I SA/Ol 271/04

WyrokWSA w Olsztynie2004-11-24

Skład orzekający: Tadeusz Piskozub, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w szczególności w kontekście przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przypadku składek na ubezpieczenie społeczne, bieg terminu przedawnienia (5 lat) jest przerywany przez czynności takie jak rozłożenie spłaty na raty, a składek nie można dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. W niniejszej sprawie rozłożenie spłaty na raty w 1996 r. przerwało bieg przedawnienia, a 10-letni termin na dochodzenie składek nie upłynął.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora ZUS o uznaniu zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za niezasadne. Podstawą egzekucji były tytuły wykonawcze ZUS dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne za okres 12/1993-01/1996. Skarżąca podnosiła zarzut przedawnienia tych składek, argumentując, że od przerwania biegu przedawnienia upłynęło ponad pięć lat. Organy administracji uznały, że rozłożenie spłaty na raty w 1996 r. przerwało bieg przedawnienia, a 10-letni termin na dochodzenie składek nie upłynął.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub (spr.) Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 grudnia 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora oddziału ZUS z dnia 13 października 2003r. w sprawie uznania wniesionych zarzutów za niezasadne. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, co następuje. Podstawą prowadzonej egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanej A. K. są tytuły wykonawcze z dnia 23 września 2003r. wystawione przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", w łącznej kwocie należności głównej 3.558,40 zł z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne własne za lata 12/1993-01/1996. Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w dniu 25 września 2003r., dokonując pierwszej czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą. Wraz z zawiadomieniami o zajęciu z dnia 23 września 2003r. znak: "[...]" zobowiązana otrzymała odpisy 7 szt. tytułów wykonawczych, stanowiących podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W dniu 2 października 2003r. zostały wniesione do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. zarzuty (szt. 7) na poszczególne zaległości zawarte w tytułach wykonawczych. Zobowiązana podnosi w pismach, że zobowiązania określone w treści tytułów wykonawczych uległy przedawnieniu. Wypełnia to dyspozycję art.33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W piśmie z dnia 3 października 2003r. złożonym w związku z wniesionymi zarzutami zobowiązana wnosi o cofnięcie zajęcia wynagrodzenia i wstrzymanie innych czynności egzekucyjnych. Analiza treści zażalenia zobowiązanej z dnia 27 listopada 2003r. wskazuje, iż podważa ona zasadność i prawidłowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy upłynęło 5 lat licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O., stosownie do treści art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozpatrzył zarzuty zobowiązanej po zajęciu przez wierzyciela stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wypowiadając się w zakresie zgłoszonego zarzutu wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. postanowieniem z dnia 10 października 2003r. znak: "[...]" wyraził negatywne stanowisko w przedmiocie uznania zarzutów wniesionych na prowadzone postępowanie egzekucyjne z wynagrodzenia za pracę A. K. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]". Z uzasadnienia postanowienia wierzyciela wynika, że egzekucja wobec zobowiązanej jest dopuszczalna, gdyż nie uregulowała ona zadłużenia wobec czego należności są nadal wymagalne. Ponadto wierzyciel wskazał, iż nie znalazł podstaw by wyrazić zgodę na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. postanowieniem z dnia 13 października 2003r. uznał wniesione zarzuty za niezasadne i postanowił dalej prowadzić egzekucję należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. Zgodnie z przepisem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem należy stwierdzić, że organ egzekucyjny po otrzymaniu tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela bada jedynie, czy egzekucja administracyjna na podstawie przedłożonego tytułu wykonawczego jest dopuszczalna i czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi formalne określone w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie przedłożonych przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. tytułów wykonawczych o nr od "[...]" do nr "[...]" wystawionych w dniu 23.09.2003r. Do tytułów zostało dołączone upomnienie nr "[...]" z dnia 20 sierpnia 2003r. adresowane do zobowiązanej oraz zwrotne poświadczenia odbioru, z których wynika, że upomnienie zostało prawidłowo doręczone w dniu 15.09.2003r. Dokonując oceny zasadności czynności egzekucyjnych podjętych przez organ egzekucyjny pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdza, że dokonane czynności egzekucyjne zmierzające do zrealizowania tytułów wykonawczych zostały przeprowadzone prawidłowo. Nie zostały stwierdzone uchybienia mogące stanowić naruszenie obowiązującej procedury prowadzenia egzekucji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny w dniu 10 października 2003r. uzyskał ostateczną wypowiedź wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Rozpatrując merytorycznie sprawę był związany wypowiedzią wierzyciela, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W niniejszej sprawie podstawową kwestią podnoszoną w zażaleniu przez zobowiązaną jest przedawnienie egzekwowania składek na ubezpieczenie społeczne za okres 12/1993-01/1996. Dyrektor Izby Skarbowej właściwy rzeczowo do rozpatrzenia zażalenia w II instancji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 25 ustawy z dnia 18 grudnia 1976r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin, w związku z art.35 ustawy z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Z kolei ust.4 art.35 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych określa, że bieg terminu przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. W przedmiotowej sprawie przerwanie biegu przedawnienia nastąpiło w dniu 23.08.1996r. poprzez rozłożenie spłaty należności na raty decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. znak: "[...]". Pozostałe czynności nie miały znaczenia dla zmiany biegu terminu przedawnienia wskazanych należności. W związku z powyższym w tej sprawie okres dochodzenia składek wynosi 10 lat od upływu terminu płatności składek. Termin ten jeszcze nie upłynął, wobec tego składki na ubezpieczenie społeczne za okres 12/1993-01/1996 nie uległy przedawnieniu bowiem poprzez pierwsze rozłożenie na raty tej zaległości w dniu 23.08.1996r. przerwało bieg przedawnienia (art.34 ustawy z dnia 25.11.1986r. o FUS). W złożonej skardze Skarżąca podnosi zarzut przedawnienia dochodzonych składek, gdyż od przerwania biegu przedawnienia upłynęło ponad pięć lat. W uzasadnieniu skargi strona dowodzi, iż od przerwania biegu przedawnienia Zakład Ubezpieczeń Społecznych może dochodzić składek wyłącznie przez okres pięciu lat od zdarzenia przerywającego bieg przedawnienia, tj. do sierpnia 2001r. W konkluzji skargi Skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie zgadzając się z twierdzeniem Dyrektora Izby Skarbowej, że do niej ma zastosowanie 10 letni okres przedawnienia dochodzenia składek ZUS. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem na podstawie art.3, 145 i 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwanej dalej ppsa, stwierdził, że postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z treścią art.35 ust.3 ustawy z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 25 z 1989r., poz. 137 i zm.) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Z kolei zgodnie z ust.4 art.35 cyt. ustawy o FUS bieg przedawnienia przerywa m.in. odroczenie terminu płatności lub rozłożenie spłaty na raty, jeżeli dłużnik został o tej czynności powiadomiony a składek nie można dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. Z akt sprawy bezspornie wynika, że w dniu 23.08.1996r. ZUS w O. wydał skarżącej decyzję o rozłożeniu na raty zaległych składek ZUS. Stąd w ocenie Sądu zasadnie organ egzekucyjny II instancji przyjął, że okres dochodzenia składek wynosi 10 lat od upływu terminu płatności (art.35 ust.4 cyt. ustawy o FUS), a późniejsze zmiany przepisów nie miały wpływu na okres 10 letni dochodzenia składek. Zatem, kiedy zaskarżone postanowienie wydano 24 grudnia 2003r., to zdaniem Sądu, wydano je w terminie 10-letnim od grudnia 1993r., kiedy upływał termin wymagalności opłacenia składek za 1993r., stąd dopuszczalna była egzekucja składek za ten rok i lata 1994, 1995 i 1996. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy egzekucyjne, stąd na podstawie art.151ppsa, oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło