I SA/Ol 26/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Dariusz Idzikowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2008r. w Olsztynie sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" o Nr "[...]", w przedmiocie odmowy przyznania J.O. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał na przepis art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszone ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Powołując z kolei treść art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ wskazał, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Dyrektor Oddziału AR i MR podał, iż z akt sprawy wynikało, że odbiór decyzji z "[...]" został pokwitowany w dniu 10 października 2007 r. przez inną osobę. Doręczenie to zostało uznane za skuteczne. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24 października 2007r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało zaś nadane w urzędzie pocztowym w dniu 30 października 2007 r., tj. po upływie 14 – dniowego terminu do jego złożenia. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że wniesienie odwołania po upływie terminu spowodowało jego bezskuteczność, zaś przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o uznanie, iż odwołanie od decyzji z dnia "[...]" zostało złożone w terminie. Ponadto wniosła o uznanie pism kierowanych do Niej przez organ I i II instancji za wysłane na niewłaściwy adres. Podnosząc ten zarzut wskazała, że wielokrotnie zwracała uwagę organom, by przesyłały pisma na podany przez Nią adres do korespondencji w B. Tymczasem organy wbrew Jej woli kierowały korespondencję na adres w J. Decyzję z dnia "[...]" strona otrzymała w dniu 26 listopada 2007 r.. Została ona bowiem doręczona C.M., która ze względu na podeszły wiek często zapomina o odebranych przesyłkach. Skarżący dodał, iż osoba ta nie dysponowała pełnomocnictwem do odbioru przesyłek w Jego imieniu. Ponadto podniósł, iż w okresie od 10 do 17 października 2007 r. przebywał na Łotwie, o czym świadczy załączony do skargi artykuł prasowy. Wskazał również, iż zawiadomienie o możliwości zapoznania się z zebranymi w toku postępowania materiałami dowodowymi do dnia 26 października 2007 r. otrzymał w tym właśnie dniu, co w Jego przekonaniu uzasadnia zarzut szykanowania Jego osoby i wykorzystywania przez organ administracji publicznej w toku postępowania nadrzędnej pozycji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodał, iż skarżący we wniosku o wpis do ewidencji producentów, o której mowa w ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, wskazał jako adres zamieszkania: "[...]" oraz jako adres do korespondencji: "[...]". Zgodnie z powyższym korespondencja była wielokrotnie skutecznie doręczana na podany adres do korespondencji. Następnie w toku postępowania skarżący poinformował o zmianie adresu do korespondencji, wskazując jako adres: "[...]". Wysłana tam decyzja z dnia "[...]" wróciła z adnotacją poczty: "adresat wyprowadził się, nie podając nowego miejsca zamieszkania". Z kolei w dniu 7 września 2007 r. skarżący złożył wniosek o przesłanie mu odpisu opinii biegłego wraz z płytą CD ze zdjęciami, na adres w J. Mając na uwadze, iż strona podawała trzy różne adresy, w tym jeden nieaktualny, organ dokonał doręczenia decyzji z dnia "[...]" zgodnie z danymi zawartymi w EP i dyspozycją samego skarżącego z dnia 7 września 2007 r. na adres w J. Zatem, w ocenie organu, dokonane doręczenie było skuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 P.p.s.a. Zasadniczą kwestią sporną na tle motywów złożonej skargi jest w niniejszej sprawie ustalenie, czy w sposób prawidłowy doręczone zostało skarżącemu orzeczenie organu pierwszej instancji, od którego złożył on odwołanie z dnia 30 października 2007r.. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 Kpa powinno być bowiem oparte na dowodach wskazujących w sposób niewątpliwy, że w związku z dokonanym doręczeniem decyzji odwołujący się przekroczył czternastodniowy termin określony w art. 129 § 2 wymienionej ustawy. Ustalenie powyższego wymaga zaś przeprowadzenia wnikliwej oceny wszystkich dowodów dotyczących daty doręczenia stronie decyzji będącej przedmiotem odwołania oraz daty wniesienia odwołania. Według organu II instancji decyzja pierwszoinstancyjna, odmawiająca przyznania płatności bezpośrednich została doręczona prawidłowo w dniu 10 października 2007r. pod adresem "[...]", innej osobie - dorosłemu domownikowi, który odbiór korespondencji potwierdził własnoręcznym podpisem. Organ uznał zatem, że doręczenie dokonane zostało w trybie art. 43 K.p.a.. Przepis ten stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Z kolei w ocenie skarżącego, doręczenie to nie było skuteczne, jeśli w toku postępowania podał on organowi nowy adres do korespondencji, a pomimo tego decyzję z dnia "[...]" wysłano na adres nieaktualny. Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, iż argumentacja strony skarżącej nie znajduje oparcia w materiałach przeprowadzonego przez organ postępowania. Wynika z nich bowiem, co trafnie wskazywał organ w odpowiedzi na skargę, iż doręczenia decyzji dokonano na adres wskazany w ewidencji producentów i wielokrotnie potwierdzony w tym postępowaniu przez stronę w związku z odbiorem korespondencji. Z akt wynika również, że adres w J., pod który wysłano rozstrzygnięcie J.O. wskazał zresztą jako aktualny na krótko przed wydaniem decyzji, przy wniosku o wydanie odpisu opinii biegłego. W dalszej korespondencji z organem nie informował zaś o jego zmianie. W opisanych okolicznościach wysłanie przez organ decyzji na ten właśnie adres, nie budzi zastrzeżeń. Oznacza to, że orzeczenie organu z dnia "[...]" doręczone zostało w sposób prawidłowy. Zawierało też prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. Właściwie ustalona przez organ data doręczenia przesyłki jest miarodajna do oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w terminie ustawowym. Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma natomiast wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1997r. sygn. I SA/Łd 163/96). Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy na podstawie art. 134 Kpa uchybienia terminowi do wniesienia odwołania określonego w art. 129 § 2 K.p.a. jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie zgromadzonego, pełnego materiału dowodowego. W badanej sprawie warunki te zostały spełnione, a przekroczenie terminu było oczywiste (6 dni) i udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości. Skoro więc odwołanie okazało się spóźnione, rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest prawidłowe. Na marginesie powyższych uwag zauważyć należy, iż postępowanie sądowe, którego zakres wyznacza skarga, nie obejmuje kontrolą przyczyn, z powodu których skarżący złożył odwołanie z przekroczeniem terminu ustawowego. Okoliczności te (w niniejszej sprawie nie przekazanie przesyłki przez osobę, która pokwitowała odbiór) podlegałyby badaniu przez organ drugiej instancji właściwy do rozpatrzenia odwołania dopiero z chwilą złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W świetle przedstawionego stanu faktycznego zaakcentować trzeba, iż stosownie do postanowień art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Skarżący wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie złożył. W związku z nie podjęciem przez stronę w postępowaniu administracyjnym działań w tym kierunku, przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego nie mogła więc dotyczyć przyczyn i winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, iż sąd administracyjny jest zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Jak wskazywano w literaturze prawniczej, (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz - Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str.197), "niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, iż sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi, bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności". Granice bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej, o której stanowi art. 1 p.u.s. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001r. III SA 502/00 – Przegląd Podatkowy 2001, nr 12, s.63). Orzekając w sprawie legalności postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu Sąd nie mógł zatem orzekać w procesowej kwestii prawidłowości zawiadomienia o możliwości zaznajomienia z zebranymi dowodami. Dotyczy ona bowiem innej niż objęta granicami skargi, sprawy odmowy przyznania płatności bezpośrednich. Mając na uwadze wszystkie poczynione wyżej uwagi, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 tej ustawy.