I SA/Ol 272/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-05-27

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wykaże trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną, uzasadnione jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący wykazali swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną. Pomimo stosunkowo wysokiego dochodu, koszty utrzymania trzyosobowej rodziny, w tym niepełnosprawnego dziecka i leczenia, uniemożliwiają zgromadzenie środków na wpis sądowy. Dodatkowo, skarżący zobowiązani byli do uiszczenia kosztów w sześciu sprawach, co dodatkowo obciąża ich budżet.
Stan faktyczny
Skarżący K. S.-G. i P. S. złożyli wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia odsetek od zaliczek na podatek dochodowy. Wnioskodawcy wskazali na trudną sytuację materialną, zdrowotną (choroby własne i dziecka) oraz wysokie koszty utrzymania rodziny, w tym ratę kredytu hipotecznego. Sąd rozpoznał wnioski na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosków K. S.-G. i P. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S.-G. i P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: określenia odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskami z dnia 22 kwietnia 2011 r., złożonymi na urzędowych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżący K. S.-G. i P. S. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Ze złożonych przez skarżących formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów źródłowych przedłożonych wraz z wnioskiem, oraz złożonych w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika następujący stan rodzinny, majątkowy i finansowy wnioskodawców. P. S. uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.991,84 zł netto miesięcznie. Wynagrodzenie w tej kwocie skarżący będzie otrzymywał do końca lipca 2011r., następnie zgodnie ze zmianą warunków zatrudnienia (k. 78) wynagrodzenie będzie wynosiło 2.600 zł netto. Małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. K. S.-G. nie pracuje, sprawuje opiekę nad chorym dzieckiem. Syn wnioskodawców cierpi na złożony zmienny niedobór odporności (hypogammaglobulinemia). Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w"[...]" wydał orzeczenie w przedmiocie jego niepełnosprawności ( k.25). Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 3 w "[...]" orzekła o potrzebie realizacji obowiązku szkolnego w trybie indywidualnego nauczania w domu ucznia (k. 26-28) Skarżąca K. S.-G. choruje na cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze oraz hiperlipidemię typu mieszanego (k. 21-24). Skarżący P. S. zakończył 3 miesięczne leczenie w oddziale dziennym poradni zdrowia psychicznego (k. 29). Wnioskodawcy są właścicielami mieszkania o powierzchni 67,5 m2 obciążonego kredytem hipotecznym. Ponadto nie posiadają żadnego majątku nieruchomego jak i ruchomego, przedmiotów wartościowych, oraz zasobów finansowych. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane w trybie art. 255 p.p.s.a. skarżący wskazali na wydatki jakie comiesięcznie ponoszą z uzyskiwanego dochodu są to: czynsz za mieszkanie 542 zł + fundusz remontowy 28,40 (k. 69-70), opłata za energię elektryczną (rozliczenie za marzec) 278,86 zł (k. 67-68), opłata za telefon komórkowy 90 zł, opłaty za telewizję i Internet 138,99 zł (k. 72-73), koszty wyżywienia około 800 -1000 zł, koszty ubrania około 200 zł, środki czystości około 50-100 zł, koszty eksploatacji samochodu to koszt badania okresowego -100 zł rocznie, Polisa OC - 524 zł rocznie, zakup paliwa około 300 zł miesięcznie, ewentualne koszty napraw, wymiany oleju itp. około 1.000 zł rocznie, koszty leczenia – koszt stałych zaordynowanych leków wynosi około 343 zł, w czasie infekcji wirusowych lub bakteryjnych kwota ta zwiększa się o 300 do 500 zł, koszty raty kredytu 970 zł miesięcznie, koszty polisy na mieszkanie (zabezpieczenie kredytu) – 262 zł rocznie. Ponadto syn skarżących jest pacjentem Poradni Immunologicznej Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, ewentualne sporadyczne wyjazdy do szpitala dodatkowo obciążają budżet o ok. 400 zł. Wnioskodawcy wskazali, iż nie korzystają z pomocy rodziny, znajomych, otrzymali jedynie świadczenie opiekuńcze z MOPS w "[...]" z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§2 i 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżących stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżących zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, na których to spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, w wystarczający sposób uwiarygodnili swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Skarżący załączyli do formularza wniosku orzeczenie o niepełnosprawności dziecka, zaświadczenia lekarskie, karty informacyjne leczenia szpitalnego, PIT -11 potwierdzający uzyskiwane dochody, umowę kredytową (k.51-55). Wykazali z czego się utrzymują, przedstawili koszty utrzymania poprzez odpowiednie oświadczenia oraz przedłożone rachunki. Na podstawie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawcy utrzymują się z dochodu uzyskiwanego przez jednego z małżonków. Na ich utrzymaniu pozostaje niepełnosprawne dziecko, oni sami także borykają się z problemami zdrowotnymi. Uzyskiwany dochód, chociaż stosunkowo wysoki, przy przedstawionych kosztach utrzymania trzyosobowej rodziny, nie pozwala na zgromadzenie środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego na obecnym etapie postępowania. Odnosząc się do rodzaju przedstawionych kosztów zauważenia wymaga, iż są to wydatki zasadne, (opłaty, koszty wyżywienia, odzieży, lekarstw czy nawet koszty kredytu), nie znajdują się wśród wykazanych kosztów wydatki nieuzasadnione czy zbędne. Dodatkowo wskazać należy, iż skarżący zobowiązani byliby do uiszczenia kosztów sądowych w sześciu sprawach zawisłych przed tut. Sądem, łączny wpis od wniesionych przez nich skarg wyniósłby zatem 1.684 zł. Same stałe miesięczne wydatki, nie licząc sporadycznych, opłacanych raz na rok, pochłaniają w większości uzyskiwany dochód. Trudno zatem uznać, aby z posiadanego przez skarżących dochodu, byli oni w stanie zgromadzić środki pieniężne na należne koszty sądowe. Skarżący nie posiadają natomiast środków majątkowych, które umożliwiłyby im poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mieszkanie, w którym zamieszkują służy bowiem zaspokojeniu ich własnych potrzeb mieszkaniowych, dodatkowo obciążone jest kredytem hipotecznym. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło