I SA/Ol 221/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za rok 2011 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego Wnioskiem z dnia 9 maja 2015 r. skarżący T. S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego w wysokości 1.500 zł, oraz ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia wnioskodawcy wynikało, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, jednakże nie uzyskuje miesięcznych dochodów, a także że jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 18,77 ha. Argumentując wniosek skarżący wyjaśnił, iż wypełniając zobowiązanie rolno środowiskowe w zakresie ochrony siedlisk lęgowych ptaków, zobligowany został do zaprzestania produkcji rolnej, przez co jego dochody ograniczyły się do wypłat z dotacji. Dodał, że płatność rolnośrodowiskową otrzymał tylko raz w 2011r. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego, wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia skarżący wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej (w zakresie tytułu prawnego do lokalu, w którym zamieszkuje, rzeczywistej powierzchni posiadanej nieruchomości rolnej albowiem z akt administracyjnych wynikała znacznie większa powierzchnia posiadanego przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego tj. 53,55 ha, w przypadku pozostawania w związku małżeńskim w zakresie posiadanego majątku przez małżonkę skarżącego, posiadania polis ubezpieczeniowych) i finansowej (w zakresie dotyczącym ponoszonych wydatków, uzyskiwanych dochodów z posiadanych nieruchomości, wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w zakresie dochodów małżonki w przypadku pozostawania w związku małżeńskim). W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi oraz ustanowieniem dla siebie pełnomocnika. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dodatkowych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych, jak również żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej, finansowej, ponoszonych wydatków, uzyskiwanych dochodów, rzeczywistej wielkości posiadanego majątku nieruchomego czy też wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla niego i jego rodziny. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.