I SA/Ol 270/13
PostanowienieWSA w Olsztynie2013-05-21
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem i nie może podjąć pracy zarobkowej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jej trudna sytuacja życiowa i materialna, wynikająca z konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem i niskich dochodów rodziny, uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca K.S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy określenia nadpłaty z tytułu odsetek od zaległości podatkowych. Rodzina skarżącej utrzymuje się z dochodów męża z działalności gospodarczej, zwrotu kosztów zarządu oraz dodatku opiekuńczego. Skarżąca nie pracuje z powodu konieczności opieki nad niepełnosprawnym synem. Posiada mieszkanie, ale nie ma innych wartościowych zasobów. Wskazała, że choroba syna uniemożliwia jej podjęcie pracy i wymaga dodatkowych nakładów finansowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr ‘[...]" w przedmiocie: odmowy określenia nadpłaty z tytułu odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 14 maja 2013 r. skarżąca K.S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z przedłożonych przez nią dokumentów źródłowych wynika, iż rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez jej męża z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości "[...]" (rocznie wg PIT-36 za 2012 r.), zwrotu zryczałtowanych kosztów zarządu we Wspólnocie Mieszkaniowej – "[...]" miesięcznie oraz z dodatku opiekuńczego otrzymywanego przez stronę z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem w kwocie 153 zł miesięcznie. Skarżąca nie pracuje z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad chorym dzieckiem. Syn skarżącej cierpi na "[...]". Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie o niepełnosprawności dziecka, natomiast Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna orzekła o potrzebie realizacji obowiązku szkolnego w trybie indywidualnego nauczania w domu ucznia. Na powyższe twierdzenia przedłożono odpowiednią dokumentację. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 67,5 m2, innego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych czy też przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 euro nie posiada.
Argumentując wniosek skarżąca podniosła, iż choroba syna powoduje niemożność podjęcia pracy zarobkowej. Wskazała, iż choroba układu immunologicznego powoduje, iż każda infekcja stanowi realne zagrożenie dla życia i zdrowia dziecka. Wyjaśniła również, że w ostatnich miesiącach korzystała z pomocy rodziny, w szczególności rodziców którzy pomagali jej finansowo.
Do wniosku załączyła także: odpis PIT-36 za 2012 r., odpis PIT/B za 2012 r., odpis PIT/0 za 2012 r.
Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, a więc o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym zgodnie z treścią art. 245 § 3 obejmuje bowiem zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji majątkowej i życiowej wnioskodawczyni, nie posiada środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia, czy też majątku na opłacenie należnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi.
Za powyższym stanowiskiem przemawia przede wszystkim uzyskiwanie przez rodzinę bardzo niskich dochodów w wysokości ok. "[...]" miesięcznie (licząc dochody uzyskane w 2012 r.) oraz brak możliwości podjęcia pracy przez skarżącą. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej i życiowej skarżącej jest choroba jej syna, która warunkuje pozostanie skarżącej w domu, jak również wymaga dodatkowych nakładów finansowych. O trudnej sytuacji materialnej rodziny świadczy również konieczność korzystania z pomocy finansowej rodziców. Należy zatem stwierdzić, iż skarżąca oraz jej rodzina utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, które z trudem wystarczają na zaspokojenie fundamentalnych potrzeb życiowych. Trudno zatem uznać, aby z uzyskiwanego dochodu, skarżąca była w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Skarżąca nie posiada również majątku umożliwiającego zdobycie środków finansowych, posiadane mieszkanie służy bowiem zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych jej i jej rodziny.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło