I SA/Ol 246/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B.o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata Wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2011 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej Z. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia skarżącej wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W skład majątku wchodzi mieszkanie o pow. 52 m2. Dodatkowo skarżąca oświadczyła, iż posiada środki pieniężne w kwocie 1.600 zł. Miesięcznie uzyskuje dochody z tytułu renty w wysokości 830 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że mieszkanie kupili jej rodzice ponad 30 lat temu. Nadto referendarz sądowy ustalił na podstawie akt administracyjnych, że 25.11.2010 r. na mocy umowy sprzedaży, skarżąca zbyła lokal mieszalny za kwotę 160.000 zł, powyższą cenę kupujący zobowiązali się zapłacić w całości w terminie 7 dni roboczych od daty zawarcia umowy. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, Nr 153, poz. 1270 ze zm) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zasadą jest, że każdy podmiot wszczynający postępowanie przed sądami administracyjnymi musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zgodnie jednak z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania czy też nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na stronie spoczywa obowiązek udowodnienia zaistnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Oceniając sytuację materialną skarżącej w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, że nie spełniła warunków do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca uzyskuje stałe dochody w kwocie 830 zł brutto, nadto posiada majątek oraz środki pieniężne w kwocie 1.600 zł. W ocenie orzekającego skarżąca jest w stanie z uzyskiwanego dochodu czy to posiadanych zasobów pieniężnych opłacić zarówno wpis sądowy od skargi, który w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie jak i inne ewentualne koszty sądowe jak i również opłacić koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Trudno bowiem uznać, że wnioskodawczyni należy do osób ubogich, wymagających pomocy państwa i tym samym kwalifikujących się do przyznania pomocy w postaci "prawa pomocy", w sytuacji gdy jest właścicielką mieszkania, posiada oszczędności w kwocie 1.600 zł oraz uzyskuje stałe dochody w kwocie 830 zł. Podkreślić należy, że skarżąca niecałe pół roku wcześniej zbyła lokal mieszkalny za kwotę 160.000 zł, powyższe zdaniem referendarza sądowego również przesądza, iż skarżąca winna dysponować niezbędnymi środkami do opłacenia kosztów sądowych jak i ewentualnego ustanowienia pełnomocnika. Przerzucenie tego ciężaru na Budżet Państwa byłoby w tej sytuacji naruszeniem art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych". Nadmienić należy, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 11.12.2001 r. sygn. akt SK 16/00 (opublikowano OTK 2001/8/257 lub System Informacji Prawnej LEX nr 50258) podkreślił, że na podstawie art. 84 Konstytucji RP każdy ma obowiązek świadczeń podatkowych na rzecz Państwa, a to oznacza równoczesne ograniczenie prawa dysponowania należącymi do niego środkami pieniężnymi, w szczególnych wypadkach prowadzące nawet do umniejszenia substancji jego majątku. Powyższe orzeczenie można odnieść również do kosztów sądowych, które odpowiednio jak świadczenia podatkowe stanowią zobowiązania publicznoprawne. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy na celu zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, opublikowane ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246§1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.