I SA/Ol 275/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-05-27

Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która nie pracuje i opiekuje się chorym dzieckiem, a jej mąż uzyskuje dochód, ale ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem, utrzymaniem mieszkania i kredytem hipotecznym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca wykazała trudną sytuację materialną i rodzinną. Mimo że dochód męża jest stosunkowo wysoki, ponoszone przez rodzinę wydatki (leczenie, utrzymanie mieszkania, kredyt) uniemożliwiają zgromadzenie środków na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca K. S.-G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w VAT. Skarżąca nie pracuje, opiekuje się chorym dzieckiem i sama choruje. Jej mąż uzyskuje dochód, ale rodzina ponosi znaczne wydatki na leczenie, utrzymanie mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym oraz bieżące koszty życia. Skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi w wysokości 602 zł, a dodatkowo zobowiązana byłaby do uiszczenia kosztów w sześciu innych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S.-G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S.-G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od maja 2006r. do grudnia 2007r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, skarżąca K. S.-G zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości 602 zł. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowych dokumentów źródłowych przedłożonych wraz z wnioskiem, oraz złożonych w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.) dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika następujący stan rodzinny, majątkowy i finansowy wnioskodawczyni. Mąż skarżącej P. S. uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 3.991,84 zł netto miesięcznie. Wynagrodzenie w tej kwocie będzie otrzymywał do końca lipca 2011r., następnie zgodnie ze zmianą warunków zatrudnienia (k. 57) wynagrodzenie będzie wynosiło 2.600 zł netto. Małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. K. S.-G. nie pracuje, sprawuje opiekę nad chorym dzieckiem. Syn wnioskodawczyni cierpi na złożony zmienny niedobór odporności (hypogammaglobulinemia). Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" wydał orzeczenie w przedmiocie jego niepełnosprawności ( k.25). Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 3 w "[...]" orzekła o potrzebie realizacji obowiązku szkolnego w trybie indywidualnego nauczania w domu ucznia (k. 26-28) Skarżąca K. S.-G. choruje na cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze oraz hiperlipidemię typu mieszanego (k. 21-24). Jej małżonek zakończył 3 miesięczne leczenie w oddziale dziennym poradni zdrowia psychicznego (k. 29). Małżonkowie są właścicielami mieszkania o powierzchni 67,5 m2 obciążonego kredytem hipotecznym. Ponadto nie posiadają żadnego majątku nieruchomego jak i ruchomego, przedmiotów wartościowych, oraz zasobów finansowych. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane w trybie art. 255 p.p.s.a. skarżąca wskazała na wydatki jakie comiesięcznie ponoszą z uzyskiwanego dochodu są to: czynsz za mieszkanie 542 zł + fundusz remontowy 28,40 (k. 49-51), opłata za energię elektryczną (rozliczenie za marzec) 278,86 zł (k. 47-48), opłata za telefon komórkowy 90 zł, opłaty za telewizję i Internet 138,99 zł (k. 52-53), koszty wyżywienia około 800 -1000 zł, koszty ubrania około 200 zł, środki czystości około 50-100 zł, koszty eksploatacji samochodu to koszt badania okresowego -100 zł rocznie, Polisa OC - 524 zł rocznie, zakup paliwa około 300 zł miesięcznie, ewentualne koszty napraw, wymiany oleju itp. około 1.000 zł rocznie, koszty leczenia – koszt stałych zaordynowanych leków wynosi około 343 zł, w czasie infekcji wirusowych lub bakteryjnych kwota ta zwiększa się o 300 do 500 zł, koszty raty kredytu 970 zł miesięcznie, koszty polisy na mieszkanie (zabezpieczenie kredytu) – 262 zł rocznie. Ponadto syn skarżącej jest pacjentem Poradni Immunologicznej Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, ewentualne sporadyczne wyjazdy do szpitala dodatkowo obciążają budżet o ok. 400 zł. Wnioskodawczyni wskazała, iż nie korzysta z pomocy rodziny, znajomych, otrzymała jedynie świadczenie opiekuńcze z MOPS w "[...]" z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§2 i 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącą zakresie. Wskazać należy, iż skarżąca, na których to spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, w wystarczający sposób uwiarygodniła swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Skarżąca załączyła do formularza wniosku orzeczenie o niepełnosprawności dziecka, zaświadczenia lekarskie, karty informacyjne leczenia szpitalnego, PIT -11 potwierdzający uzyskiwane dochody, umowę kredytową (k.32-36). Wykazała z czego się utrzymują, przedstawiła koszty utrzymania poprzez odpowiednie oświadczenia oraz przedłożone rachunki. Na podstawie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez męża. Na jego utrzymaniu pozostaje także niepełnosprawne dziecko, skarżąca i jej małżonek również borykają się z problemami zdrowotnymi. Uzyskiwany dochód, chociaż stosunkowo wysoki, przy przedstawionych kosztach utrzymania trzyosobowej rodziny, nie pozwala na zgromadzenie środków pieniężnych na uiszczenie wpisu sądowego na obecnym etapie postępowania. Odnosząc się do rodzaju przedstawionych kosztów zauważenia wymaga, iż są to wydatki zasadne, (opłaty, koszty wyżywienia, odzieży, lekarstw czy nawet koszty kredytu), nie znajdują się wśród wykazanych kosztów wydatki nieuzasadnione czy zbędne. Dodatkowo wskazać należy, iż skarżącą zobowiązana byłaby do uiszczenia kosztów sądowych w sześciu sprawach zawisłych przed tut. Sądem, łączny wpis od wniesionych przez nią i jej małżonka skarg wyniósłby zatem 1.684 zł. Same stałe miesięczne wydatki, nie licząc sporadycznych, opłacanych raz na rok, pochłaniają w większości uzyskiwany dochód. Trudno zatem uznać, aby z posiadanego przez skarżącą i jej męża dochodu, była ona w stanie zgromadzić środki pieniężne na należne koszty sądowe. Skarżąca nie posiada natomiast środków majątkowych, które umożliwiłyby jej poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mieszkanie, w którym zamieszkują służy bowiem zaspokojeniu ich własnych potrzeb mieszkaniowych, dodatkowo obciążone jest kredytem hipotecznym. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło