I SA/Ol 285/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-06-26

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i nie udzieliła wyczerpujących wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej i życiowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej w sposób wiarygodny i wyczerpujący. Pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, strona nie spełniła ciążącego na niej obowiązku dowodowego, co uniemożliwiło sądowi obiektywną ocenę jej możliwości finansowych.
Stan faktyczny
Skarżąca B.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, otrzymuje alimenty na dwie córki i ma zaległości czynszowe. Sąd wezwał ją do przedłożenia szeregu dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji materialnej, dochodów i wydatków. Skarżąca odpowiedziała częściowo, wskazując na trudną sytuację, ale nie przedłożyła większości wymaganych dokumentów, tłumacząc to brakiem czasu na ich zebranie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewystarczającego udokumentowania sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie - Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi B.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego Wnioskiem z dnia 1 maja 2012 r., skarżąca B. G. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma córkami. Uzyskuje dochody z tytułu: wynagrodzenia za pracę w wysokości 630 zł brutto, z zaliczek alimentacyjnych w wysokości po 400 zł na każde z dzieci oraz z zasiłków rodzinnych, przy czym skarżąca nie wskazała wysokości tego dochodu. Oświadczyła, że nie posiada majątku. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że na utrzymaniu ma dwie małoletnie córki i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, na którym dokonano zajęcia egzekucyjnego na rzecz alimentów dla dorosłej córki. Dodatkowo wyjaśniła, że posiada zaległości z tytułu dostaw gazu oraz za czynsz na kwotę ok. 4.000 zł. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy może zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano i wystosowano do strony wezwanie z dnia 8 czerwca 2012 r. W wezwaniu tym zwrócono się w terminie siedmiu dni o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych takich jak: - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny skarżącej (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, TV, Internet, ogrzewanie domu, wywóz odpadów, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, koszty eksploatacji samochodu, koszty leczenia, rat pożyczek, kredytów, ubezpieczeń, itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu. W związku ze złożonym oświadczeniem o posiadanych zaległościach w opłatach za media, należało przedłożyć dokumenty potwierdzające ten fakt oraz wysokość posiadanych zaległości z tego tytułu na dzień 31.05.2012 r., - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie płaconych alimentów na dorosłą córkę a mianowicie od jakiego czasu i na jakiej podstawie skarżąca opłaca alimenty na dziecko, należało przedłożyć odpis dokumentu, na podstawie którego opłaca alimenty oraz odpisy potwierdzeń przekazania środków pieniężnych na alimenty za okres od 01.2012 r. do 06.2012 r., - przedłożenie zaświadczenia o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia ze stosunku pracy, - przedłożenie odpisów decyzji przyznających zaliczki alimentacyjne na dzieci za okres od 06.2011 do 06.2012 r. oraz decyzje o przyznaniu zasiłku rodzinnego za okres od 06.2011 r. do 06.2012 r., nadto inne decyzję określające wysokość uzyskanej pomocy za okres od 06.2011 do 06.2012 r., - odpis zeznań podatkowych złożonych przez skarżącą do właściwego urzędu skarbowego za rok 2010 i 2011, ewentualnie złożenie zaświadczenia wydanego przez właściwy urząd skarbowy o nie składaniu zeznań podatkowych za te lata przez skarżącą, - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia o ilości osób zamieszkujących ze skarżącą w mieszkaniu, należało także przedłożyć zaświadczenie wydane przez odpowiedni organ, określające ilość osób zamieszkujących wraz ze skarżącą w mieszkaniu. W przypadku zamieszkiwania w mieszkaniu także innych osób niż pozostające ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym (wskazanych w formularzu wniosku), należało złożyć oświadczenie o sposobie rozliczania kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania pomiędzy współlokatorami, - wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych przez wnioskodawczynię, z okresu ostatnich sześciu miesięcy (styczeń- czerwiec 2012r.), - oświadczenia w zakresie posiadanych polis ubezpieczeniowych na życie przez skarżącą i osoby prowadzące z nią wspólne gospodarstwo domowe wraz z określeniem wysokości zgromadzonych na nich środków finansowych, wysokości rat i ich częstotliwości, - innych oświadczeń i dokumentów istotnych zdaniem wnioskodawcy, określających jego sytuację majątkową i życiową . Podkreślić należy, że w wezwaniu tym pouczono skarżącą, że niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. B. G. wyjaśniła, że z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje dochód w wysokości ok. 800 zł miesięcznie, przy czym wysokość ta uzależniona jest od otrzymania premii uznaniowej. Wskazała, że córce I. wypłaca alimenty od dwóch lat na mocy wyroku Sądu. Nadto oświadczyła, że czynsz za mieszanie wynosi 300 zł, w sezonie grzewczym za prąd i gaz płaci 900 zł. Oświadczyła, że nie otrzymuje zasiłku rodzinnego. Otrzymuje zaś dopłatę do mieszkania. Podkreśliła, że nie posiada majątku, zaś jej sytuacja życiowa "jest na granicy nędzy". Dodała, że córka czeka na operację kolana. Odnośnie zaś zażądanych dokumentów w wezwaniu, oświadczyła, że nie jest możliwe zebranie ich w terminie 7 dni. Przy czym wskazała, że w przypadku gdyby ww. dokumenty były konieczne, to wystąpiła do kadr i do Urzędu Miasta. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 245 § § 2 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, za rozstrzygnięciem korzystnym dla strony. Należy zauważyć, że ciężar dowodu tj. dostarczenia wszelkich dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów procesu we własnym zakresie. Ponadto zauważyć należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej i finansowej wnoszącego. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, sąd administracyjny (referendarz sądowy) może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Sąd ma bowiem dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów. Zatem wezwanie na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma na celu umożliwienie Sądowi (referendarzowi sądowemu) obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych w ramach przesłanek określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. uprawniających do przyznania prawa pomocy. Trzeba podkreślić bowiem, iż zgodnie z art. 243 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie i uwiarygodnienie okoliczności uzasadniających ten wniosek. To strona ma zatem przekonać sąd (referendarza sądowego) o tym, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. W gestii sądu administracyjnego pozostaje zaś ocena przedstawionych okoliczności ( postanowienie NSA 28.01.2009 r sygn. akt I FZ 525/08, publ. LEX nr 551932). Biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy stwierdzić należy, iż złożone przez wnioskodawczynię oświadczenia zarówno w formularzu wniosku PPF, jak i w udzielonej odpowiedzi na wezwanie nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Złożone oświadczenie nie odzwierciedla sytuacji materialnej skarżącej. Strona w sposób wybiórczy przedstawiła swoją sytuację materialną. Wskazała na trudną sytuację materialną nie przestawiła przy tym żadnych wiarygodnych dowodów, na potwierdzenie swoich oświadczeń. Z oświadczenia złożonego na formularzu wniosku wynika tylko, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z dwoma małoletnimi dziećmi, zaś na utrzymanie rodziny uzyskuje dochody w łącznej wysokości 1.430 zł miesięcznie. Dodatkowo wskazała, że nie posiada majątku oraz jest zadłużona na kwotę ok. 4.000 zł. W tej sytuacji niezbędne było wezwanie skarżącej do złożenia dodatkowego oświadczenia. Oświadczenie przedstawione we wniosku było bowiem bardzo lakoniczne, także w udzielonej w trybie art. 255 p.p.s.a. odpowiedzi skarżąca nie wyjaśniła istotnych kwestii. Zauważyć należy, że na niektóre z postawionych pytań skarżąca w ogóle nie udzieliła odpowiedzi, zaś do innych ustosunkowała się w sposób bardzo lakoniczny, czym w żaden sposób nie spowodowała, że możliwe było ustalenie jest rzeczywistej sytuacji materialnej. Nie przedłożyła także, żadnych dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej i życiowej, do których została zobowiązana w wezwaniu. Należy podkreślić, że wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń nie powinno zaskoczyć skarżącej. Stwierdzić bowiem należy, co wiadomym jest referendarzowi sądowemu z urzędu, iż jest to kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżącej. W okresie bowiem od lutego 2010 r. do marca 2012 r. tut. Sąd, ewentualnie referendarze sądowi rozpoznali łącznie 37 spraw skarżącej w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Dodać należy, że w toku rozpoznawania tych spraw skarżąca niejednokrotnie była wzywana w trybie art. 255 p.p.s.a. do uzupełnienia złożonego oświadczenia. Tym samym skarżąca nie powinna być zaskoczona ani faktem, iż została wezwana do przedłożenia dodatkowych oświadczeń jak i zakresem żądanych oświadczeń czy też koniecznością przedłożenia odpisów dokumentów. W interesie skarżącej było zatem ustosunkowanie się do wszystkich kwestii – zapytań zawartych w wezwaniu, bowiem rolą strony było przedstawienie wiarygodnych oświadczeń i potwierdzenie ich odpowiednimi dokumentami w sytuacji, gdy ubiega się ona o przyznanie jej prawa pomocy nie tylko w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, ale również ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Odnosząc się zaś do złożonych oświadczeń należy stwierdzić, że na ich podstawie nie sposób było ustalić m. in. wysokości uzyskiwanych dochodów, co stanowi punkt wyjścia dla dalszej oceny sytuacji materialnej strony i ewentualnie uznania, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Podkreślić należy, że w formularzu wniosku skarżąca oświadczyła, że uzyskuje dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 630 zł miesięcznie, natomiast w złożonym oświadczeniu wskazała, że dochód ten kształtuje się w granicach ok. 800 zł. Przy czym zaznaczyła, że wysokość wynagrodzenia za pracę uzależniona jest od premii uznaniowej. Już w tym zakresie wyjaśnienia skarżącej budzą uzasadnione wątpliwości, co do wysokości faktycznie uzyskiwanego wynagrodzenia za pracę. Wskazać przy tym należy, że pomimo wezwania skarżąca nie przedłożyła zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego dochodu wystawionego przez pracodawcę, jak również odpisów deklaracji podatkowych za lata 2010 i 2011 oraz wyciągów z rachunku bankowego za okres 6 ostatnich miesięcy, na podstawie których można byłoby ustalić średni dochód miesięczny uzyskiwany przez skarżącą. Wskazać przy tym należy, że zasadą jest, że pracodawca wystawia zaświadczenie o dochodach bez zbędnej zwłoki. Tłumaczenia zatem skarżącej, iż wyznaczony termin był zbyt krótki na otrzymanie takiego zaświadczenia nie zasługują na uwzględnienie. Przy czym tłumaczenie to w żaden sposób, nie wyjaśnia dlaczego strona nie przedłożyła ani deklaracji podatkowych jak i wyciągów z rachunków bankowych, takie dokumenty każdy obywatel powinien posiadać, a w sytuacji gdyby z jakiś przyczyn ich nie miał, nic nie stało na przeszkodzie, aby uzyskał stosowne dokumenty – czy to w placówce banku, w której posiada rachunek ( odnośnie wyciągów bankowych), czy też w urzędzie skarbowym (odpis zeznania podatkowego), czy też od pracodawcy odpis PIT-11. Podkreślić należy, iż uzyskanie takich dokumentów nie wiązałoby się z trudnościami dla skarżącej. Na marginesie zauważyć należy, że skarżąca w sytuacji, gdy otrzymuje zaliczki alimentacyjne, czy też występuje z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie innych zasiłków czy też starając się o przyznanie jej dofinansowania do mieszania musi przedłożyć dokumenty potwierdzające wysokość uzyskiwanych dochodów. Podobnie należy zauważyć, że skarżąca pomimo, że powinna posiadać takie dokumenty, nie przedstawiła także odpisów decyzji określających wysokość uzyskiwanej pomocy w postaci zasiłków rodzinnych, zaliczek alimentacyjnych czy też dopłaty do mieszania. Skarżąca wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi, nie przedłożyła także wyczerpujących wyjaśnień odnośnie wysokości ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wskazać należy, że w tym zakresie ograniczyła się do stwierdzenia, że za mieszkanie "płaci 300 zł, natomiast za prąd i gaz w sezonie grzewczym 900 zł miesięcznie". Nie wyjaśniła jakie i ewentualnie w jakiej wysokości ponosi inne stałe wydatki. Nie sposób bowiem przyjąć, że nie ponosi kosztów zakupu żywności, odzieży, kosztów leczenia czy też nauki dzieci. Dodatkowo należy zauważyć, iż nie wyjaśniła czy opłatę w wysokości 300 zł za mieszanie opłaca z uzyskiwanych dochodów, czy też z uzyskiwanej dopłaty do mieszania. Także i w tym zakresie nie przedłożyła żadnych dokumentów, rachunków, które mogły by potwierdzać wysokość ponoszonych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Co w świetle faktu, że skarżąca składa już swój kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i z uwagi na fakt, iż takie dokumenty powinna posiadać w domu ( np. rachunki za gaz , prąd, czynsz), stanowi o braku co najmniej chęci współpracy w celu wyjaśnienia swojej aktualnej sytuacji materialnej i życiowej. Podkreślić przy tym należy, że z oświadczenia złożonego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że posiada zadłużenie z tytułu opłat za gaz oraz czynsz w wysokości ok. 4000 zł. Przy czym podobne oświadczenie skarżąca złożyła, także składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w formularzu z dnia 28.03.2010 r. sygn. akt I SA/Ol 161/10, iż "posiada zaległości w opłatach za gaz, czynsz i telewizję kablową w kwocie około 4.000 zł. W takiej sytuacji, w ocenie referendarza konieczne było przedłożenie dowodów potwierdzających wysokość faktycznego zadłużenia. Nieprawdopodobna zdaniem rozpoznającego wniosek, jest sytuacja, w której przez okres ponad trzech lat zadłużenie z tego tytułu nie uległo zmianie. Skarżąca nie uwiarygodniła również faktu wypłaty alimentów na dorosła córkę. Nie przedłożyła wyroku Sądu zasadzającego alimenty, jak i potwierdzeń przekazywania środków pieniężnych na ten cel, pomimo, że jak wynikało z oświadczeń skarżącej "dokonano zajęcia egzekucyjnego na rzecz alimentów dla dorosłej córki". Powyższe wskazuje, że także w tym zakresie skarżąca nie wykazała minimum dobrej woli, w chęci wyjaśnienia swojej sytuacji życiowej i materialnej. Fakt opłacania alimentów jak i ich wysokość mogła uwiarygodnić zarówno przekładając odpis wyroku Sądu w tym przedmiocie, ewentualnie dokument potwierdzający zajęcie wynagrodzenia na ten cel jak i przekładając dowody wypłaty alimentów. Nieuzasadnione, w ocenie referendarza sądowego, było również, nie przedstawienie innych oświadczeń jak i dokumentów. Wskazać należy, że skarżąca nie wyjaśniła, tj. nie złożyła oświadczenia ile osób zamieszkuje z nią w lokalu mieszkalnym ewentualnie w jakim zakresie osoby te partycypują w kosztach związanych z utrzymaniem lokalu. Na sytuację materialną strony niewątpliwie bowiem wpływa fakt, ile osób zamieszkuje z nią i jak są rozliczane koszty utrzymania lokalu mieszalnego. Zwłaszcza w sytuacji gdy, jak twierdzi ponosi koszty opłaty za czynsz w wysokości 300 zł oraz w wysokości ok. 900 zł w okresie grzewczym za prąd i gaz. Z powyższego wynika bowiem, że skarżąca w okresie grzewczym ponosi koszty łącznie 1.200 zł. Wskazane zatem przez skarżącą koszty są obiektywnie wysokie w porównaniu do wysokości uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, które określiła w formularzu wniosku na kwotę ok. 1430 zł miesięcznie. A podkreślić należy, że oprócz ww. kosztów (opłat za czynsz, gaz i prąd) ponosi także inne koszty związane z utrzymaniem własnym oraz dwójki uczących się małoletnich dzieci. Tym samym uprawdopodobnienie ich wysokości było konieczne dla oceny, czy skarżąca spełnia warunki do przyznania prawa pomocy. W tym miejscu wskazać należy, że zaświadczenie np. w zakresie ilości zamieszkujących z nią osób w lokalu mieszalnym zgodnie z art. 217 §7 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm), organ administracji wydaje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 7 dni. Zatem przedłożenie ww. zaświadczenia na żądanie nie powinno nastręczać problemów wnioskodawcy, z całą pewnością ww. zaświadczenie skarżąca miała możliwość pozyskać do dnia rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. do dnia 26.06.2012 r. Takie działanie skarżącej, a raczej brak woli uwiarygodnienia swojej sytuacji materialnej i życiowej spowodowało, że referendarz sądowy rozpoznający wniosek o przyznanie prawa pomocy nie dysponował danymi, które umożliwiłyby mu stwierdzenie czy w sprawie zaistniały przesłanki przewidziane w art. 246 p.p.s.a. skutkujące przyznaniem wnioskodawcy prawa pomocy. Podkreślić należy, że ciężar dowodu spoczywał w tym zakresie na skarżącej, która to mając na uwadze wielość spraw posiada doświadczenie w ubieganiu się o przyznanie prawa pomocy. Wskazać przy tym należy, że na 37 spraw od 2010 r. do marca 2012 r. w przeważającej większości, skarżąca uzyskała prawo pomocy w żądanym zakresie tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże fakt, ten nie uzasadnia przyznania prawa pomocy jakoby z "automatu", bez uwzględnienia aktualnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawczyni. Każda bowiem sprawa jest rozpoznawana indywidualnie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w danej, konkretnej sprawie. Nie do przyjęcia byłaby sytuacja, w której rozpoznający wniosek dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej rozstrzygałby nie na podstawie akt tej sprawy, a jedynie w oparciu o stanowisko wyrażone w podobnej sprawie. Na zakończenie odnosząc się do stwierdzenia skarżącej, iż "jeżeli to konieczne dośle dokumenty" należy stwierdzić, że wszystkie żądane dokumenty tak jak wykazano wyżej były istotne dla rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Część żądanych dokumentów skarżąca winna posiadać, doświadczenie życiowe jak i realia życia codziennego, a często także przepisy prawa wymagają gromadzenia dokumentów w postaci np. potwierdzeń opłacenia rachunków, zeznań podatkowych, odpisów wyroków Sądów, zawiadomień o zajęciu komorniczym itp. Natomiast pozostałe z żądanych dokumentów skarżąca mogła uzyskać, bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że dokumenty te jak i oświadczenia żądane w wystosowanym do strony wezwaniu na podstawie art. 255 p.p.s.a były niezbędne i konieczne do oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni. W związku z powyższym, w sytuacji nie wywiązania się z ciążącego na skarżącej obowiązku przestawienia pełnych i wiarygodnych wyjaśnień odnośnie aktualnej sytuacji materialnej i życiowej, brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia czy skarżąca spełnia ustawowe warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło