I SA/Ol 280/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Asesor WSA Renata Kantecka, Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. oddala skargę. Pismem z dnia "[...]" M. B. wniósł o umorzenie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007r. w kwocie 10.990 zł, wynikającego z zeznania podatkowego PIT-36. Wniosek swój argumentował tym, iż powyższy podatek powstał w wyniku uzyskania przychodu (PIT -8C) z A jako rekompensata za utracone plony. Wyjaśnił, że grunty, które posiada, są dzierżawione od Agencji Nieruchomości Rolnych – S. Wskazał, iż otrzymał rekompensatę za zniszczoną uprawę, natomiast gdyby z uprawy zebrał zboże, nie musiałby płacić podatku. Podniósł, iż powyższa suma nie równa się kwocie rekompensaty za straty, które poniósł. Postanowieniem z dnia "[...]", znak: "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego w oparciu o przepis art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 w kwocie 10.990 zł. w uzasadnieniu wskazał, że w myśl przepisów art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Wskazał, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Stwierdził, iż w świetle art. 45 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późno zm.), ostatecznym terminem złożenia zeznania rocznego PIT -36 za 2007r. i terminem płatności podatku jest dzień 30.04.2008r. Podkreślił, iż w związku z powyższym, wniosek dotyczący umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007, jeżeli zaległość podatkowa wystąpi, można złożyć dopiero po upływie tego terminu. Ponadto wskazał, iż we wniosku złożonym przez Stronę, brak jest podpisu żony podatnika, który jest niezbędny, ponieważ podatnicy złożyli wspólnie zeznanie PIT-36 za 2007r. W dniu "[...]" M. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Wskazał, że nie zgadza się z bardzo krzywdzącym dla niego postanowieniem. Wyjaśnił, że należność, w wysokości 55.000 zł, nie jest żadnym realnym dochodem, a tylko rekompensatą za poniesione straty w plonach w roku 2007 i następne 5 lat w granicy od 60% do 80%. Podniósł, że przychody uzyskane ze sprzedaży pokładu żwiru, uzyskała ANR w S., a nie dzierżawca. Wskazał, że w okresie dzierżawy występowały straty w postaci suszy i gradobicia, a państwo udzielało niskoprocentowych kredytów suszowych na wspomaganie produkcji rolnej, a nie karało za pomniejszone plony. Podkreślił, iż w związku z powyższym, prosi o wzięcie pod uwagę ww. okoliczności i odstąpienie od naliczonego podatku. Postanowieniem z dnia "[...]", znak"[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", znak: "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 w kwocie 10.990 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie M. B. nie posiadał jeszcze zaległości podatkowych. Ponadto organ II instancji podał, iż zgodnie z art. 165a§1 Ordynacji podatkowej, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wskazano również, iż z przepisu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że każde żądanie z jakim osoba występuje wobec organu podatkowego, podlega wstępnemu badaniu pod kątem, czy pochodzi od strony, a także czy w świetle treści żądania, możliwe jest w ogóle prowadzenie postępowania podatkowego. "Niemożność" prowadzenia postępowania dotyczyć może różnych sytuacji. W szczególności odnosi się do przypadku, gdy brak jest w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania określonej treści. Jeżeli przedmiotem żądania jest stwierdzenie określonego uprawnienia, to przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej mieć będzie zastosowanie wtedy, gdy przepisy prawa podatkowego nie przewidują takiego uprawnienia. Ustawodawca, konstruując określoną ulgę podatkową, określa zasady jej stosowania. Podatnik może oczekiwać jedynie takiego sposobu realizacji ulgi, jaki wynika z przepisów. Skoro przepis art. 67a § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy nie przewiduje instytucji umorzenia podatku, a instytucję umorzenia zaległości podatkowej, zatem słusznie organ podatkowy pierwszej instancji, stosowanie do treści art. 165a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 w kwocie 10.990 zł. Na powyższe rozstrzygnięcie M. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, podnosząc iż jest ono dla niego krzywdzące. Ponadto wskazał, że należność w kwocie 55.000 zł nie jest żadnym realnym dochodem, tylko rekompensatą za poniesione straty w plonach w 2007r. i straty ponoszone przez następne 5 lat w granicach 60-80%. Podniósł, że przychody uzyskuje ANR - właściciel, a nie dzierżawca gruntów. Stwierdził, że z uwagi na straty które występowały w okresie 15 lat dzierżawy przez niego w postaci suszy i gradobicia, państwo udzielało pomocy na wznowienie produkcji w postaci kredytów suszowych niskooprocentowanych, a nie karze za pomniejszenie plonów. Podkreślił, iż umorzenie podatku za 2007r. w dużej mierze przyczyni się do przetrwania jej gospodarstwa w trudnych czasach dla rolnictwa. Zaznacza, że w 2008r. problemy w rolnictwie bardzo się pogłębiły wskutek obniżenia opłacalności produkcji trzody chlewnej i drobiu. Podniósł, że w/w produkcja co najmniej od roku przynosi duże straty, natomiast produkcja roślinna - uprawa zbóż, zapowiada się w 2008r. jeszcze gorzej, wskutek suszy, w szczególności na glebach lekkich, jak w przypadku gospodarstwa skarżącego. Stwierdził, że na ziemiach odzyskanych po wydobyciu żwiru, zasiewy zbóż nie będą plonować - strata 100%", w związku z powyższym prosi o przychylne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podkreślić również należy, iż w myśl art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a. § 1 powołanego przepisu stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z przyczyn, dla których postępowanie nie może być wszczęte, jest brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego /por.: Barbara Adamiak w publikacji "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2006", Wrocław 2006, str. 655/. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w czasie otrzymania przez Urząd Skarbowy w dniu "[...]" wniosku M. B. o umorzenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok w kwocie 10.990 zł. Przypomnieć również należy, iż zgodnie z art. 67a § 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67 b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W dniu "[...]", gdy wpłynął wniosek skarżącego do organu podatkowego, nie upłynął jeszcze termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok, a w przepisach ustaw podatkowych brak było podstawy do rozpatrzenia jego żądania w trybie postępowania podatkowego. Wobec powyższego zgodnie z przepisami prawa (art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej) wydano postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego. Skoro przepisy Ordynacji podatkowej przewidziały możliwość umorzenia dopiero zaległości podatkowej, to nie mogły mieć zastosowania do kwoty podatku, zanim tą zaległością się stała. Z tych przyczyn wniesioną skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./.