I SA/Ol 265/18

PostanowienieWSA w Olsztynie2018-08-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Strumiłło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy informacja o zmianie sposobu opłacania i rozliczania składek wraz z załączonym rozliczeniem wpłat, wynikająca z decyzji ZUS, która nie została wyeliminowana z obiegu prawnego, stanowi czynność podlegającą kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli czynności faktycznej polegającej na informacji o zmianie sposobu opłacania i rozliczania składek, która wynika z decyzji ZUS nie wyeliminowanej z obiegu prawnego. Taka czynność nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, a jedynie informuje o sposobie realizacji wcześniejszych decyzji.
Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na czynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na bezpodstawnym naliczeniu składek. ZUS, po kontroli, ustalił, że Gmina nie dopełniła obowiązków zgłoszeniowych i rozliczeniowych od umów cywilnoprawnych, wydając decyzje ustalające podleganie ubezpieczeniom. Decyzje te zostały zaskarżone do Sądu Okręgowego, który odrzucił odwołania z powodu nieprawidłowego oznaczenia stron. Następnie ZUS przesłał Gminie informację o zmianie zasad opłacania składek wraz z rozliczeniem wpłat. Gmina zaskarżyła tę czynność do WSA, domagając się stwierdzenia jej bezskuteczności.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Ol 265/18 POSTANOWIENIE Dnia 2 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy na czynność organu administracji - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie bezpodstawnego naliczenia składek postanawia: odrzucić skargę. WSA/post.1-sentencja postanowienia I SA/Ol 265/18 Uzasadnienie Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na czynność organu administracji publicznej – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – polegającą na bezpodstawnym naliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wobec Urzędu Gminy. Z nadesłanych akt administracyjnych i stanowiska stron wynika, że na skutek kontroli przeprowadzonej przez ZUS ustalono, że Gmina jako płatnik nie dopełniła obowiązku złożenia dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych oraz nie zadeklarowała składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od przychodów otrzymanych w okresie od stycznia 2013r. do grudnia 2015r. przez osoby zatrudnione przez Gminę na podstawie umów cywilnoprawnych. Organ stwierdził również, że Gmina jako płatnik składek nie dokonała prawidłowego naliczenia składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Organ wydał więc decyzje ( co do poszczególnych zatrudnionych osób), w których ustalił podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu i wypadkowemu z tytułu umowy zlecenia. Decyzje te zostały zaskarżone do Sądu Okręgowego Wydziały Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z żądaniem zmiany czy tez uchylenia decyzji z powodu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i przyjęcia, że sporne umowy były umowami o świadczenie usług. Zdaniem skarżących były to umowy o dzieło. Sąd odrzucił odwołania od powyższych decyzji wskazując na nieprawidłowe oznaczenie stron w decyzji. Organ w wykonaniu powyższych decyzji przesłał informację o zmianie zasad opłacania i rozliczania składek w załączniku umieszczając rozliczenie wpłat na dzień 5 marca 2018r. Czynność ta został zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W skardze skarżąca domaga się stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola ta dotyczy także innych niż decyzje, czy postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej na akt lub czynność objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zatem podstawową przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sąd administracyjny. Stosownie do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W przedmiotowej sprawie z akt sprawy wynika, że na skutek przeprowadzonych działań kontrolnych ZUS wydał szereg decyzji dotyczących podlegania ubezpieczeniom emertytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia. Mimo zaskarżenia powyższych decyzji nie zostały one wyłączone z obiegu prawnego. Sąd bowiem odrzucił odwołania złożone od powyższych decyzji, a to orzeczenie nie jest orzeczeniem zmieniającym treść decyzji czy też uchylającym decyzję czy też w inny sposób wyłączające decyzje z obiegu prawnego. Co więcej decyzje nie zostały poddane kontroli merytorycznej. W konsekwencji zaskarżona czynność, którą w istocie jest informacja o zmianie opłacania i rozliczania składek oraz przekazanym w załączniku rozliczeniu wpłat na dzień 5 marca 2018r. nie może zostać uznana za czynność podlegającą kontroli Sądu w rozumieniu art. 3 p.p.s.a. Z treści tego artykułu wynika, że czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Zakres przedmiotowy aktów dotyczących uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa należy ograniczyć do przepisów materialnego prawa administracyjnego, które wyłączają możliwość podjęcia decyzji czy postanowienia, wymagają jednak od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia danego uprawnienia lub obowiązku. (B. Adamiak "Z problematyki właściwości sadów administracyjnych", ZNSA 2006 nr 2 s 12). W przedmiotowej sprawie skarżona czynność wynika z wydanej decyzji, która nie została wyeliminowana z obiegu prawnego. Z okoliczności przedstawionych w sprawie nie wynika też by zostały podjęte jakiekolwiek czynności zmierzające do wyeliminowania tej decyzji z obiegu prawnego. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżona czynność jest jedynie czynnością faktyczną informującą o nowym sposobie dokonywania i rozliczania wpłat na konta indywidualne. W ocenie Sądu określone w skardze działania ZUS nie należą do aktów i czynności określonych w powołanych wyżej przepisach art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. W tym stanie sprawy, uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło