I SA/Ol 231/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Ż. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy rozpatrzenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskiem z dnia 17 czerwca 2008r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, K. Ż. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia K. Ż. wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.126,00 zł miesięcznie brutto tj: 845,17 zł netto (za miesiąc maj 2008r.). Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla siebie i najbliższej rodziny , gdyż jego dochody nie przekraczają najniższego wynagrodzenia. W złożonych dodatkowych wyjaśnieniach w związku z otrzymanym wezwaniem na podstawie art. 255 p.p.s.a. wnioskodawca oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszkając w mieszkaniu komunalnym matki , której miesięcznie z tytułu zamieszkiwania płaci kwotę 300zł. Miesięcznie na utrzymanie małoletniego syna Krystiana przekazuje kwotę około 400 zł. Pozostaje w stanie faktycznej separacji z żoną. Nie posiada żadnych nieruchomości, a jedyną rzeczą ruchomą jaką posiada jest samochód osobowy marki Audi 80 z 1988 r. o wartości 1.000 zł. Do oświadczenia wnioskodawca załączył odpisy z wyciągu z rachunku bankowego za styczeń 2008r., kwiecień 2008r. i maj 2008r. Oceniając przedstawioną we wniosku sytuację materialną i życiową wnioskodawcy stwierdzić należy, że wyjaśnienia skarżącego w zakresie jego sytuacji materialnej są niewiarygodne. Z przestawionych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca z uzyskiwanego najniższego wynagrodzenia za pracę w wysokości 845,17 zł netto miesięcznie wydatkuje około 700 zł tytułem zapłaty za mieszkanie (300zł) i na utrzymanie małoletniego syna ok. 400 zł. Z pozostałej kwoty jak należy przypuszczać tj: około 145,17 zł ponosi niezbędne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, gdyż według oświadczenia prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Przy czym ustalono , na podstawie przedstawionych wyciągów bankowych, że regularnie na rachunku bankowym wnioskodawcy pozostają środki pieniężne, i tak na dzień 01.01.2008r. saldo na rachunku bankowym wynosiło 128,71 zł, na dzień 30.01.2008r. - 190,20 zł, na dzień 01.04.2008r. – 219,83 zł, na dzień 30.04.2008r. 1999,03 zł, podobnie również za miesiąc maj saldo na rachunku bankowym na dzień 30.05.2008r. wynosiło 175,31 zł. Nadto z przedstawionych rachunków bankowych wynika, że skarżący ponosi wydatki na stacji paliw, jak należy wnioskować na zakup paliwa do posiadanego samochodu: i tak w miesiącu styczniu wydatkował kwotę 317 zł na stacjach paliw, podobnie w miesiącu kwietniu 183,41 zł i maju 189,46 zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia , za niewiarygodne kierując się doświadczeniem życiowym, należy uznać wyjaśnienia strony dotyczące zarówno jej dochodów jak i ponoszonych stałych obciążeń jak i kosztów związanych z utrzymaniem. Ze zgromadzonego bowiem materiału wynika, że skarżący ponosi wydatki w kwocie ok. 900 zł miesięcznie tj: stałe wydatki na utrzymanie małoletniego syna około 400 zł i 300 zł za mieszkanie dodatkowo miesięcznie średnio wydatkuje około 200 zł na stacjach paliw. Już ta kwota ponoszonych przez skarżącego wydatków przekracza wykazywany dochód a zaznaczyć należy, że wydatki te nie obejmują kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem skarżącego przykładowo niezbędnych wydatków na żywość czy też ubrania, które niewątpliwie każdy obywatel musi ponosić. Pomimo wydatków przekraczających wykazywany dochód , jak wynika z ustaleń na koncie bankowym wnioskodawcy zarówno za marzec 2008r. , kwiecień 2008r. jak i maj 2008r. pozostawały środki pieniężne w kwocie średnio około 198 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym , w sytuacji gdy oświadczenia wnioskodawcy o jego sytuacji materialnej i życiowej budzą wątpliwości, zaś przeprowadzone dodatkowe postępowanie wyjaśniające co do rzeczywistego stanu majątkowego i życiowego nie spowodowało wyjaśnienia powstałych rozbieżności, brak jest podstaw do stwierdzenia , że skarżący spełnia przesłanki do skorzystania z uprawnienia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Zaznaczyć przy tym należy, że wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł . Zatem nawet uwzględniając wysokość niezbędnego do rozpoznania skargi kosztu i porównując go z ponoszonymi przez skarżącego wydatkami na stacji paliw , należy stwierdzić, że wydatki takie nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Na marginesie powyższych rozważań wskazać należy, że strona prowadząc spory sądowe winna liczyć się z koniecznością ponoszenia koniecznych kosztów z tym związanych. Wskazać przy tym należy , że w sytuacji uwzględnienia skargi skarżącego poniesione w związku z tym koszty w granicach prawa zostaną zwrócone. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji przyznanie prawa pomocy powinno być zatem stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy wnioskodawca nie posiada żadnych możliwości sfinansowania kosztów związanych z dochodzeniem swoich praw przed Sądem. Ciężar udowodnienia, iż spełnia się przesłanki do uzyskania takiego zwolnienia ciąży na wnioskodawcy. W związku z tym na zasadzie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.