I SA/Ol 256/20

WyrokWSA w Olsztynie2020-09-02

Skład orzekający: Jolanta Strumiłło, Ryszard Maliszewski, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności poprzez błędną kwalifikację gruntu i pominięcie danych z ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, a jedynie badaniu, czy decyzja obarczona jest wadami wskazanymi w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie brak było przesłanek do stwierdzenia naruszenia prawa, a tym samym do stwierdzenia nieważności decyzji. Kwalifikacja gruntu jako zurbanizowanego terenu niezabudowanego (Bp) w ewidencji gruntów i budynków przesądza o jego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, niezależnie od faktycznego sposobu wykorzystania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza ustalającej łączny wymiar podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości na 2015 r. Skarżąca kwestionowała kwalifikację części swojej działki nr 3/9 jako gruntu pozostałego (Bp) podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zamiast podatkiem rolnym. Twierdziła, że organ podatkowy nie był związany danymi z ewidencji gruntów i budynków, a sama informacja podatkowa była wadliwa. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając brak rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015r. oddala skargę. H. B. (dalej skarżąca, strona, podatnik) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, Kolegium) z "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r.. Z przedstawionych wraz ze skargą do kontroli Sądu akt podatkowych sprawy wynika, że skarżąca w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r. wykazała do opodatkowania grunty pozostałe: 3,1282 ha i budynek mieszkalny o powierzchni 280 m2, zaś w informacji w sprawie podatku rolnego na 2011 r. - obszar stanowiący grunty rolne, rowy i nieużytki o ogólnej powierzchni 0,0289 ha, a zwolnione: 1,5167 ha. Ponadto strona jest właścicielem 1,2750 ha lasów. Natomiast z wypisów z ewidencji gruntów i budynków, jak i ze złożonych informacji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, że podatnik jest właścicielem szeregu nieruchomości gruntowych, położnych w obrębie A., w powiecie "[...]", m.in. działki nr 3/9 o łącznej powierzchni 4,0222 ha, w tym sklasyfikowanej jako Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane o powierzchni 3,1282 ha, R - grunty orne: 0,3286 ha, N - nieużytki: 0,5142 ha, W - rowy: 0,0056 ha i Ps - pastwiska trwałe: 0,0456 ha (k. 79 akt podatkowych). Ma też inne działki nr "[...]". Kierując się powyższym Burmistrz "[...]" (dalej Burmistrz) wydał 5 lutego 2015 r. decyzję nr "[...]" w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości na 2015 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 5.251 zł, płatnej w czterech ratach. Burmistrz wyliczył podatek: a) od nieruchomości w ogólnej kwocie 5.198 zł: od budynku mieszkalnego 280 m2 x 0,69 zł = 193,20 zł i od gruntów pozostałych od powierzchni 31.282 m2 x 0,16 zł = 5.005,12 zł, b) leśny: 53 zł od 1,2750 ha lasów, c) rolny: 0 zł. Decyzja została doręczona stronie 25 lutego 2015 r. (k. 69-70). Nie wniesiono od niej odwołania. Pismem z 10 lipca 2019 r. podatnik wniósł do SKO o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Podniesiono, że Burmistrz bezzasadnie wyliczył podatek wyłączając z użytkowania rolniczego grunt nr 3/9. Na wyrysie tej działki nie widać żadnych budowli, a w rejestrze budynków również nie ma na działce żadnych budynków (k. 10). W toku postępowania strona pismem z 15 listopada 2019 r. wniosła o przeprowadzenie przez Kolegium w składzie rozpatrującym sprawę, wizji lokalnej działki nr 3/9, w celu rozwiania wątpliwości, czy omawiany grunt był kiedykolwiek wyłączony z użytkowania rolniczego (k. 101). Powołała się na pismo Starosty w "[...]" z 8 lipca 2019 r., zgodnie z którym brak jest w operacie ewidencji gruntów i budynków powiatu budynków położonych na ww. działce (k. 102). Kolegium decyzją z "[.1.]" r. nr "[...]" odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza. Powołało w sentencji art. 248 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej O.p.). Organ uznał, że nie wystąpiły przesłanki z art. 247 § 1 O.p.. Nie stwierdził bezsporności i oczywistości naruszenia prawa. Zarzut błędnej kwalifikacji gruntu czy też nieistnienia budynku mógłby być rozstrzygany w postępowaniu odwoławczym, instancyjnym, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Organ przedstawił treść § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym w niniejszej sprawie - dalej rozporządzenie) i wskazał, że do kategorii gruntów rolnych nie zaliczono gruntów oznaczonych jako zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy - Bp, a zatem grunty te podlegają podatkowi od nieruchomości. Grunty pozostałe od powierzchni 31.282 m2 zostały opodatkowane prawidłowo. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej zmianę. Podniosła, że nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej na działce nr 3/9, w tym również w budynku mieszkalnym. Zatem sporna nieruchomość nie powinna zostać opodatkowana podatkiem od nieruchomości. Decyzją z "[...]" r. Kolegium utrzymało w mocy własną decyzję z "[.1.]" r.. W uzasadnieniu organ powołał art. 247 § 1 O.p., art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.), dalej u.p.o.l., art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 888 ze zm., dalej u.p.l.) i art. 1, art. 6c ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 1256 ze zm., dalej u.p.r.). Organ zaznaczył, że powołał przepisy w brzmieniu obowiązującym w roku podatkowym w niniejszej sprawie. SKO wskazało, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.). Przy czym wypis z rejestru gruntów jest dokumentem urzędowym. Ponadto wiedzę o posiadanych przez osoby fizyczne przedmiotach opodatkowania organ czerpie z deklarowanych przez podatników informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Kolegium powołało art. 6 ust. 6 u.p.o.l., art. 6a ust. 5 u.p.r. i art. 6 ust. 2 u.p.l.. Organ uznał, że nie sposób zarzucić, że decyzja Burmistrza została wydana z naruszeniem prawa. SKO uznało za zasadną ocenę wyrażoną w uzasadnieniu własnej decyzji, wydanej w pierwszej instancji, o braku bezsporności, oczywistości tego naruszenia, oraz o możliwości podnoszenia zarzutów co do kwalifikacji działki w toku zwykłego postępowania odwoławczego od decyzji Burmistrza. Kolegium oceniło, że obecnie nie sposób dopatrzeć się w niej rażącego naruszenia prawa. Strona zaskarżyła powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 u.p.r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wymiaru podatku rolnego nie dokonuje się na podstawie sklasyfikowania gruntów w ewidencji gruntów, lecz na podstawie informacji podatnika w sprawie podatku od nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej, 2. art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wymiaru podatku od nieruchomości nie dokonuje się na podstawie sklasyfikowania gruntów w ewidencji gruntów, lecz na podstawie informacji podatnika w sprawie podatku od nieruchomości, z tym, że oświadczenie podatnika również nie dawało żadnych podstaw do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej, oraz z pominięciem właściwych podstaw opodatkowania, która to okoliczność stanowi podstawę uchylenia decyzji ostatecznej, 3. art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organy podatkowe mogą wymierzać podatek rolny, leśny i od nieruchomości z pominięciem klasyfikacji gruntów, oraz mylne uznanie, że organ podatkowy przy wymiarze podatku od nieruchomości nie jest związany zapisem ewidencji gruntów i budynków, co doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej. Strona powołała akty prawne oraz orzecznictwo sądowe i podkreśliła wiążący charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla opodatkowania w omawianych podatkach. Zdaniem skarżącej prowadzenie działalności rolniczej na gruntach oznaczonych Bp powoduje naliczenie podatku rolnego, a nie podatku od nieruchomości. Skarżąca natomiast nie prowadzi działalności gospodarczej na spornych gruntach. Strona podniosła, że SKO w uzasadnieniu decyzji nie odniosło się w żaden sposób do kwestii prowadzenia rzekomej działalności gospodarczej na nieruchomościach opodatkowanych podatkiem od nieruchomości. Powołała orzecznictwo Sądu Najwyższego w zakresie definicji działalności gospodarczej (postanowienie SN z 2 lutego 2009r. sygn. akt V KK 330/08), jak też orzeczenia sądów co do oczywistego charakteru naruszenia prawa polegającego na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną (wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r. sygn. akt III ARN 13/94; wyrok NSA z 18 lipca 1994 r. sygn. akt V SA 535/94). Skarżąca podała, że złożona informacja w sprawie podatku od nieruchomości na 2011 r. zawiera poważne braki, które powodują, że w ogóle nie powinna się znaleźć w obrocie prawnym. We wskazanej informacji brak numeru NIP, Pesel i daty urodzenia podatnika, księgi wieczystej lub zbioru dokumentów, wskazania okoliczności powodujących konieczność złożenia informacji, kraju zamieszkania, województwa, powiatu, wskazania gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, opisu powierzchni użytkowej budynku; nie zawiera żadnych informacji, nazwiska i imienia osoby składającej, daty wypełnienia informacji, identyfikacji przyjmującego formularz w adnotacjach organu podatkowego, podpisu przyjmującego i daty przyjęcia. Skarżąca dołączyła do skargi wniosek o przyznanie płatności na 2020 r. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w którym zgłosiła do płatności 2,83 ha działki nr 3/9. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem procesowym z 25 czerwca 2020 r. Kolegium wniosło o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Sąd pismem z 14 lipca 2020 r. zawiadomił o powyższym skarżącą, która nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., na wniosek stron, skarga wniesiona w niniejszej sprawie została rozpoznana w trybie uproszczonym. Z deklaracji skarżącej na podatek od nieruchomości i z wypisu z rejestru gruntów wynikało, że wykazała ona do opodatkowania m.in. grunty pozostałe: o pow. 3,1282 ha, nr ewidencyjny 3/9, oznaczone Bp- zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy. Podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Stanowi o tym art. 21 ust. 1 ustawy z 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem "podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany ( por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2020 r. , sygn. akt II FSK 1816/19). Wydanie decyzji bez podstawy prawnej, o czym jest mowa w art. 247 § 1 pkt 2 o.p., oznacza wydanie decyzji, pomimo braku przepisu prawnego dopuszczającego działanie organu administracji publicznej w danej sprawie w formie indywidualnego aktu administracyjnego albo wydanie decyzji na podstawie przepisu, który nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał to w orzecznictwie - por. wyroki NSA: z dnia 11 marca 2014 r., II FSK 879/13; z dnia 3 lipca 2013 r., I FSK 256/12; z dnia 29 stycznia 2010 r. I FSK 1952/08). Decyzje podatkowe zostały wydane na podstawie przepisów rangi ustawowej. Nie można zatem zarzucić organowi wydania decyzji bez podstawy prawnej, skoro w dacie jej wydania istniały przepisy prawa materialnego upoważniające organ do określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości. W świetle powołanego przepisu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzje, których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczone są wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, czy te wady nie występują. Celem takiego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Postępowanie to nie może się przeradzać w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie zarzuty strony. Taka praktyka stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 127 Ordynacji podatkowej. O rażącym naruszeniu prawa można będzie mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Rażące naruszenie prawa ma wynikać w oczywisty sposób z prostego zestawienia ze sobą treści decyzji i treści przepisu. Naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wtedy, gdy czynność postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej, działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustalone. W rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek do stwierdzenia, że w ogóle doszło do naruszenia prawa. Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. SKO prawidłowo uznało, że kwestionowana decyzja nie była obciążona wadami, których enumeratywny wykaz określają przepisy art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ nie naruszył przepisów, powołanych w skardze, przepisów prawa materialnego: art. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 u.p.r., art. 2 ust. 2 u.p.o.l., art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. SKO zasadnie wskazało, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przy czym wypis z rejestru gruntów jest dokumentem urzędowym. Ponadto Organ odwoławczy wskazał, że wiedzę, o posiadanych przez osoby fizyczne przedmiotach opodatkowania, organ czerpie z deklarowanych przez podatników informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Kolegium wskazało na art. 6 ust. 6 u.p.o.l., art. 6a ust. 5 u.p.r. i art. 6 ust. 2 u.p.l.. W związku z tym za bezzasadne należy uznać stanowisko strony skarżącej, że o kwalifikacji prawnej tej działki nie decyduje ewidencja gruntów i budynków , a ich faktyczne wykorzystanie. Według niej decydujące znaczenie ma sposób wykorzystywania spornych nieruchomości. O kwalifikacji prawnopodatkowej części działki nr 3/9, o powierzchni 3,1282 ha, decyduje sklasyfikowanie - Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane. To przesądza, że nie jest ona działką rolną. Nie ma zatem znaczenia sposób jej wykorzystania. W konsekwencji trafnie organy podatkowe uznały, że podlega ona opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. A zatem brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r.. W konsekwencji Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło