I SA/Ol 23/17

WyrokWSA w Olsztynie2017-03-21

Skład orzekający: Renata Kantecka, Wojciech Czajkowski, Przemysław Krzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty, na których w 2010 r. uprawiano mieszankę zbożową z wsiewką traw, mogą zostać uznane za trwały użytek zielony w rozumieniu przepisów o płatnościach rolno-środowiskowo-klimatycznych, jeśli nie były objęte płodozmianem przez okres pięciu lat?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty, na których w 2010 r. uprawiano mieszankę zbożową z wsiewką traw, nie mogą być uznane za trwały użytek zielony w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, ponieważ uprawa mieszanki zbożowej z trawą jest traktowana jako uprawa rolnicza, a nie roślin zielnych pastewnych, co oznacza, że grunty te były objęte płodozmianem. W związku z tym odmowa przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 była zasadna.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015, deklarując powierzchnię 66,54 ha. Organy stwierdziły, że na części gruntów (16,74 ha) w 2010 r. uprawiano mieszankę zbożową, co dyskwalifikowało te grunty jako trwały użytek zielony. Spółka odwołała się, twierdząc, że mieszanka zbożowa z wsiewką traw była rośliną pastewną i nie była objęta płodozmianem. Organy utrzymały w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko i zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca) sędzia WSA Przemysław Krzykowski Protokolant stażysta Agnieszka Kunkel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania Spółki A z siedzibą w S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" w sprawie odmowy przyznania płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na rok 2015. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły ustalenia organów, z których wynika, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, do objęcia płatnością rolno – środowiskowo – klimatyczną w związku z realizacją wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, wyniosła 66,54 ha. W związku z przeprowadzoną weryfikacją wniosku stwierdzono zaś powierzchnię 49,80 ha, tj. o 33,61 % mniejszą od zadeklarowanej. Ustaleń tych organ I instancji dokonał w oparciu o system informacji geograficznej oraz weryfikację pięcioletniej historii trwałych użytków zielonych (TUZ). Wskazał, że w 2010 roku strona uprawiała mieszankę zbożową na działce ewidencyjnej o numerze "[...]" położonej w S., na powierzchni 16,74 ha, co stanowiło podstawę odmowy uznania tej części zadeklarowanych gruntów, jako trwałego użytku zielonego. Uwzględniając powyższe organ ustalił jednocześnie obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno – środowiskowo – klimatycznym na powierzchni 49,80 ha, odmawiając przyznania płatności na rok 2015, jak również kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej dla siedlisk przyrodniczych lub siedlisk lęgowych ptaków, położonych na trwałych użytkach zielonych lub obszarach przyrodniczych, zadeklarowanych w ramach pakietu 4. W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że w 2010 r. na działce ewidencyjnej nr "[...]" została zasiana mieszanka zbożowa razem z wsiewką traw, która nie była jednak objęta płodozmianem, została wykoszona i przeznaczona na paszę dla zwierząt. Zdaniem strony, mieszankę zbożową z wsiewką traw można więc uznać jako roślinę pastewną zielną, która nie została objęta w kolejnych latach płodozmianem. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podniósł, że Spółka we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 ubiegała się o przyznanie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej za realizację wariantu 4.8 na łącznej powierzchni 66,54 ha, na następujących gruntach położonych w województwie "[...]": - działka rolna A w S. o powierzchni 40,88 ha i numerze ewidencyjnym nr "[...]"; - działka rolna B w S. o powierzchni 8,82 ha i numerze ewidencyjnym "[...]"; - działka rolna C w W. o powierzchni 16,84 ha i numerze ewidencyjnym "[...]". Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji odwoławczej, warunki przyznania płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej określone zostały w § 2 ust. 1 pkt 1 – 3 oraz § 12 ust. 4 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 roku, poz. 415, ze zm.). Przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się objęcia płatnością uwzględniono wyniki weryfikacji pięcioletniej historii trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku na rok 2015, w oparciu o art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347 s. 608). Zgodnie z tym przepisem, "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane dalej łącznie "trwałymi użytkami zielonymi") oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także – w przypadku gdy zadecydują tak państwa członkowskie – grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu. W wyniku analizy 5-letniego użytkowania zadeklarowanych gruntów rolnych ustalono, że na działce ewidencyjnej nr "[...]" w roku 2010 na powierzchni 16,74 ha uprawiana była mieszanka zbożowa. Powierzchnia ta była objęta płodozmianem w ostatnich pięciu latach, co dyskwalifikowało ją z możliwości objęcia płatnościami na rok 2015 w świetle art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu II instancji, istniała podstawa do odmowy przyznania płatności, stosownie do art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z dnia 20 czerwca 2014 r. ze zm.). Stronie odmówiono również refundacji kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu sporządzenia dokumentacji przyrodniczej zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia rolno – środowiskowo – klimatycznego. Przy czym, zdaniem organu, nie miał zastosowania art. 15 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014, stanowiący o wyjątkach od stosowania kar administracyjnych, gdyż strona nie złożyła wniosku poprawnego pod względem faktycznym i nie wykazała, że nie jest winna nieprawidłowości. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor OR ARiMR nie zgodził się ze stanowiskiem strony, iż mieszanka zbożowa z wsiewką traw jest rośliną pastewną zielną, która nie została objęta płodozmianem, co uzasadniało przyznanie płatności na rok 2015. Wskazał, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 nie zawierał żadnych informacji odnośnie wsiewki traw na działce rolnej G zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr "[...]" o powierzchni 16,74 ha. Producent rolny w 2010 r. przystąpił do programu rolnośrodowiskowego, m.in. do pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2 - Uprawy rolnicze. Zgodnie zaś z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.), uprawa mieszanki zbożowej z trawą nie była dotowana w wariancie 2.1 lub 2.2. Stosownie zaś do załącznika nr 4 wymienionego rozporządzenia, mieszanka zbożowa zaliczała się do upraw rolniczych i nie kwalifikowała do upraw roślin zielnych pastewnych. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 9 i art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej jako: "K.p.a.", wskazując, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm.), stronie przysługuje prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ale wyłącznie na jej żądanie. Pomimo to stronę zawiadomiono o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, z którego to prawa nie skorzystała. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka, nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego, ponownie podniosła, że w 2010 r. dokonała wsiewki mieszanki zbożowej razem z wsiewką mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi. Na potwierdzenie powyższego przedłożyła kopię decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia "[...]", którą zezwolono jej na wysiew w maju 2010 r. nieekologicznego materiału siewnego koniczyny białej, życicy trwałej, życicy wielokwiatowej, kostrzewy łąkowej, tymotki łąkowej, koniczyny białej. Jak podała, mieszanka zbożowa w fazie dojrzałości mlecznej ziarna została wykoszona i sporządzona z niej została sianokiszonka przeznaczona na paszę dla zwierząt. W myśl cytowanej w decyzji definicji trwałego użytku zielonego z art. 4 ust 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 dnia 17 grudnia 2013 r., są to grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnie) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat i dłużej. W sytuacji zatem, gdy mieszanka zbożowa wysiana z wsiewką mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, nie została objęta płodozmianem od roku 2010, uprawę tę można uznać jako roślinę pastewną zielną. Spółka dodała, że zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku na rok 2010 zadeklarowała roślinę uprawianą w plonie głównym, czyli w tym przypadku mieszankę zbożową. We wniosku nie było możliwości wskazania mieszanki zbożowej z wsiewką mieszanki wieloletniej traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, gdyż nie było to zgodne z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r.. Mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi była jedynie wsiewką w plonie głównym, co było zgodne z praktykami agrotechnicznymi i realizowanym pakietem rolnictwa ekologicznego w wariantach 2.1 i 2.2, gdyż obie mieszanki kwalifikują się do tych wariantów. Ponadto od 2010 r. na działce rolnej G nie został wykonany żaden zabieg agrotechniczny typu orka, talerzowanie, bronowanie, siew, itp., który mógłby sugerować o stosowaniu płodozmianu. Jedyne zabiegi agrotechniczne jakie zostały przeprowadzone od 2010 r. obejmowały to koszenie, przetrząsanie i zbiór ściętej biomasy. Ponadto skoszona na zielonkę mieszanka zbożowa w fazie dojrzałości mlecznej ziarna stanowi dobrą paszę w postaci sianokiszonki dla bydła, a zatem mylne jest stwierdzenie organu, że mieszanka zbożowa nie kwalifikuje się do upraw roślin zielnych pastewnych. Strona zarzuciła również naruszenie art. 10 i art. 104 K.p.a., na skutek niepoinformowania jej o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz o możliwości złożenia wyjaśnień co do istniejących wątpliwości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) cytowanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy, Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego. Organ dokonał bowiem prawidłowych ustaleń faktycznych, dokładnej oceny zgromadzonych dowodów oraz w sposób logiczny umotywował swoje rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji. Do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowane zostały przepisy prawa materialnego. Istota sporu w niniejszej sprawie związana jest z udzieleniem odpowiedzi na pytanie, czy słuszne jest stanowisko organów odmawiające skarżącej Spółce przyznania płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na rok 2015, w związku ustaleniem, że w ramach realizowanego programu, na części zgłoszonych do tej płatności gruntów o powierzchni 16,74 ha, w 2010 r., (czyli w określonym cyt. wyżej przepisem art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013, pięcioletnim okresie nie objęcia płodozmianem) uprawiano mieszankę zbożową, a w związku z tym, że grunty te nie stanowiły przewidzianego dla wymienionego rodzaju płatności, trwałego użytku zielonego. Wskazując treści znajdujących zastosowanie na tle tego sporu przepisów prawa materialnego podkreślić na wstępie trzeba, że zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1 – 3 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do: 1) trwałych użytków zielonych, na których występują: a) siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na specjalnym obszarze ochrony siedlisk albo na obszarze specjalnej ochrony ptaków, albo na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantów 4.1.-4.6., b) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w ust. 3 pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na obszarze specjalnej ochrony ptaków, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantów 4.8.-4.11.; 2) obszarów przyrodniczych, na których występują: a) siedliska przyrodnicze, których typy są wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na specjalnym obszarze ochrony siedlisk albo na obszarze specjalnej ochrony ptaków, albo na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantu 4.2., 4.3. lub 4.6., b) siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w ust. 3 pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, jeżeli są położone na obszarze specjalnej ochrony ptaków, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantów 4.8.-4.11.; 3) trwałych użytków zielonych położonych na obszarze specjalnej ochrony ptaków, w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody - w przypadku wariantu 4.7. W art. 4 ust. 1 lit. h powołanego wyżej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. wskazano, że "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane dalej łącznie "trwałymi użytkami zielonymi") oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych pastewnych roślin zielnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat lub dłużej; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych pastewnych roślin zielnych, a także – w przypadku gdy zadecydują tak państwa członkowskie – grunty, które mogą nadawać się do wypasu i które stanowią część utrwalonych praktyk lokalnych w przypadkach, gdy trawy i inne zielne rośliny pastewne tradycyjnie nie są roślinnością dominującą na obszarach wypasu. Jak wynika z przekazanych do kontroli Sądu akt postępowania, po dokonaniu analizy i weryfikacji historii 5-letniego użytkowania zadeklarowanych do płatności gruntów oraz w oparciu o system informacji geograficznej, organy ustaliły, że w 2010 r., na działce ewidencyjnej o numerze "[...]" położonej w S. na powierzchni 16,74 ha, uprawiana była mieszanka zbożowa, stwierdzając jednocześnie, że brak było podstaw do uznania tej części gruntów za trwały użytek zielony (TUZ). Wniosek Spółki o przyznanie płatności na wymieniony rok nie zawierał informacji odnośnie wsiewki traw na tej działce, zgodnie zaś z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.), uprawa mieszanki zbożowej z trawą nie była dotowana w wariancie 2.1 lub 2.2. Zalicza się ją bowiem do upraw rolniczych, a nie do upraw roślin zielnych pastewnych. Słusznie zatem oceniły organy, że prowadzenie w 2010r., na powierzchni spornej działki uprawy mieszanki zbożowej z wsiewką trawy, stanowi o objęciu jej we wskazanym w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, pięcioletnim okresie, płodozmianem. To zaś wyklucza wymienioną powierzchnię z płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej na rok 2015. W ocenie Sądu stan faktyczny w powyższym zakresie został ustalony w sposób prawidłowy. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że pięcioletnie zobowiązanie skarżącej dotyczy wariantu 4.8 - Ochrony siedlisk lęgowych ptaków, co wiąże się ze spełnieniem określonych wymogów w zakresie poprawy warunków bytowania zagrożonych gatunków ptaków, których miejsce lęgowe są związane z trwałymi użytkami zielonymi. Nieprzestrzeganie tych wymogów przyczynia się do degradacji siedlisk lęgowych ptaków. Celem realizowanego wariantu nie jest uprawa w plonie głównym mieszanki zbożowej, dlatego naruszenie warunków określonych dla wariantu mogło mieć istotny wpływ na bytowanie osiedlonego na łące ptactwa. Nie budzi w sprawie wątpliwości, że wnosząc o przyznanie płatności na 2010 rok, na działce ewidencyjnej nr "[...]" o powierzchni 16,74 ha Spółka zadeklarowała zaliczaną do upraw rolniczych mieszankę zbożową, nie informując jednocześnie organu o dokonanej na tym gruncie wsiewce traw. W tych zaś okolicznościach samo obecne powoływanie się, bez wskazania konkretnych dowodów, na niestosowanie w okresie 5 lat zabiegów agrotechnicznych w postaci płodozmianu, czy na to, że uprawiana mieszanka zbożowa kwalifikowała się do upraw roślin zielnych pastewnych, jest niewystarczające do uznania, iż rzeczywiście przez cały okres objęty zobowiązaniem rolno – środowiskowo – klimatycznym, grunt ten stanowił trwały użytek zielony. Podnoszona zatem w powyższej kwestii argumentacja Spółki nie zasługuje na aprobatę. Niezasadny okazał się przy tym zarzut skargi odnośnie naruszenia przepisów art. 10 i art. 104 K.p.a., w związku z niepoinformowaniem strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy oraz prawie do złożenia wyjaśnień. Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W ust. 3 tego artykułu wskazano natomiast, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach przyznania pomocy finansowej zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Podnieść należy, że regulowania wynikające z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich modyfikują zarówno zasadę stosowania art. 9 k.p.a., którą ograniczono jedynie do udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania - i to wyłącznie na żądanie stron, a nie z urzędu. W podobny sposób ograniczono zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Obowiązkiem organu jest bowiem zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania jedynie w sytuacji, gdy wyraziła ona takie żądanie, przy czym jednocześnie wyłączono stosowanie art. 81 k.p.a.. Jak już wskazano, podnoszona przez Spółkę argumentacja nie została wsparta powołaniem dowodów potwierdzających podnoszone obecnie okoliczności w zakresie realizowanego na spornym gruncie, wariantu 4.8.. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły natomiast nie budzące wątpliwości ustalenia w zakresie stanu tych gruntów w 2010 roku. Mając powyższe na uwadze nie można zarzucić organom, że odmawiając przyznania płatności na rok 2015, jak również kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych, naruszyły przepisy prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło