I SA/Ol 271/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski,, Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), Protokolant Krzysztof Dzieliński, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010r. sprawy ze skargi S. i W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania Oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie W. i S. G. od decyzji Wójta Gminy z dnia 16.12.2009 r. Nr "[...]" w sprawie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynikało, że: Decyzją z dnia 16.12.2009 r. Wójt Gminy odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu IV raty za 2009 r. łącznego zobowiązania pieniężnego. Decyzja ta, skierowana na adres strony, została doręczona w dniu 17.12.2009 r. co wynikało z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Organ drugiej instancji wskazał ponadto, że w decyzji znajdowało się pouczenie o możliwości wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, za pośrednictwem Wójta Gminy, w terminie 14 dni od daty doręczenia tej decyzji. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie odwołanie powinno być wniesione najpóźniej do dnia 31.12.2009 r., a zostało wniesione w dniu 4.01.2010 r. czyli po terminie. Organ podkreślił, że odwołujący nie złożyli równocześnie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że termin do wniesienia środka zaskarżenia jest terminem ustawowym zawitym. Uchybienie terminu zawitego powoduje, że dokonanie czynności jest prawnie bezskuteczne i w takiej sytuacji organ podatkowy ma obowiązek stwierdzić w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uchybienie terminu do wniesienia odwołania czego skutkiem jest , że decyzja organu I instancji uzyskuje przymiot ostateczności. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyli S. i W. G. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że składając odwołanie nie zostali pouczeni przez pracowników Urzędu Gminy o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jak i o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W związku z zarzutami i wnioskami skargi na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Powyższa regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżony akt może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organowi administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, że stosownie do art. 133 i 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga sprawę na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie "zastępuje" organów administracji publicznej w ich funkcji orzeczniczej a kontrola działalności tych organów polega na zbadaniu, czy organ wydając decyzję (postanowienie), nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane na podstawie art.. 228 § 2 pkt 1 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zatem ocenie Sądu podlega z punktu widzenia wymienionych w nim przesłanek, warunkujących pozostawienie bez rozpoznania odwołania z uwagi na uchybienie terminowi do jego wniesienia. Kwestią pozostająca poza kontrolą Sądu jest fakt ewentualnego braku pouczenia skarżących o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jak i pouczeniu o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Analiza przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odwołań (rozdziału 15. działu IV) pozwala wyodrębnić fazy postępowania odwoławczego, to jest fazę wstępną, fazę postępowania wyjaśniającego oraz fazę wydania decyzji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 Ordynacji. Niespełnienie któregokolwiek z wymienionych warunków, rodzi konieczność wydania odpowiedniego postanowienia, o którym mowa w przytoczonym wyżej art. 228 § 1 Op. W takim przypadku, postępowanie odwoławcze kończy się na stadium wstępnym, zaś organ nie ma podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie nie jest sporny fakt, iż decyzję doręczono stronie skarżącej na wskazany adres w dniu 17 grudnia 2009 r. We wstępnej fazie badania wniesionego odwołania organ podatkowy ustalił, że odwołanie strona złożyła bezpośrednio do organu I instancji w dniu 4 stycznia 2010 r. Natomiast termin do wniesienia tego środka zaskarżenia rozpoczął swój bieg w dniu 18 grudnia 2009 r.- stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a data 31 grudnia 2009 r. była ostatnim dniem terminu do jego skutecznego złożenia. Z tych też względów organ odwoławczy prawidłowo ustalił w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że odwołanie, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 04.01.2010 r. zostało wniesione z przekroczeniem terminu ustawowego. Przepis regulujący stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2) ma charakter bezwarunkowy i nie zależy od uznania organu odwoławczego. Stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia skutkującego zakończeniem postępowania bez merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.