I SA/Ol 260/11

WyrokWSA w Olsztynie2011-06-02

Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Tadeusz Piskozub, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który zadeklarował we wniosku o płatności obszarowe grunty, których nie posiadał na dzień 31 maja roku, w którym złożono wniosek, przysługuje prawo do tych płatności, nawet jeśli późniejsze postępowanie wykazało, że faktycznie grunty te były użytkowane przez inną osobę?
Ratio decidendi
Rolnikowi nie przysługuje prawo do płatności obszarowych, jeśli na dzień 31 maja roku, w którym złożył wniosek, nie posiadał zadeklarowanych gruntów rolnych. Decydujące znaczenie ma faktyczne użytkowanie gruntów, a nie tytuł prawny do nich. Brak niezwłocznego poinformowania organu o zmianie posiadania lub użytkowania gruntów, a także złożenie wniosku o płatności na grunty, których się nie posiada, skutkuje odmową przyznania płatności.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowej na rok 2010 do powierzchni 31,56 ha. W trakcie postępowania ustalono, że część zadeklarowanych gruntów (o powierzchni 7,25 ha) była w posiadaniu innej osoby (Z. G.) od połowy maja 2010 r. Rolnik twierdził, że dowiedział się o tym fakcie około 20 maja 2010 r. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, wskazując na brak posiadania gruntów przez wnioskodawcę na dzień 31 maja 2010 r. oraz na niezawiadomienie organu o zmianie sytuacji. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant Praktykant Kamila Majchrzyk po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę I SA/Ol 260/11 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu odwołania A. F. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Z motywów decyzji oraz akt sprawy wynika, że: W złożonym w dniu 13 maja 2010r. wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 strona ubiegała się o przyznanie płatności obszarowej do powierzchni 31,56 ha. W związku z wykryciem konfliktu kontroli krzyżowej dla działek ewidencyjnych nr "[...]" i "[...]" położonych w gminie G., obrębie R. strona wyjaśniła, iż w dniu złożenia wniosku sporne grunty stanowiły jej własność. Poinformowała również, że na ww. grunty przysądzono prawo własności na rzecz nabywcy W. S. w dniu 31 maja 2010r., po oddaleniu przez Sąd Okręgowy w E. zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia "[...]". Z kolei Z. G. powołując się na ustną umowę z nabywcą złożył oświadczenie z dnia 30.08.2010r., iż to on użytkuje rolniczo sporne grunty od dnia 15.05.2010r. Potwierdzając tę okoliczność A. F. w piśmie z 15.10.2010r. podał, że przystępując w połowie maja 2010r. do zasiewu tych działek stwierdził, że uprzedził go w tych działaniach właśnie Z. G. Powołując się na art. 7 ust.1 ustawy 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), Kierownik "[...]" Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że w przypadku działki rolnej H położonej na działkach ewidencyjnych "[...]", "[...]" i "[...]", leżących w gminie G., z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 9,04 ha wykluczono na podstawie złożonych oświadczeń 7,25 ha. Powierzchnia stwierdzona po kontroli administracyjnej działki rolnej A (poprawnie H) wyniosła 1,79 ha. W związku z tym, że ww. sporne działki były na dzień 31 maja 2010 r. użytkowane przez Z. G., organ I instancji odmówił stronie przyznania płatności JPO do działki ewidencyjnej "[...]" o powierzchni 1,88 ha i "[...]" o powierzchni 5,37 ha. Organ administracji powołał się na art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.). Odnosząc się do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych (UPO) organ I wskazał, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 do objęcia ww. płatnością wyniosła 30,62 ha. Zaś powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 23,37 ha. Ze względu na różnicę (31,0227%) między powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, organ odmówił przyznania ww. płatności. Powołał się przy tym na art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.). Organ I instancji wskazał, że w przypadku działki rolnej H (poprawnie H1) położonej na działkach ewidencyjnych "[...]’, "[...]" i "[...]", leżącej w gminie G, z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 9,04 ha wykluczono na podstawie złożonych oświadczeń 7,25 ha. Powierzchnia stwierdzona po kontroli administracyjnej działki rolnej H1 wyniosła 1,79 ha. Odnosząc się z kolei do płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych organ wskazał, iż strona zadeklarowała powierzchnię 2,27 ha. Mając jednak na uwadze odmowę przyznania płatności JPO oraz treść art. art. 7 ust. 2b pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, organ odmówił przyznania ww. płatności. Jednocześnie organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek, w myśl art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 stanowiący o wyjątkach od stosowania obniżek i wykluczeń. Organ wyjaśnił, że wnioskodawca zadeklarował do płatności grunty, których nie był posiadaczem, co sam potwierdził w oświadczeniu z dnia 15 października 2010 roku. W jego ocenie rolnik nie wykazał, iż nie jest winien stwierdzonych nieprawidłowości, dopuścił się natomiast co najmniej niedbalstwa przy wypełnianiu wniosku, gdyż producent rolny nie powinien składać wniosku o przyznanie płatności bez uprzedniego zweryfikowania zgodności ze stanem faktycznym działek, które uprawiał w 2010r. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podkreślił, że jednym z warunków przyznania wnioskowanych płatności jest posiadanie zadeklarowanych gruntów na dzień 31.05.2010r. Organ podał, że na tle orzecznictwa sądów administracyjnych liczy się tu rzeczywisty sposób użytkowania gruntów, a nie zapisy w umowach czy ewidencjach gruntów i budynków. Przy czym nie jest zadaniem organu rozstrzyganie sporów na tle użytkowania określonych gruntów rolnych. Podkreślił, że dopłaty nie są przewidziane dla podmiotów dysponujących jedynie tytułem prawnym do danego gruntu i nie zajmujących się produkcją rolną. Organ potwierdził prawidłowość ustaleń Kierownika Biura, iż to Z. G. udowodnił użytkowanie spornych działek rolnych. Jego wyjaśnienia uznał za spójne i logiczne, a potwierdziły je oświadczenia innych świadków – J. B. i państwa J. i R. T. Natomiast oświadczenia odwołującego się organ uznał za niespójne i pozostające ze sobą w sprzeczności. Z tego też powodu nie zostały one uwzględnione. Ponadto na tle wyjaśnień wnioskującego w piśmie z 15.10.2010r., że w połowie maja 2010r. stwierdził on fakt zaorania i obsiania gruntów organ uznał, że to Z. G. był na dzień 31.05.2010r. faktycznym użytkownikiem gruntów. Także wykonania samego wapnowania tego gruntu nie stanowi o faktycznym jego użytkowaniu. Organ odwoławczy wskazał, że wobec stwierdzenia w maju 2010r. o zaoraniu i obsianiu wskazanych gruntów, odwołujący się winien był niezwłocznie poinformować o powyższym fakcie Kierownika "[...]" Biura Powiatowego ARiMR i wycofać nieużytkowane przez siebie grunty z wniosku o przyznanie płatności na 2010r. Na tle powyższego organ również zauważył, że nie ma znaczenia podnoszona w odwołaniu kwestia dobrej wiary. Skoro strona sama tego nie zgłosiła, za zasadne organ uznał wykluczenie z płatności. Organ odwoławczy ocenił, że nie ma także znaczenia, kiedy rolnik dowiedział się o przysądzeniu prawa własności spornych gruntów. To, że nastąpiło to z chwilą otrzymania przez jego pełnomocnika odpisu postanowienia sądowego nie wpływa na zasadniczą kwestię, iż decydujące znaczenie ma sprawa faktycznego użytkowania gruntów, nie zaś przysługujący do nich tytuł prawny. Zarzucane w odwołaniu naruszenia przepisów Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego uznał za nieuzasadnione. Nie dopatrzył się żadnego uchybienia w prowadzonym postępowaniu. Stwierdził, że organ I instancji podjął wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia sprawy. Wezwał też obie strony konfliktu i zapewnił możliwość wypowiedzenia się co do okoliczności faktycznych. Organ wskazał także, iż podpisując wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca zobowiązał się do niezwłocznego informowania organu I instancji na piśmie o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia jego złożenia do dnia przyznania płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem, a w szczególności, gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy też przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 7, 8 i 9 Kpa poprzez niepouczenie go o konsekwencjach nieaktualizowania danych podanych we wniosku o przyznanie płatności. Organ ocenił ponadto, że żądanie wycofania części wniosku strony dotyczący działek ewidencyjnych nr "[...]" oraz "[...]" nie zasługuje na uwzględnienie, jako sprzeczne z przytoczonym w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego art. 14 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r. Podał, że skoro Kierownik Biura wskazał w wezwaniu z 27.08.2010r. których działek dotyczą nieścisłości, to nie ma już na etapie postępowania odwoławczego możliwości wycofania z płatności tych gruntów. Wnioskodawca mógł tego dokonać do dnia poinformowania go o wykrytych w sprawie nieprawidłowościach, czego jednak nie uczynił. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora "[...]"Oddziału Regionalnego ARiMR oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. prawa materialnego - art. 336 Kc poprzez wadliwą wykładnię pojęcia posiadania rzeczy, 2. przepisów postępowania administracyjnego: – art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 Kpa wobec odmowy uchylenia decyzji organu I instancji umorzenia postępowania przed tym organem w zakresie przyznania pomocy co do działek nr 179/1 i 49/2, – art. 7 i 77 Kpa przez wadliwą ocenę zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego: - daty dowiedzenia się przez skarżącego o przysądzeniu prawa własności na rzecz W. S. - posiadania dobrej wiary przez skarżącego w dacie składania wniosku i składaniu wyjaśnień w toku postępowania, - podjęcia przez skarżącego zabiegów agrotechnicznych w odniesieniu do działek nr 179/1 i 49/2, – art. 7, 8 i 9 kpa poprzez niepouczenie skarżącego o konsekwencjach nieaktualizowania danych podanych we wniosku o przyznanie płatności, związanych z możliwością nieprzyznania płatności w odniesieniu do całego areału gruntów objętych wnioskiem o płatność, w przypadku nieprawidłowości związanych z częścią areału zgłoszonego do przyznania pomocy. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że skoro strona na etapie odwołania wycofała wniosek w części, co do powierzchni 7,25 ha, to postępowanie administracyjne stało się w tym zakresie bezprzedmiotowe. Nie zachodzą zaś okoliczności z art. 105 § 2 Kpa, zatem organ odwoławczy winien był uchylić decyzję organu I instancji przynajmniej w tym zakresie. W jego ocenie nie stoją temu na przeszkodzie przepisy w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r., gdyż nie stanowią one wyjątku w zakresie uregulowanym w art. 105 § 1 Kpa. Art. 14 wskazanego rozporządzenia nie stanowi zaś podstawy do odmowy umorzenia postępowania w razie cofnięcia żądania rozpoznania sprawy administracyjnej, który nie zmienia wyrażonej w art. 61 § 1 Kpa zasady skargowości przy rozpatrywaniu spraw administracyjnych. Każdy producent rolny może bowiem wyrazić wolę uzyskania pomocy finansowej, jak też może zrezygnować z jej uzyskania nawet w toku postępowania o przyznanie tej pomocy. Art. 336 Kc naruszono poprzez uznanie, że inna osoba była w posiadaniu zakwestionowanych gruntów w dacie złożenia wniosku podczas, gdy to skarżący był w ich posiadaniu. Skarżący wiedział wtedy, że nie została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia przysądzenia prawa własności działek na rzecz W.S., a ponadto właścicielem tych działek był i nadal jest skarżący. To on je użytkował jako właściciel i posiadacz samoistny. Nie mógł się zatem dopuścić rażącego niedbalstwa, gdyż po jego stronie nie było żadnych uchybień. Natomiast organy obu instancji nie wyjaśniły, czy Z. G. dokonując w dniu 15.05.2010r. orki spornych działek działał jako ich posiadacz mając zawartą umowę dzierżawy, najmu, użytkowania, czy też był jedynie dzierżycielem tych działek, wykonując w tym zakresie jedynie uprawnienia W.S. - ich właściciela od 01.06.2010r. Organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że między tymi osobami istnieje ustna umowa z 15.05.2010r. Powyższe ma świadczyć w ocenie skarżącego o braku zrozumienia istoty posiadania. Z drugiej strony powyższe ma potwierdzać dobrą wiarę skarżącego w dniu złożenia wniosku, a dodatkowo przemawia za tym podnoszona już wcześniej okoliczność powzięcia wiadomości o przysądzeniu prawa własności przez Sąd Okręgowy w E. dopiero w dniu 11.06.2010r. - w dacie doręczenia jego pełnomocnikowi postanowienia w tym zakresie. Stąd też wadliwe i dowolne są ustalenia organu II instancji co do okoliczności związanych z powzięciem przez skarżącego wiadomości o zagarnięciu posiadania przedmiotowych działek przez Z G.. Za wadliwe strona uznała inne ustalenia niż te, że między 15 a 20.05.2010r. wnioskodawca udał się na wymienione działki w celu dokonania orki i zasiewu gryki, i tam dowiedział się, że jego pole zaczął orać Z. G.. Przytaczane zaś w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oświadczenia osób trzecich w żaden sposób nie dyskwalifikują wyjaśnień skarżącego, a wręcz je potwierdzają. Zarzucił pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oświadczeń K. i S. G. co do wątpliwości, kto użytkował działki rolne, co ma świadczyć o dowolnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącego wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, zabrakło w sprawie czytelnych, klarownych pouczeń i wyjaśnień. Świadczyć ma o tym zachowanie skarżącego, który przedstawił otwarte i prawdziwe wyjaśnienia oraz częściowo cofnął pierwotny wniosek. Podniósł ponadto, że nie bez znaczenia jest, iż rozpoznanie wniosku odbyło się na podstawie nowych przepisów – w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009r. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 03.12.2008r. sygn. akt II GSK 466/08 podał, że nie da się pogodzić z zasadą uwzględniania słusznego interesu obywateli i przekonywania, wyciąganie negatywnych konsekwencji dla strony, z uwagi na to, iż we wniosku wystąpił błąd, który został wychwycony przez organ administracji, bez dania możliwości stronie skorygowania tego błędu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 02.06.2011r. pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z pisma Sądu Rejonowego w O. z 08.03.2011r. na okoliczność wykazania zasadności zarzutu skargi o błędnej ocenie stanu faktycznego przez organ II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność jej uchylenia. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje badanie, czy zaskarżony akt nie narusza prawa materialnego oraz czy w fazie poprzedzającej jego wydanie nie zostały naruszone normy prawa procesowego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: (p.p.s.a.) stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, rodzi konieczność uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego aktu. Stosownie natomiast do art. 133 i 134 tej ustawy Sąd, rozstrzygając w sprawie dokonuje oceny prawidłowości decyzji na podstawie akt, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego. Jedynie wyjątkowo, na wniosek strony lub z urzędu może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.( art. 106 § 3 p.p.s.a.). Zgłoszony przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przeprowadzenie dowodu z uwierzytelnionej przez niego kopii pisma Starszego Sekretarza Sądowego Sądu Rejonowego w O., iż postanowienie Sądu Okręgowego w E. z dnia "[...]" "[...]" wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 16.06.2010r.nie został uwzględniony. Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że kwestia powzięcia wiadomości przez skarżącego o powyższym orzeczeniu nie stanowiła podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, i nie była sporna. Mając na uwadze wyżej wskazane reguły orzekania Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Argumenty w niej zawarte przede wszystkim koncentrują się na wykazaniu naruszenia przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( zwanej dalej w skrócie Agencją) przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm, zwany dalej k.p.a.) . Z art. 7 k.p.a. wynika, że obowiązkiem organów administracji publicznej prowadzących postępowanie jest stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy zaś art. 80 k.p.a. obliguje organ do dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy jednak zauważyć, że nie wszystkie zasady i reguły k.p.a. rozumiane w sposób prezentowany przez skarżącego, są stosowane przy rozpoznawaniu wniosków o płatności ze środków Unii Europejskiej Zasady i tryb realizacji wnioskowanych przez stronę uprawnień do płatności reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.). Ustawa ta, określając w art.1 zakres regulacji, wskazuje stosowne rozporządzenie Rady (WE) i powołuje się na przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie tego rozporządzenia oraz stanowi, że przepisy ustawy określają zasady i tryb: a) przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, b) przeprowadzania kontroli, c) wypłaty rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Z kolei w art. 7 ust.1 ustawa określa, że: rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2b pkt 1 powołanej ustawy, rolnikowi który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych uprawianych w plonie głównym, do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Z regulacji zawartych w ustawie wynika zatem, że pomoc przyznawana jest na wniosek, między innymi osoby fizycznej, gdy spełnia ona warunki przyznawania pomocy określone w przepisach prawa unijnego i przepisach określonych w aktach wykonawczych. W rozpoznawanej sprawie - w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniająca oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 40, poz.326 ze zm.) Nie oznacza to jednak, że zakres żądania może być w każdym czasie i dowolnie zmieniany przez wnioskodawcę, a konsekwencje prawne takiego działania zależne wyłącznie od niego., tzn. że częściowe "wycofanie" zgłoszonego obszaru w każdym wypadku obliguje organ Agencji jedynie do umorzenia postępowania w tej części. Prawidłowo w zaskarżonej decyzji organ wskazał na treść art.14 rozporządzenia Komisji( WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady ( WE) nr.73/ 2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli.... (Dz.U UE L.316 z 2. 12.2009r. ze zm.), zgodnie z którym, jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości. poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości. Powołane rozporządzenie z dniem 1.01.1010r. zastąpiło rozporządzenie Komisji (WE) nr 796 /2004 z dnia 21.04.2004.. Art. 14 nowego rozporządzenia zawiera taką samą treść normatywną, jak art14 rozporządzenia uchylonego. Stanowi, że zmian odnośnie zadeklarowanych działek zgłoszonych do danego systemu pomocy można dokonać do czasu przeprowadzenia kontroli bądź poinformowania rolnika przez właściwy organ o stwierdzonych nieprawidłowościach. Należy podkreślić, że art. 3 ust 1 tej ustawy stanowiąc, że do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Ponadto w ust 2 art. 3 wprowadzono odstępstwa od zasad ogólnych K.p.a, wskazując m.in., że organ udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wobec powyższej treści przepisu, nietrafny jest zarzut, że organ Agencji, do którego skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności był zobowiązany pouczyć go o konsekwencjach nie aktualizowania wniosku w razie zmiany okoliczności. Art. 9 K.p.a. ma w tego rodzaju sprawach ograniczone zastosowanie. Powołany wyżej przepis ustawy stanowi, że organ udziela stronom niezbędnych pouczeń " na ich żądanie" Dodać należy, że według art. 3 ust.2 pkt 4 ustawy, zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu też następuje tylko na żądanie strony, a według art. 3ust.3 ustawy "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie ,która z tego faktu wywodzi skutki prawne". Słusznie zatem wskazał w zaskarżonej decyzji Dyrektor "[...]"Oddziału Agencji, że rolnik, składając wniosek na formularzu zobowiązywał się między innymi do powiadomienia niezwłocznego o wszelkich zmianach odnośnie danych w nim zawartych, mających wpływ na płatności, o które się ubiegał. Niezasadny jest też zarzut błędnych ustaleń faktycznych. Z treści decyzji organów Agencji obu instancji i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie bezsprzecznie wynika, że prawo własności działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi "[...]" i "[...]" o łącznej powierzchni 7,25 ha zostało postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia "[...]" sygn.akt. "[...]’ przysądzone na rzecz W. S., który je nabył na licytacji w dniu 24.11.2008r. Postanowieniem z dnia "[...]" ten sam Sąd odjął A. F. zarząd wymienionej nieruchomości i zarządcą ustanowił W. S. Tak więc, o ile słusznym jest twierdzenie, że przeniesienie prawa własności na nabywcę, w przypadku egzekucji z nieruchomości, następuje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności to niewątpliwym jest, że skarżący już od 16 .11.2009r. pozbawiony był zarządu nieruchomością. Zgodnie z art. 935 k.p.c. to na zarządcy nieruchomości ciąży obowiązek dokonywania czynności potrzebnych do prowadzenia prawidłowej gospodarki. Nie sposób przyjąć, w okolicznościach niniejszej sprawy, iż skarżący był pozbawiony świadomości, że od dnia 16. listopada 2009 to nie na nim ciążył obowiązek dokonywania zabiegów agrotechnicznych na działkach "[...]" i "[...]" Błędne jest stanowisko, iż przyjęcie przez Agencję, że to Z. G. był posiadaczem zależnym wymienionych działek narusza pojęcie istoty posiadania. Skoro to posiadanie wynikało z umowy z ustanowionym przez Sąd zarządcą, to nie może być mowy o naruszeniu posiadania skarżącego. Sam skarżący w toku postępowania wyjaśniał, że wskazany wyżej rolnik dokonał zasiewu na wymienionych działkach, o czym dowiedział się ok. 20 maja 2010r. Zaniedbaniem było w tej sytuacji nie dokonanie zmiany we wniosku złożonym w dniu 13 maja 2010r, niezależnie od oczekiwania na rozpatrzenie zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego w O. z dnia "[...]" o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy, któremu Sąd udzielił przybicia. W toku postępowania nie budził wątpliwości fakt, że o postanowieniu Sądu Okręgowego w E. z dnia "[...]" o oddaleniu zażalenia skarżący dowiedział się 11 czerwca ( tak podawał). Kontrola administracyjna, podczas której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie działek będących w posiadaniu wnioskodawcy na dzień 31 maja 2010r. została przeprowadzona 16.08.2010r. Nie budzi zatem wątpliwości przedstawiona w zaskarżonej decyzji ocena o braku dbałości ze strony beneficjenta w kwestii rzetelnego przedstawienia we wniosku stanu posiadania gruntów , odnośnie których ubiegał się o płatności . Konsekwencją takiego stanu rzeczy była utrata prawa do wnioskowanych przez stronę płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010., zgodnie z dyspozycją słusznie powołanego przez organy Agencji art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.). Nie stwierdzając by zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne bądź przepisy postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło