I SA/Ol 281/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-06-07

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada majątku, dochodów poza zasiłkiem z MOPS i pracuje dorywczo, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca, który utrzymuje się z zasiłku z MOPS, wykonuje prace dorywcze, nie posiada majątku i jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy, spełnił przesłankę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rodziny, majątku ani dochodów poza zasiłkiem z MOPS, a także ma znaczne zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje grzecznościowo, nie ponosi kosztów wynajmu, a jego wydatki ograniczają się do wyżywienia. Złożył również zaświadczenie z PUP o rejestracji jako osoba poszukująca pracy i przedstawił decyzję o przyznaniu zasiłku okresowego z MOPS.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. L. prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług po wznowieniu postępowania postanawia: przyznać M. L. prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego Wnioskiem z dnia 28 marca 2010 r. skarżący M. L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca nie posiada rodziny z którą by zamieszkiwał, jak również z nikim nie zamieszkuje. Nie posiada żadnego majątku: nieruchomości, ruchomości, zasobów pieniężnych. Argumentując wniosek skarżący wyjaśnił, iż nie posiada dochodów, poza zasiłkiem z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wskazał również, iż posiada zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego w wysokości ok. 500.000 zł z odsetkami. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm., dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 17.05.2010r., skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń takich jak: - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia gdzie zamieszkuje, w związku z oświadczeniem w formularzu "nie mieszkam z nikim" i "nie posiadam rodziny z którą zamieszkuję", wyjaśnienia czy posiada tytuł prawny do zamieszkiwanego lokum bądź oświadczenia w tym zakresie (tj. czy lokal ten wynajmuje, zamieszkuje nieodpłatnie lub inne), - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem ( np. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, czynsz za mieszkanie, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, ewentualne koszty leczenia, itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy, podania zakresu otrzymywanej pomocy, - przedłożenia wszystkich aktualnych decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej potwierdzających wszelką przyznaną skarżącemu pomoc w zakresie finansowym i rzeczowym, - przedłożenia zaświadczenia z odpowiedniego Urzędu Pracy w zakresie: nie pobierania zasiłku dla bezrobotnych oraz przyczyn braku tego świadczenia; rejestracji skarżącego w odpowiednim Urzędzie Pracy. W wykonaniu wezwania wnioskodawca wskazał, iż zamieszkuje grzecznościowo u G. B. na ul. T. w E. i z tego tytułu nie ponosi żadnych opłat, poza wykonywaniem na rzecz głównego najemcy drobnych prac remontowych. Podał, iż zamieszkiwanie ma charakter dorywczy. Natomiast adres korespondencyjny to adres, pod którym zamieszkuje siostrzenica skarżącego. Wyjaśnił, iż nie posiada tytułu prawnego do żadnego lokalu. Odnośnie wydatków oświadczył, iż nie ponosi kosztów stałych wynajęcia mieszkania. W okresie zimowym do obowiązków skarżącego należało zabezpieczenie opału, stąd skarżący trudnił się zbieraniem chrustu, a także dorywczo świadczył usługi polegające na wrzucaniu opału do piwnic w zamian za część opału. Wskazał, iż ponosi jedynie koszty wyżywienia, nie ponosi kosztów ubrania, gdyż korzysta z ubrań zakupionych w poprzednich latach (2004-2005). Wnioskodawca wyjaśnił także, iż nie otrzymał jeszcze zasiłku z MOPS za maj – oczekuje na wydanie decyzji. Załączył również zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, zgodnie z którym skarżący jest zarejestrowany w wymienionym Urzędzie od dnia 06.01.2010r. jako osoba poszukująca pracy, nie pobiera żadnych świadczeń z Funduszu Pracy oraz nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. Skarżący otrzymuje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia w wysokości 238,50 zł miesięcznie (decyzja z dnia 18.01.2010r.). Rozpoznając niniejszy wniosek zważono co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący, w wystarczający sposób uwiarygodnił swoją rzeczywistą sytuację materialną, bytową i rodzinną, wykazując, iż jest ona na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów stwierdzić można, iż wnioskodawca utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych o charakterze okresowym (zasiłek z MOPS), oraz prac o charakterze usługowym w celu partycypowania w części utrzymania mieszkania. Wnioskodawca zarejestrowany jest również w PUP jako osoba poszukująca pracy. Ponadto nie posiada majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w oparciu o art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło