I SA/Ol 231/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-06-07

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Ryszard Maliszewski, Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, uwzględniając możliwość spłaty zadłużenia w ratach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy, organ wykazał, że nie zachodziły przesłanki umorzenia określone w rozporządzeniu, a możliwość spłaty zadłużenia w ratach, uzgodniona z wnioskodawcą, nie pozbawia go możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd podkreślił, że umorzenie składek ma charakter uznaniowy, a organ prawidłowo ocenił, że w okolicznościach sprawy umorzenie byłoby przedwczesne.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W.G. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Po odmowie umorzenia i uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie rozpatrzył sprawę, szczegółowo analizując dochody, wydatki, stan zdrowia i posiadany majątek wnioskodawcy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki umorzenia, a wnioskodawca ma możliwość spłaty zadłużenia w ratach. Wnioskodawca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski,, sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę Wnioskiem z dnia 22 grudnia 2016 r. W.G. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu opisał swoją sytuację materialną i zdrowotną, wskazując, że jest zatrudniony na ½ etatu i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 544 zł. Podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną M.G., która pobiera świadczenie przedemerytalne w kwocie 878 zł. Po opłaceniu miesięcznych stałych opłat pozostaje około 100 zł. Skarżący podniósł, że ma 63 lata, zaś stan zdrowia negatywnie wpływa na pamięć i koncentrację oraz uniemożliwia podjęcie pracy w szerszym zakresie. Wskazał, że był zatrudniony na umowę o pracę oraz prowadził jednocześnie działalność gospodarczą. Dopiero z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dowiedział się, iż wynagrodzenie za pracę nie zawsze stanowiło równowartość minimalnego wynagrodzenia, co spowodowało powstanie zadłużenia wobec ZUS. Skarżący nie był informowany o powyższym przez pracodawcę i ZUS. Zaistniała sytuacja nie była przez niego niezawiniona. Dodał, że zaciągnął pożyczkę w celu uregulowania powstałego wcześniej zadłużenia wobec ZUS, którą spłaca do dnia dzisiejszego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia "[...]" odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie 26.959,50 zł oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 2.041,04 zł. W dniu 11 maja 2017 r. decyzja ta została utrzymana w mocy, zaś na skutek skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 13 września 2017 r. o sygn. akt I SA/Ol 444/17, decyzję z "[...]" uchylił, wskazując, że jej uzasadnienie nie zawiera pogłębionej analizy zdolności skarżącego do ponoszenia obciążenia z tytułu spłaty składek, przy jednoczesnej możliwości zaspokajania jego podstawowych potrzeb. Nie odnosi się również do wszystkich okoliczności związanych z sytuacją materialną i zdrowotną strony. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z wyrokiem Sądu, Zakład decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]". W uzasadnieniu powołał treść art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 listopada 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej jako: "u.s.u.s.", oraz § 3 ust. 1 pkt 1 – 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie". Zakład podniósł, że wykonując wyrok WSA w Olsztynie, pismem z 22 grudnia 2017 r. wezwano wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów potwierdzających: miesięczne dochody jego i członków rodziny oraz źródła ich pochodzenia, a ponadto, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem, w tym na leczenie, jak również potwierdzających stan zdrowia, zobowiązania wobec innych wierzycieli oraz posiadany majątek. Organ wskazał, że w świetle ustalonego w ponownym postępowaniu stanu faktycznego, wnioskodawca uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 596,44 zł netto. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.G., która pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 1.092,64 zł i w dniu 9 listopada 2017 r. podjęła działalność gospodarczą. W grudniu 2017 r. zobowiązany poniósł wydatki na utrzymanie, z tytułu czynszu - 431,20 zł, opłaty za tv i internet - 83,19 zł, telefon - 31,89 zł, energię - 166,76 zł, garaż - 119 zł, bilet miesięczny - 40 zł. Wydał też 807,48 zł na żywność; 55 zł na leki; 17,98 zł na kosmetyki i 154,96 zł na ubranie. Nie korzysta z pomocy społecznej ani ze świadczeń rodzinnych. Nie figuruje w ewidencji osób pobierających zasiłki. Jest właścicielem samochodów osobowych "[...]", rok prod. 1990, oraz "[...]", rok prod. 1994. Nie posiada nieruchomości. Zakład zwrócił uwagę, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą w okresie od 7 sierpnia 1980 r. do 4 stycznia 2016 r.. W dniu 5 stycznia 2016 r. zawiesił jej prowadzenie, a następnie z dniem 3 sierpnia 2017 r. wykreślił z ewidencji. Na skutek jego wniosku złożonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551), Zakład decyzją z "[...]" określił warunki umorzenia należności w kwocie 6 252,65 zł. Jednym z nich była spłata zaległości niepodlegających umorzeniu bądź ich rozłożenie na raty w określonym terminie. W dniu 11 stycznia 2018 r. zobowiązany wniósł o rozłożenie na raty należności niepodlegających umorzeniu na podstawie ustawy abolicyjnej, proponując spłatę zadłużenia w ratach po 500 zł miesięcznie. Zakład podpisał z wnioskodawcą umowę nr "[...]"o rozłożeniu tych należności na raty. W ocenie organu, w sprawie nie wystąpiła przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w świetle której opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Spłata części zadłużenia w dogodnych dla strony ratach nie pozbawi bowiem zobowiązanego i członków rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wobec zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie wystąpiła również przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W kwestii przesłanki określonej w pkt 3 ust. 1 tego paragrafu rozporządzenia organ wskazał, że z dokumentacji medycznej za lata 1991- 2014 wynika, iż z uwagi na stan zdrowia, w tym przebytą operację, skarżący ma kłopoty z pamięcią i koncentracją. Problemy zdrowotne, choć są niewątpliwie poważne, nie mogą jednak stanowić samoistnej podstawy do umorzenia zaległych składek. Nie stanowi jej bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Przy czym, jako trudny stan majątkowy rozumie się sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Dla uznania wystąpienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia muszą zostać udowodnione łącznie dwie okoliczności, tj. niemożność uzyskiwania dochodu, przy jednoczesnym złym stanie zdrowia. Obecnie zaś wnioskodawca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie. W odniesieniu do argumentacji, że zadłużenie z tytułu składek powstało wskutek niewiedzy strony Zakład wskazał, że wydaną w dniu "[...]" decyzję o wysokości zadłużenia strona mogła zaskarżyć odwołaniem, czego nie uczyniła. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, W.G. wnosząc o uchylenie decyzji ZUS, zarzucił jej naruszenie: - przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia, poprzez błędne uznanie, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności z tytułu składek oraz - przepisów postępowania, tj: --art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 1257), dalej jako: "K.p.a.", poprzez brak należytego ustalenia i oceny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, jak również: --art. 10 K.p.a., poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszenia żądań. Jak podniesiono w skardze, organ w treści skarżonej decyzji ustalił zarówno wyjątkowo trudną sytuację majątkową, w której koszty utrzymania przekraczają osiągane dochody, jak i poważne problemy zdrowotne, potwierdzając tym samym spełnienie przesłanek umorzenia należności z tytułu składek. Powołał się przy tym na okoliczność złożenia przez skarżącego równolegle wniosku o rozłożenie na raty należności, co zdaniem Zakładu potwierdzać ma zdolność skarżącego do uregulowania zaległości. Tymczasem zobowiązany musiał złożyć taki wniosek, aby spełnić warunek umorzenia pozostałych zaległości na podstawie ustawy abolicyjnej, którego termin upływał z dniem 20 lutego 2018r.. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez organ, maksymalny okres na jaki mogła zostać rozłożona na raty jego zaległość wynosił 60 miesięcy, co dało ratę miesięczną w wysokości 500 zł. Skarżący w uzasadnieniu wniosku o rozłożenie na raty jednak informował organ, że nawet najniższa rata w kwocie 500 zł jest dla niego zbyt duża. W tej sytuacji, twierdzenia Zakładu o rzekomym potwierdzeniu przez skarżącego jego dobrej sytuacji majątkowej, są zbyt daleko idące. Zdaniem strony, Zakład naruszył przepis art. 10 K.p.a., ograniczając jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu. W dniu 17 stycznia 2018 r. zawiadomił bowiem pełnomocnika o zakończeniu postępowania dowodowego, po czym włączył do akt sprawy umowę z dnia "[...]" odnośnie rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o czym nie poinformował strony, ani jej pełnomocnika. Uniemożliwiło to stronie wypowiedzenie się co do okoliczności złożenia wniosku o rozłożenie na raty, jak również przedstawienie informacji o korzystaniu z pomocy społecznej oraz pogorszeniu stanu zdrowia i wzroście wydatków na leczenie. Wbrew wskazaniom zawartym w wyroku Sądu, organ nie uwzględnił w należyty sposób sytuacji, w której powstało zadłużenie. W szczególności nie wyjaśnił, dlaczego przez wiele lat zwlekał z wydaniem decyzji wymiarowej, z której skarżący mógł dowiedzieć się o obowiązku uiszczania dodatkowej składki z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ nie odniósł się również do sygnalizowanego w uzasadnieniu wyroku Sądu faktu opłacania składek w okresach, za jakie powstały zaległości, jednak nie w pełnej wysokości. W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zasady i tryb tej kontroli reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej w skrócie p.p.s.a.. Stosownie do treści art. 133 oraz art. 134 p.p.s.a., Sąd dokonuje oceny zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Nie jest przy tym związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić na wstępie należy, iż w związku z decyzją organu wydaną na skutek wniosku skarżącego z dnia 22 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wypowiedział się w wyroku z dnia 13 września 2017 r. o sygn. akt I SA/Ol 444/17. W treści orzeczenia WSA wskazał zaś na konieczność dokładnego zbadania przez organ aktualnej sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego, przede wszystkim ustalenia, czy odmowa umorzenia składek nie pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna jak i wskazania co do dalszego postępowania wiążą zarówno ten Sąd, jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Rolą Sądu ponownie rozpoznającego sprawę po uzupełnieniu jej materiałów sprawy, było zatem w pierwszej kolejności sprawdzenie prawidłowości wykonania tych zaleceń przez organ w związku z analizą aktualnej sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy i możliwości uregulowania należności, bez zagrożenia podstaw jego egzystencji. Z przedstawionych do kontroli akt sprawy wynika, że organ ponownie rozpoznając sprawę, po wezwaniu strony do przedłożenia dokumentów potwierdzających aktualną sytuację materialną i zdrowotną zobowiązanego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, w oparciu o zgromadzony, opisany wyżej materiał, dokonał zgodnie z zaleceniami Sądu dokładnej analizy całokształtu okoliczności sprawy, przedstawiając w tym zakresie przekonywującą argumentację w uzasadnieniu decyzji. Miał też na uwadze uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia składek, sprowadzający się do możliwości wyboru konsekwencji prawnych stwierdzonego stanu faktycznego. Podkreślić zaś należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, kontrola sądowa decyzji o charakterze uznaniowym polega na zbadaniu, czy organ administracji publicznej podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz wszechstronnego i wnikliwego jego rozważenia. W świetle tak wyznaczonych, związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia w zakresie odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, granic rozpoznania sprawy, wskazać należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U z 2015r., poz.121 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.s.u.s., Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. W ust. 3 powołanego artykułu ściśle określono przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność. Z kolei należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a). Na mocy § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie rozporządzenia daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Jednak nawet wówczas oznacza to dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tej ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy, pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. W związku z analizą akt niniejszej sprawy Sąd za prawidłowe uznał stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych co do braku wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji braku prawnej możliwości umorzenia należności w oparciu o to kryterium, w sytuacji gdy prowadzenie egzekucji wobec uprawnionego do emerytury skarżącego jest możliwe. Nie przekracza ram uznania administracyjnego ocena ZUS, iż skarżący, którego opisana wyżej, obecna sytuacja materialna i finansowa jest niewątpliwie trudna, ma jednak potencjalne możliwości regulowania zadłużenia. Jak wynika z akt sprawy, zobowiązany prowadząc wspólne gospodarstwo domowe z żoną M.G. uzyskuje wspólny, stały miesięczny dochód w kwocie 1689,08 zł. Skarżący z tytułu zatrudnienia w wymiarze ½ etatu otrzymuje bowiem wynagrodzenie w wysokości 596,44 zł netto, zaś jego małżonka pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 1092,64 zł, a dodatkowo, z dniem 9 listopada 2017r. podjęła działalność gospodarczą. Ponadto, składając 11 stycznia 2018r. wniosek o umożliwienie spłaty zaległości z tytułu składek w formie ratalnej w zamian za umorzenie pozostałych zaległości na podstawie tzw. ustawy abolicyjnej, skarżący zobowiązał się do ratalnej spłaty zadłużenia, co skutkowało umową z ZUS i rozłożeniem należności na wskazane przez zobowiązanego raty, w wysokości 500 zł miesięcznie. Sąd podziela stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, iż w okolicznościach sprawy, podstawy umorzenia składek zobowiązania nie mogą stanowić wskazane przez stronę zobowiązania finansowe względem innych wierzycieli, czy też powoływany brak środków na jednorazową spłatę zadłużenia. Jak wynika z akt, warunki spłaty zaległości w umowie z dnia "[...]" zostały określone w sposób zgodny z jej wnioskiem z dnia 9 stycznia 2018r.. Wysokość ustalonych w związku z tą umową dogodnych rat miesięcznych (po 500 zł) rokuje zaś możliwość spłaty pozostałego zadłużenia. Nie ma zatem powodu, aby uznać za błędną ocenę organu, że umorzenie zaległości z tytułu składek, w sytuacji skarżącego byłoby przedwczesne. Wobec faktu, iż zobowiązany nie korzysta z pomocy społecznej, nie wykracza też poza granice swobodnej oceny dowodów wniosek, że jego sytuacja materialno-bytowa nie jest tak dramatyczna, aby ratalne regulowanie zaległości zagrażało sferze elementarnych potrzeb. Zdaniem Sądu, powyżej opisany stan rzeczy powoduje, iż pomimo niewątpliwie trudnej, prawidłowo ustalonej przez organ sytuacji bytowej skarżącego, uzasadnionym jest twierdzenie Zakładu, że w okolicznościach sprawy nie wystąpiła w sprawie pierwsza z przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, przewidziana w § 3 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., a mianowicie, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej, nie było też podstaw do stwierdzenia przez Zakład, iż wystąpiła w sprawie przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia. Nie budzi ponadto zastrzeżeń ocena w zakresie przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 3 tego aktu, w sytuacji, gdy jak słusznie zauważono w decyzji, stan zdrowia zobowiązanego nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu, skoro podjął on zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Słusznie przy tym zauważył Zakład, iż podstawą umorzenia zaległości, nie jest sam fakt zaistnienia choroby, lecz trudny stan majątkowy będący konsekwencją tej choroby. Same problemy zdrowotne skarżącego, które niewątpliwie występują nie mogą więc stanowić samoistnej podstawy do umorzenia zaległych składek. Wobec treści powołanych wyżej przepisów, dokonana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych po uzupełnieniu postępowania, ocena sytuacji skarżącego nie nosi cech dowolności. Stanowisko organu w tym zakresie jest zdaniem Sądu logiczne i przekonywujące, tym bardziej, że dostrzegając trudności w zakresie jednorazowej spłaty zadłużenia wobec ZUS, uwzględnił On wniosek zobowiązanego i rozłożył należności na zaproponowane przez niego raty. Zobowiązany może natomiast, w przypadku zmiany stanu faktycznego i zaistnienia nowych, istotnych okoliczności, ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności. W związku z pozostałymi zarzutami dotyczącymi przeprowadzonego postępowania, Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. Stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., dokonały też prawidłowej oceny prawnej poczynionych ustaleń faktycznych. Nie sposób również uznać, iż organ II instancji ograniczył stronie czynny udział w postępowaniu, czy też uniemożliwił jej wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, skoro z akt wynika (T.II k.49), że w dniu 18 stycznia 2018r. zawiadomiono zobowiązanego o zakończeniu postepowania w sprawie o umorzenie należności z tytułu składek, informując o prawie do wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Strona z możliwości tej nie skorzystała. Nie wykazała także jaki wpływ na wynik niniejszej sprawy i spełnienie opisanych wyżej przesłanek umorzenia, mogło mieć podnoszone w skardze nie przeprowadzenie dowodu ze znanej jej umowy z dnia "[...]" o rozłożeniu zaległości na raty, czy też zwlekanie przez ZUS z wydaniem decyzji wymiarowej, bądź opłacanie składek w okresach, za jakie powstały zaległości, jednak nie w pełnej wysokości. Nie stwierdzając zatem, aby w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do skutkującego koniecznością jej uchylenia, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło