanej przez te sądy. Zauważyć także należy, że sąd administracyjny rozstrzyga sprawę na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; z zastrzeżeniem, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 i §2 p.p.s.a.). W związku z zawartym w skardze wnioskiem o uchylenie egzekucji jako niezgodnej z prawem, należało podkreślić, iż nie było kompetencją Sądu orzekanie w żądanym zakresie, lecz ocena, czy zaskarżone postanowienie o uznaniu zarzutów strony zobowiązanej za nieuzasadnione odpowiadało prawu. Rozpatrując zatem skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba wskazać, iż egzekucja administracyjna jest wszczynana przez organ egzekucyjny na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego ( art. 26 § 4 u.p.e.a). W tytule tym wierzyciel wskazuje m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, o czym stanowi art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest zatem prowadzone w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule. Tytuł wykonawczy jest zatem szczególnym dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie egzekucji. Aby to było możliwe powinien zawierać wszystkie elementy wymagane w art. 27 u.p.e.a. Brak jednego z tych elementów powoduje niedopuszczalność egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż istota sporu sprowadza się m.in. do zbadania zasadności podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów dotyczących naruszenia dyspozycji art. 27 u.p.e.a. oraz art. 33 pkt 8 u.p.e.a. Wbrew jednak temu co twierdzi strona skarżąca, nie można wywieść, by wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytuł wykonawczy o nr "[...]’ z dnia 22.10.2012 r. zawierał braki oraz uchybienia formalne, wskazujące na naruszenie przepisów art. 27 u.p.e.a. Z przedłożonych akt sprawy wynika bowiem, iż w wystawionym tytule wykonawczym na str. 5, zawarte są dane wspólników spółki cywilnej oraz ich adresy, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 27 § 2 u.p.e.a. Nie można również mówić o jakiejkolwiek nieprawidłowości przy określaniu strony postępowania, ponieważ w treści tytułu, w rubryce A Dane identyfikacyjne i adres zobowiązanego, została podana pełna nazwa zobowiązanej spółki cywilnej z uwzględnieniem imion i nazwisk jej wspólników. Wystawiony tytuł zawiera również informację o doręczonym w dniu 12.10.2012 r. upomnieniu. Doręczony zobowiązanej spółce tytuł został sporządzony zgodnie z obowiązującym określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z Nr 137, poz. 1541 ze zm.). W ocenie Sądu, za bezpodstawny uznać przy tym należało zarzut skargi w zakresie niewypełnienia przez organ pola 47 tytułu wykonawczego. Jak słusznie zaznaczył organ, zaległość objęta przedmiotowym tytułem nie korzystała z innej niż określona w art. 115 u.p.e.a. kolejności zaspokojenia. Stosownie do art. 115 § 1 u.p.e.a. z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności: 1) koszty egzekucyjne i koszty upomnienia; 2) należności zabezpieczone hipotecznie wynikające z wierzytelności banku hipotecznego wpisanych do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych prowadzonego zgodnie z przepisami o listach zastawnych i bankach hipotecznych; 3) należności zabezpieczone hipotecznie lub zastawem rejestrowym albo zabezpieczone przez wpisanie do innego rejestru; 4) należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności; 5) należności zabezpieczone prawem zastawu lub które korzystały z ustawowego pierwszeństwa, niewymienionego w pkt 2-4; 6) inne należności i odsetki, z zastrzeżeniem § 3. W postępowaniu egzekucyjnym dochodzone należności w zakresie podatku od towarów i usług nie zostały zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, a w związku z tym, zasadnie pozostało niewypełnione pole 47 w ww. tytule wykonawczym. Zdaniem Sądu, również postępowanie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z trybem określonym w art. 34 u.p.e.a. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są środkiem zaskarżenia, który służy zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Na tym etapie postępowania to właśnie środek zaskarżenia w postaci zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne jest podstawowym i najpełniejszym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezgodnym z prawem skierowaniem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej do jego majątku. Podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie okoliczności wymienione wyczerpująco w art. 33 u.p.e.a. Takimi okolicznościami są m.in.: zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.). W związku z podniesionym zarzutem trzeba zaznaczyć, że do podstawowych zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego wynikających z art. 7 § 2 u.p.e.a. należy zaliczyć regułę obligującą organy egzekucyjne do stosowania przede wszystkim takich środków, które bezpośrednio spowodują wykonanie obowiązku spoczywającego na zobowiązanym oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego, polegającą na tym, aby spośród przewidzianych ustawą środków egzekucyjnych stosować ten, który w możliwie najmniejszym stopniu ingerował będzie w prawa i wolności zobowiązanego. Przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. stanowi bowiem, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Organ najpierw powinien zatem ustalić, jakie środki z przewidzianych w ustawie (art. 1a pkt 12 u.p.e.a. w związku z art. 7 § 1 u.p.e.a.) ma do wyboru w okolicznościach danej sprawy, następnie zastosować wobec zobowiązanego taką dolegliwości, która prowadzić będzie bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich - zastosować najmniej uciążliwą. Dokonując wyboru środka egzekucyjnego organ winien mieć na uwadze przedmiot, zakres oraz charakter nałożonego obowiązku. Powinien uwzględniać rodzaj środków, jakie ma do dyspozycji przy egzekucji konkretnego obowiązku oraz inne okoliczności faktyczne, w których orzeka i podejmuje czynności celem wyegzekwowania obowiązku. W niniejszej sprawie, zasadniczą kwestią jest mierzenie uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego. Nie jest to sprawa oczywista, gdyż przepisy nie określają, które z tych środków są mniej lub bardziej uciążliwe dla zobowiązanego, ocenę w tym zakresie pozostawiając organom egzekucyjnym, przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych konkretnego przypadku. Z akt sprawy wynika, że do dnia złożenia zarzutów jedynym zastosowanym środkiem egzekucyjnym było zajęcie wierzytelności u dwóch kontrahentów zobowiązanej spółki tj. B. i C. Swoje stanowisko w zakresie zajęcia wierzytelności organ egzekucyjny uzasadnił w postanowieniu z dnia "[...]". Wynikało z niego, iż wobec faktu braku realizacji zaległości z uprzednio zajętego rachunku bankowego oraz biorąc pod uwagę wysokość egzekwowanych kwot (w tym duże zaległości wobec innego wierzyciela -Zakładu Ubezpieczeń Społecznych) podjął decyzję o dokonaniu zajęcia wierzytelności. Podniósł również, iż ze względu na prowadzoną nadal działalność gospodarczą, nie dokonał zajęcia ruchomości należących do strony skarżącej. W wyniku natomiast zastosowanego środka, pokryte zostały w całości zaległości podatkowe objęte tytułem wykonawczym nr "[...]" oraz należności wynikające z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia "[...]" Uwzględniając powyższe okoliczności należało zatem przyjąć, iż nie doszło do naruszenia art. 7 § 2 u.p.e.a. Za bezpodstawny Sąd uznał także zarzut dotyczący nie uwzględnienia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym kwoty wolnej od zajęcia, w odniesieniu do każdego ze wspólników spółki. Należy wskazać, że przepis art. 8 § 1 pkt 6 u.p.e.a określający, iż nie podlegają egzekucji pieniądze w kwocie 760 zł, nie ma zastosowania do egzekucyjnej realizacji zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużników zajętych wierzytelności, wynikających z zawartych pomiędzy nimi umów cywilnoprawnych. W ocenie Sądu, wskazana w skardze argumentacja dotycząca trudnej sytuacji finansowej i gospodarczej strony skarżącej, konieczność wypłaty wynagrodzeń pracownikom oraz zapłaty podatków nie wpływa na ocenę prawidłowości prowadzonej przez organ egzekucji. Zgodnie bowiem z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny przystępując do wykonania obowiązków określonych w wystawionych tytułach wykonawczych i egzekucji należności stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, których celem jest doprowadzenie do wyegzekwowania należności. Natomiast egzekucja administracyjna wiąże się z przymusowym stosowaniem środków egzekucyjnych, które są lub mogą być dla zobowiązanego uciążliwe. Jednakże należy podkreślić, że do powstania zadłużenia doprowadziły działania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wspólników zobowiązanej spółki cywilnej. Ponadto odnosząc się do twierdzeń skargi w zakresie uciążliwości prowadzonej egzekucji ( w postaci uniemożliwienia spłaty długów, wypłaty poborów pracowniczych i podatków) trzeba wskazać, że stosownie do art. 81 § 4. u.p.e.a., wynikający z zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zakaz wypłat z tego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata na wynagrodzenia za pracę może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń. Przepis § 4 stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia (§ 5). W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, dlatego Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło