I SA/Ol 262/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-10-20
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Wiesława Pierechod, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2000-2002, uwzględniając zarzuty strony skarżącej dotyczące sposobu naliczania podatku od budynków o obniżonej wysokości oraz braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji?Ratio decidendi
Skarga nie jest zasadna. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciążył na skarżącym również w odniesieniu do gruntów stanowiących użytki rolne, które nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego. Choć uzasadnienia decyzji organu I instancji były lakoniczne, zawierały niezbędne elementy. Zarzut dotyczący rozstrzygnięcia sprawy na posiedzeniu niejawnym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest nietrafny, gdyż w sprawach podatkowych nie przewiduje się rozprawy, a zasada czynnego udziału strony została zachowana poprzez obowiązek składania deklaracji i formułowania zarzutów w odwołaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła trzech decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymały w mocy decyzje Wójta Gminy J. dotyczące wymiaru podatku od nieruchomości za lata 2000, 2001 i 2002. Strona skarżąca zarzucała organom podatkowym nieprawidłowe naliczenie podatku od budynków o obniżonej wysokości oraz brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Skarżący podnosił również, że sprawy rozstrzygnięto na posiedzeniu niejawnym, co uniemożliwiło mu obronę praw.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Sędzia WSA - Wiesława Pierechod (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi A. W. na trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 maja 2004r. Nr "[...]","[...]", "[...]" w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości 1) za rok 2000, 2) za rok 2001, 3) za rok 2002 oddala skargi.
Trzema decyzjami z dnia 21 lipca 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art.233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy J. z dnia 2 września 2003r. nr "[...]", nr "[...]", nr "[...]" w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości A. W. odpowiednio:
1) za rok 2000 – w kwocie 690,20 zł;
2) za rok 2001 – w kwocie 819,60 zł;
3) za rok 2002 – w kwocie 932,60 zł.
W motywach każdej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wymiar podatku od nieruchomości odpowiednio za lata 2000 – 2002r. został dokonany ponownie przez organ I instancji decyzjami z dnia 2 września 2003r. po uchyleniu w trybie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy decyzji wydanych w dniu 23 grudnia 2002r.
W decyzjach będących przedmiotem odwołania Wójt Gminy J. przyjął do podstawy opodatkowania budynek mieszkalny o powierzchni 63,50 m2, budynek pozostały o powierzchni 66 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 9.100 m2 przy zastosowaniu stawek: w 2000r. – 0,06 zł od 400 m2 i 0,04 zł od powierzchni 8.700 m2, w 2001r. – 0,08 zł od 400 m2 i 0,05 zł od powierzchni 8.700 m2, w 2002r. – 0,09 zł od 400 m2 i 0,06 zł od powierzchni 8.700 m2.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zarzutów odwołania (jednego w stosunku do trzech decyzji), iż organ podatkowy I instancji nie zastosował się do wcześniejszych zaleceń Kolegium dotyczących zaliczenia części budynku o wysokości poniżej 2,20 m w 50% oraz, że ponownie wydane decyzje nie zawierają uzasadnienia faktycznego i prawnego, co uniemożliwia stronie ocenę prawidłowości naliczenia obciążenia.
W kwestii prawidłowości wymiaru podatku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na treść art.2 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Podało, że ze znajdującej się w aktach deklaracji danych do ustalenia podatku od nieruchomości, którą A. W. złożył 27 listopada 2002r. wynika, że podatnik jest właścicielem budynku mieszkalnego, w którym powierzchnia użytkowa pomieszczeń mieszkalnych o wysokości od 1,40 do 2,20 m wynosi 32 m2, powierzchnia strychów i piwnic o wysokości od 1,40 do 2,20 m wynosi 23 m2, a powyżej 2,20 m wynosi 36 m2. Ponadto podatnik posiada budynek pozostały o powierzchni 66 m2 Zgodnie z brzmieniem art.4 ust.2 ustawy powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m powierzchnię tę pomija się. Kolegium uznało dokonując wyliczenia matematycznego, że przyjęcie za podstawę wymiaru 63,5 m2 powierzchni budynku mieszkalnego przez organ podatkowy I instancji wskazuje na uwzględnienie dyspozycji tego przepisu.
Wskazało na stosowne uchwały Rady Gminy J.: nr "[...]" z dnia 29 grudnia 1999r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na 2000 rok; nr "[...]" z dnia 29 grudnia 2000r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na 2001 rok; nr "[...]" z dnia 22 listopada 2001r. na 2002 rok oraz wynikające z nich stawki od 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych – w roku 2000 - 0,37 zł, w roku 2001 - 0,46 zł, w roku 2002 - 0,49 zł.
Stwierdziło, że organ podatkowy I instancji prawidłowo naliczył i wymierzył zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości, zgodnie ze złożoną przez podatnika deklaracją oraz uchwałami Rady Gminy.
Kolegium nie dopatrzyło się nieprawidłowości przy ustalaniu zobowiązań w podatku od nieruchomości w części nie kwestionowanej w odwołaniu tj. od budynku pozostałego i gruntów, oceniając, że nastąpiło to zgodnie z danymi wynikającymi z deklaracji, ewidencji gruntów i uchwałami.
W jednej skardze na trzy decyzje A. W. działając przez pełnomocnika T. W. wniósł o ich uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wywodzi, że zaskarżone decyzje zostały wydane na posiedzeniu niejawnym co pozbawiło stronę możliwości obrony jej praw. Kolegium nie zajęło stanowiska w kwestii dotyczącej ogólnie nieprawidłowego zastosowania stawek podatku od nieruchomości przez Wójta Gminy J. Działka jest działką rolną a budynki są użytkowane tylko i wyłącznie na cele związane z produkcją rolną. Tak więc zastosowane stawki są nieprawidłowe. Strona nie miała możliwości przedstawienia swoich racji, z uwagi na rozstrzygnięcie spraw na posiedzeniu niejawnym co w całości uzasadnia skargę.
W trzech odpowiedziach na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w odniesieniu do każdej z decyzji. Powołało się na treść art.2 ust.1 pkt 1, art.3 ust.1 pkt 1 i 3, art.4 ust.1 pkt 1 i 3 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. nr 9, poz.31 z p. zm.) w brzmieniu obowiązującym w latach 2000-2002 oraz art.1 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. nr 94, poz.431 z p. zm.) w brzmieniu obowiązującym w latach 2000-2002 argumentując, iż oczywistym jest, że skarżący w tych latach był właścicielem nieruchomości – użytków rolnych, które jednak ze względu na obszar nie stanowiły gospodarstwa rolnego, zatem nie podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym a podatkiem od nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż skarżący w latach 2000-2002 był właścicielem budynku mieszkalnego gospodarczego oraz gruntów o powierzchni 0,91 ha stanowiących użytki rolne, zatem stosownie do art.2 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w tych latach ciążył na nim obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości nie tylko w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania wskazanych w art.3 ust.1 pkt 1 ustawy, tj. budynków ale również w odniesieniu do gruntów - art.3 ust.1 pkt 3 tej ustawy, gdyż nie wchodziły one w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu art.1 ust.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. nr 94, poz. 431 z p. zm.).
Z przedłożonych Sądowi akt podatkowych wynika, że w złożonej w dniu 21 listopada 2002r. deklaracji na podatek od nieruchomości podatnik nie wykazał wszystkich posiadanych nieruchomości tj. gruntów. Organ podatkowy I instancji w wydanych decyzjach przyjął dane z posiadanych przez ten organ dokumentów – wypisów z rejestru gruntów i wg klasyfikacji tam wskazanej (działka o powierzchni 0,8700 ha kl V i VI, działka o powierzchni 0,0400 ha kl VI B-R).
Należy przyznać rację skarżącemu, że uzasadnienia decyzji Wójta Gminy J. są bardzo lakoniczne, niemniej decyzje te zawierają niezbędne elementy określone w art. 210 Ordynacji podatkowej.
Nietrafny jest natomiast zarzut, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zajęło stanowiska w kwestii ogólnie nieprawidłowego – zdaniem skarżącego – zastosowania stawek podatku od nieruchomości.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnych kwestia zastosowania niewłaściwych stawek do nieruchomości gruntowych nie była podnoszona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji skoncentrowało się przede wszystkim na prawidłowości wymiaru podatku i zastosowanych stawek od budynku mieszkalnego, niemniej wyraziło również stanowisko co do prawidłowości wymiaru podatku od budynku gospodarczego i gruntów. Zauważyć przy tym należy, że błędnie Kolegium powołało przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003r.
W ocenie Sądu powyższe uchybienie nie stanowi jednak takiego naruszenia prawa materialnego, które uzasadniałoby uchylenie decyzji.
Nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania przez rozstrzygnięcie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
W ocenie Sądu wskazanie w art.17 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001r. nr 79, poz.856 z p. zm.), iż Kolegium orzeka po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym wiąże się z ogólnymi kompetencjami i zadaniami tego organu, który przy rozstrzyganiu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego obowiązany jest stosować procedury właściwe dla danej sprawy – art.19 ust.1 w związku z art.1 i 2 tej ustawy.
W sprawach podatkowych organ ten obowiązany jest stosować przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej, które stanowiąc o trybie postępowania, zasadach i gwarancjach procesowych strony nie przewidują przeprowadzenia rozprawy.
Dla urzeczywistnienia zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania – art. 200 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu dla wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ponadto w postępowaniu międzyinstncyjnym nakłada na stronę obowiązek sformułowania w odwołaniu zarzutów przeciwko decyzji organu I instancji oraz wskazania dowodów na ich poparcie – art.222 tej ustawy. Dodać należy, że w postępowaniu odwoławczym, w którym organ II instancji nie prowadzi żadnego postępowania dowodowego, a organ podatkowy I instancji wypełnił dyspozycję z art.200 Ordynacji podatkowej i gdy w szczególności decyzja oparta jest o informację, deklarację do złożenia której zobowiązany jest podatnik, niewyznaczenie terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło