I SA/Ol 286/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-11-12
Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Tadeusz Piskozub, Wiesława Pierechod
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi ubiegającemu się o płatności uzupełniające do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, przysługuje płatność, jeśli w okresie referencyjnym posiadał zwierzęta, które zostały zarejestrowane przez poprzedniego właściciela, a formalne przekazanie zwierząt nastąpiło po tym okresie z powodu siły wyższej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące przyznawania płatności uzupełniających. Kluczowe jest faktyczne posiadanie zwierząt w okresie referencyjnym, a nie wyłącznie formalne zgłoszenie ich przez rolnika ubiegającego się o płatność. W sytuacji, gdy posiadanie zwierząt przez skarżącą w okresie referencyjnym zostało udowodnione, a brak formalności wynikał z siły wyższej (wypadek poprzedniego właściciela), należy uwzględnić te zwierzęta przy naliczaniu płatności. Organy nie wykazały wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżąca D.D. wniosła o przyznanie płatności do gruntów rolnych i pomocy finansowej. Organ I instancji przyznał płatności, ale zaniżył uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), argumentując, że skarżąca nie posiadała wystarczającej liczby zwierząt w okresie referencyjnym, ponieważ formalne przekazanie bydła od poprzedniego właściciela (C.K.) nastąpiło po tym okresie. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca odwołała się do sądu, podnosząc, że brak formalności wynikał z wypadku C.K. (siła wyższa) i że faktycznie posiadała bydło w okresie referencyjnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) Protokolant Anna Gradowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2007r. D.D. zwróciła się o przyznanie płatności do gruntów rolnych i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.
Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powołując się na art. 5, art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) przyznał wnioskodawczyni płatności do gruntów rolnych na rok 2007r. w łącznej wysokości 20.349,83 zł : z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) 14.066,84 zł, z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) 3.942,95 zł. tj. do całości powierzchni zadeklarowanych. W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej - PZ) organ przyznał płatność w kwocie 2.340,04 zł.
Uzasadniając powyższe wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 października 2007r. w sprawie stawek płatności uzupełniających w 2007r. (Dz.U. nr 204, poz. 1479) do 1 ha uprawy w 2007r. wynosiła 438,76 zł.
We wniosku pod uprawy paszowe zadeklarowano powierzchnię 33,28 ha. W oparciu o informacje zawarte w rejestrze zwierząt oznakowanych, wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 1,60 DJP.
Dalej organ stwierdził, co następuje:
"W związku z tym, że powierzchnia trwałych łąk i pastwisk oraz traw na gruntach ornych, do której została przyznana płatność na podstawie wniosku o przyznanie płatności na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. wyniosła 5,3333 ha, powierzchnia co do której została naliczona płatność zwierzęca w 2007r. wynosi 5,3333 ha".
Wyjaśnił następnie, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, kwalifikowaną do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych a powierzchnią, do której została naliczona płatność wynika z uwzględnienia warunków przyznawania płatności zwierzęcej ustanowionych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności oraz przytoczył treść § 4 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 tego rozporządzenia.
W odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa D. D. wniosła o zmianę płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych.
Wyjaśniła, że od 2004r. przejmowała sukcesywnie gospodarstwo – najpierw ziemię, potem maszyny, budynki i zwierzęta (owce i bydło). Na skutek tragicznego wypadku, któremu uległ w dniu 14.03.2005r. poprzedni właściciel, nie zdążyła dokonać formalnego przekazania bydła na swój numer gospodarstwa w okresie referencyjnym. Od momentu wypadku i blisko półrocznego pobytu w wielu szpitalach oraz trwającej aktualnie rehabilitacji C.K. nie mógł zajmować się bydłem (15 sztuk). Taki stan trwa nadal, ponieważ jest kaleką z orzeczonym trwale znacznym stopniem niepełnosprawności i wymaga stałej opieki. Od dnia 14.03.2005r. sama ponosi trud prowadzenia gospodarstwa, opieki nad 4-letnim synem oraz opieki nad C.K. W tej trudnej sytuacji nie była w stanie dopilnować wszystkich formalności i nie przewidziała konsekwencji – znacznego obniżenia dopłat obszarowych.
Podała, że składała do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR podanie o dokonanie korekty stanu pogłowia zwierząt w 2005r. Wniosła o uwzględnienie stanu faktycznego zwierząt w kontekście zadziałania siły wyższej – losowego wypadku, na którego zaistnienie nie miała wpływu i nie powinna z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji.
W załączeniu przedstawiła: zestawienie kart informacyjnych ze szpitali, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności C. K oraz listę wyszukanych krów z dnia 7.01.2005r.
Decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie uwzględniając argumentów podniesionych w odwołaniu.
Wskazał, ze w związku z wejściem w życie w dniu 27 lutego 2007r. ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 z późn. zm.), zmienione zostały zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych w roku 2007, polegające na przyznawaniu płatności do grupy upraw, w tym do: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO), płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce - PZ), płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu (CH), płatności do upraw roślin energetycznych (RE), płatności cukrowej.
Następnie przytoczył treść § 4 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności (Dz.U. nr 46, poz. 309 ze zm.).
Stwierdził, że na podstawie danych zawartych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) ustalono, iż D. D. w okresie referencyjnym (od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r.) była posiadaczem 16 szt. owiec, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W oparciu o dane zawarte w ZSZiK ustalono, że dzień, w którym liczba DJP w okresie referencyjnym była największa to 30 czerwca 2005r. Organ podał numery identyfikacyjne, gatunek, płeć, datę urodzenia oraz daty przybycia i opuszczenia stada przez poszczególne sztuki owiec.
Odnosząc się do argumentacji odwołującej się, dotyczącej okoliczności przejmowania gospodarstwa i braku możliwości dopełnienia formalności zgłoszenia przejęcia bydła w związku z wypadkiem jakiemu uległ C. K. Organ wskazał, że zgodnie z cytowanym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r., rolnikowi składającemu wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli:
1. w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych,
2. na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.
Określone w cytowanym § 4 ust. 1 pkt 1 powyższego rozporządzenia warunki przyznania płatności zwierzęcej muszą występować łącznie:
– rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni,
– zwierzęta w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych.
Z konstrukcji § 4 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia nie wynika możliwość alternatywnego stosowania przesłanek warunkujących przyznanie płatności zwierzęcej. Użyty w przepisie spójnik "lub" dotyczy sytuacji, kiedy zwierzęta zostały alternatywnie wpisane do rejestru lub zgłoszone do rejestru. Wynika to z faktu, iż zgłoszenia do rejestru dokonuje rolnik, natomiast wpisu do rejestru dokonuje właściwy organ na wniosek rolnika. W każdym przypadku stroną, na rzecz której wpis do rejestru był dokonywany, pozostaje rolnik, który był posiadaczem zwierzęcia. We wskazanym okresie referencyjnym D. D. nie była posiadaczem bydła, które w tym okresie było wpisane lub zostało przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych z uwagi na to, że, jak sama podała w odwołaniu, formalne przekazanie zwierząt z siedziby poprzedniego posiadacza do jej siedziby nastąpiło po okresie referencyjnym, tj. na przełomie 2006r. i 2007r. Przy takiej konstrukcji przepisów ww. rozporządzenia, określającego warunki przyznania płatności zwierzęcej, argumenty przedstawione przez stronę w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Przyznanie płatności zwierzęcej uzależnione jest od spełnienia wyżej określonych wymagań, czyli od posiadania przez rolnika wnioskującego o płatność zwierzęcą, w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych.
Wobec powyższego, zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR organ I instancji prawidłowo przyznał D. D. płatność zwierzęcą do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, ustalonej jako iloraz liczby zwierząt (owiec) przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3.
W jego ocenie przedstawiona przez stronę dokumentacja nie daje podstawy do uznania działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Wskazał, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz.U. Nr 46, poz. 308) wymienia dowody potwierdzające działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U WE nr L 270 z 21.10.2003r., str. 1)
W myśl art. 40 ust. 4 ww. rozporządzenia Nr 1782/2003 działanie siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich jak, na przykład:
a) śmierć rolnika;
b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;
c) poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;
d) zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku;
e) epidemia dotykająca część lub cały żywy inwentarz gospodarza.
Z treści przedstawionych dokumentów wynika, iż C. K. przebywał w szpitalach od dnia 13 marca 2005r. do dnia 28 lipca 2005r. Strona w odwołaniu przyznała, że formalne przemieszczenie bydła z gospodarstwa C. K. do jej gospodarstwa, nastąpiło dopiero na przełomie 2006/2007r. Według art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2004r., Nr 91, poz. 872 ze zm.) posiadacz zwierzęcia gospodarskiego, podmiot prowadzący miejsce gromadzenia zwierząt oraz podmiot prowadzący zakład przetwórczy są obowiązani zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji, zwanemu dalej "kierownikiem biura", siedzibę stada, miejsce gromadzenia zwierząt oraz miejsce unieszkodliwiania zwłok zwierząt gospodarskich w celu nadania numeru siedziby stada, numeru miejsca gromadzenia zwierząt lub numeru miejsca unieszkodliwiania zwłok zwierząt gospodarskich:
1. nie później niż w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia gospodarskiego do siedziby stada lub miejsca gromadzenia zwierząt;
2. nie później niż w dniu unieszkodliwienia zwłok zwierzęcia gospodarskiego.
Ust. 2 art. 9 ww. ustawy stanowi, że zgłoszenia dokonuje się w formie pisemnej na formularzu udostępnionym przez Agencję albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej Agencji, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu informatycznego Agencji, w którym jest prowadzony rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych.
Organ odwoławczy stwierdził, że według powyższych przepisów D.D. przejmując faktycznie (jak twierdzi w odwołaniu) w okresie referencyjnym bydło zobowiązana była do niezwłocznego poinformowania o zaistniałym fakcie kierownika biura ARiMR.
Dalej organ wyjaśnił, że z treści notatki służbowej z dnia 14 marca 2008r., załączonej do akt sprawy wynika, iż w związku z prośbą C.K. z dnia 3.03.2007r. o przemieszczenie zwierząt nie jest możliwe przeniesienie zwierząt o numerach "[...]" , "[...]", "[...]", "[...]"z datą 1 stycznia 2005 r., ponieważ wycielenie ww. zwierząt miało miejsce w siedzibie stada C.K. (nr siedziby "[...]") w roku 2006.
W dniu 27 lutego 2004r. na wniosek C. K. została przydzielona pula numerów dla bydła na nr siedziby "[...]". Kolczyki te były użyte przy wycieleniach w latach 2004-2006. C.K. zgłosił jednego cielaka o nr "[...]" urodzonego dnia 12 listopada 2005r. z matki o nr "[...]" i cztery urodzenia z roku 2006:
1. "[...]"z dnia 03 marca 2006r. z matki "[...]";
2. "[...]" z dnia 28 kwietnia 2006r. z matki "[...]" ;
3. "[...]" z dnia 29 kwietnia 2006r. z matki "[...]";
4. "[...]" z dnia 03 sierpnia 2006r. z matki "[...]".
Dla zwierzęcia o nr "[...]" nie jest możliwe przemieszczenie z datą 01 stycznia 2005r., ponieważ zwierzę urodziło się w dniu 03 marca 2006r.
W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, organ I Instancji przyznał odwołującej się płatności do gruntów rolnych za 2007r. zgodnie z obowiązującymi przepisami
Następnie Organ przytoczył ponownie te przepisy i przedstawił stosowne wyliczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. D. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w części, w jakiej błędnie przyznano zaniżoną uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 40 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności poprzez przyjęcie, iż okoliczności uzasadniające siłę wyższą wymienione w tym akcie prawnym nie wystąpiły w stosunku do skarżącej i C.K. w sytuacji, gdy rozporządzenie to rozpoczęło okres obowiązywania od momentu ogłoszenia od 15 marca 2007r. zaś okoliczności podawane przez skarżącą dotyczyły okresu począwszy od 14 marca 2005r. do początku 2007r.,
2) błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący przyjęciem, iż w okresie od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. skarżąca dysponowała jedynie 16 sztukami owiec w sytuacji, gdy z dowodów zgromadzonych w sprawie w tym z oświadczeń samej skarżącej wynika, iż posiadała ona wówczas również 15 sztuk bydła, które zostały przejęte od C. K.,
3) naruszenie art. 7 i art. 77 kpa poprzez nieprzeprowadzenie żadnych dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w decyzjach organów obu instancji niesłusznie przyjęto, iż okoliczności podawane przez nią, uzasadniające występowanie siły wyższej nie zachodzą. Według niej, rozporządzenie na które powołuje się organ I instancji obowiązuje od 15 marca 2007r., zatem winno mieć zastosowanie do sytuacji zaistniałych po tej dacie.
Niedopuszczalne jest zatem odnoszenie przepisów tego rozporządzenia do zdarzenia dnia 14 marca 2005r. tj. do dnia, w którym miał miejsce wypadek. Konsekwencje tego wypadku w postaci wielomiesięcznego pobytu w szpitalu i niepełnosprawności poprzedniego posiadacza gospodarstwa trwały bardzo długo. Proces przejmowania ziemi, maszyn, budynków i bydła rozpoczął się już w 2004r. Na skutek wypadku nie dokonano formalnego przekazania bydła na jej numer gospodarstwa.
Skarżąca podkreśliła, że udowodniła fakt wypadku jak i jego skutki, przez przedstawienie kart informacyjnych ze szpitala oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności C. K.. Jej zdaniem nie powinno budzić wątpliwości, że w okresie od 1.04.2005r. do 31.03.2006r. bydło w ilości 15 sztuk było w jej posiadaniu.
Niesłusznie zatem organ II instancji przyjął, że posiadała tylko 16 sztuk owiec, nie uwzględniając przedstawionych dowodów i jej oświadczenia.
Dodatkowo skarżąca podniosła, że na skutek złożenia podania, uzyskała zapewnienie od Kierownika Biura Powiatowego, iż zostanie dokonana korekta stanu pogłowia zwierząt na 2005r.
Skarżąca zaznaczyła, iż organy obu instancji nie podjęły niemalże żadnych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy ( art. 7 kpa ). Nie przeprowadzono żadnych czynności o charakterze dowodowym, w tym nie skorzystano z możliwości przesłuchania świadków, samej strony itp. Organ skupił swoją uwagę jedynie na podważaniu okoliczności podawanych przez skarżącą.
Podniosła dalej, że niesłuszna jest przedstawiona przez organ interpretacja art. 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. stanowiącego o tym, iż rolnikowi składającemu wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych płatność zwierzęca przysługuje, jeżeli w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych poprzez przyjęcie, iż warunki zakreślone tym przepisem muszą być spełnione łącznie.
Taka interpretacja jest błędna, gdyż pozostaje w sprzeczności z założeniami logiki i znaczeniami tam przyjętymi dla danej kategorii wyrazów. Słowo "lub" użyte przez ustawodawcę jest alternatywą niewykluczającą. Oznacza to, iż wystarczającym jest by osoba składająca wniosek spełniła jedno z założeń tj. posiadała w tym okresie wymienione zwierzęta, które zostały wpisane do rejestru lub też posiadając w tym okresie wspomniane zwierzęta zgłosiła je do rejestru lub oba założenia łącznie. Założenie nie jest spełnione tylko i wyłącznie, gdy żaden z warunków nie zaistniał. Gdy chodzi o ten drugi warunek, to według skarżącej, osoba posiadająca zwierzęta w okresie od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. nie musi dokonać zgłoszenia właśnie w tym okresie.
Brzmienie tegoż przepisu nakłada jedynie obowiązek posiadania określonych zwierząt w określonym czasie. Natomiast samo zgłoszenie może być dokonane później.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Nie zgodził się z zarzutem błędnej interpretacji § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. Wskazał też, iż prawidłowo oparł się na przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności. Przepisy te obowiązywały w chwili złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 i 77 kpa organ wskazał, że według tych przepisów zakres postępowania wyjaśniającego winny określać jedynie fakty, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym przypadku tego rodzaju okolicznością był fakt posiadania zwierząt, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 roku. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami opartymi na danych zawartych w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt liczba ta wynosiła 16 sztuk owiec.
W piśmie procesowym z dnia 12.10.2008r. skarżąca polemizowała ze stanowiskiem organu, iż w okresie referencyjnym nie była posiadaczką 15 sztuk bydła. Wskazała, że poprzedni właściciel przekazał jej powyższe zwierzęta ustną umową, podczas jej wizyty na OIOM-ie, kiedy po 5-ciu tygodniach odzyskał przytomność. Wniosła o przesłuchanie C.K. na powyższą okoliczność. Podniosła, że przedstawiła organowi dokumentację, która potwierdzała, iż stan zdrowia poprzedniego właściciela uniemożliwiał stawienie się w budynku ARiMR celem dokonania formalności. Zgodnie z przepisami, działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności uwalnia rolnika od kar i konsekwencji za spóźnione złożenie dokumentów związanych z dopłatami bezpośrednimi. Ponadto – jej zdaniem – rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007r.ustalajace warunki obsady zwierząt w 2005 roku zostało wydane z naruszeniem zasady, iż prawo nie działa wstecz. O tych warunkach skarżąca dowiedziała się w połowie 2007 roku. Jest to niezwykle niesprawiedliwy przepis, obdarzający dopłatami tych, którzy od 3 lat mogą nie mieć jakichkolwiek zwierząt gospodarskich a rolnicy aktualnie mający znaczną obsadę zwierząt nie otrzymują nic.
Gdyby strona skarżąca wiedziała w 2005r., jakie warunki będą obowiązywały w zakresie dopłat, które otrzymała w 2008r. to sprowadziłaby notariusza do ciężko chorego C.K., który poświadczyłby jego podpis na upoważnieniu dla niej.
Pieniądze z dopłat były inwestowane w rozwój gospodarstwa a niesprawiedliwe odebranie kilkunastu tysięcy złotych spowodowało przerwanie remontu budynku inwentarskiego, który pozostał bez dachu na zimę, co uniemożliwi zwierzętom przezimowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W związku z zarzutami i wnioskami skargi na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Tryb i zasady tej kontroli uregulowane zostały w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do art. 133 i 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga sprawę ze skargi na decyzję lub inny akt organu administracji na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie wyjątkowo – zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. może przeprowadzić dowód z dokumentu, jeżeli nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania a przyczyni się do wyjaśnienia wątpliwości.
Dlatego Sąd nie mógł uwzględnić wnioskowanego przez skarżącą dowodu tj. przesłuchania C.K. w charakterze świadka. Natomiast, wobec wątpliwości wynikających z treści decyzji organu I instancji (i braku odniesienia się do tej treści w decyzji zaskarżonej) Sąd przyjął od pełnomocnika Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej "Organem" lub "Dyrektorem Agencji") – jako dowód – odpis decyzji w sprawie dopłat bezpośrednich, przyznanych skarżącej na rok 2006 wraz z odpisem wniosku na ten rok. Wątpliwości Sądu wyniknęły z tego fragmentu uzasadnienia decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, w którym stwierdzono: "W związku z tym, że powierzchnie trwałych łąk i pastwisk oraz traw na gruntach ornych, do której została przyznana płatność na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. wynosiła 5,3333 ha, powierzchnia, co do której została naliczona płatność zwierzęca w 2007r. wynosi 5,333 ha".
Po przeprowadzeniu dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że z przedłożonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" nr "[...]" wynika, że skarżąca na 2006 rok otrzymała jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność do powierzchni 45.69 ha tj. do całości zadeklarowanych gruntów rolnych.
W/g wniosku złożonego w dniu 3.05.2006r. ogólna powierzchnia działek ewidencyjnych wykorzystywanych pod trwałe użytki zielone wynosiła 33,68 ha.
W świetle powyższego Sąd upewnił się, że kwestią znaczącą w sprawie jest wyłącznie ilość zwierząt, które powinny być uwzględnione przy wyliczeniu kwoty płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, albowiem powierzchnia zgłoszona do tego rodzaju płatności w 2007r. w zasadzie odpowiada powierzchni zgłoszonej w 2006r. (jest mniejsza o 40 arów).
Spór między skarżącą a organami Agencji wynika zasadniczo z prezentowanej przez te organy interpretacji § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46, poz. 309 ze zm.). Mianowicie, ze stanowiska organu zawartego w zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę można wnioskować, że jakiekolwiek dowodzenie posiadania zwierząt we wskazanym w wymienionym przepisie okresie referencyjnym jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy rolnik powołujący się na fakt ich posiadania nie wykazał tego poprzez zgłoszenie siebie – jako posiadacza do Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt.
Takie stanowisko nie zasługuje na akceptację.
Jak to wskazano w zaskarżonej decyzji, od 2007r. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej i uzupełniającej (oraz innych płatności) reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.) zatytułowana w brzmieniu pierwotnym "o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej".
W art. 1 ustawa ta powołuje się m. innymi na akty prawne Unii Europejskiej:
– rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników ... (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003",
– rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ... (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 796/2004",
stanowiąc dalej, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie. Uzupełniająco zatem reguluje wiele zagadnień z zakresu realizacji Wspólnej Polityki Rolnej, której główne cele, zasady oraz sposób realizacji określają akty prawne Unii Europejskiej, mające bezpośrednie zastosowanie w Państwach Członkowskich.
Ustawa zawiera normy o charakterze materialnym, kompetencyjnym i procesowym.
W art. 2 wskazuje na rozumienie użytych w jej przepisach pojęć, odwołując się do definicji zawartych w przepisach powołanych wyżej aktów prawnych Wspólnoty Europejskiej.
W odniesieniu do płatności uzupełniających stanowi, że chodzi o uzupełniającą krajową płatność bezpośrednią, o której mowa w art. 143c rozporządzenia nr 1782/2003.
Według tego przepisu nowe Państwa Członkowskie zostały upoważnione, w przypadku podjęcia decyzji o stosowaniu systemu jednolitej płatności obszarowej (o którym mowa w art. 143b ust. 1 rozporządzenia nr 1782/2003) do udzielania rolnikom uzupełniającej krajowej pomocy bezpośredniej, która ogólnie rzecz ujmując:
– polega na płatnościach bezpośrednich połączonych z systemem jednolitych płatności
– powinna być stosowana według obiektywnych kryteriów
– nie może przekroczyć wskazanego poziomu
– jest stosowana za zgodą Komisji UE
– powinna być dostosowana do zasad wspólnej polityki rolnej i podlega zmianom, w razie zmian tej polityki.
W myśl art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. (w brzmieniu obowiązującym w 2007r.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw : 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin.
W art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy zawarte zostało upoważnienie dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do obligatoryjnego określenia w drodze rozporządzenia rodzajów roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, przy uwzględnieniu wykazu systemów wsparcia określonych w załączniku I do rozporządzenia nr 1782/2003, założeń Wspólnej Polityki Rolnej oraz wzięcia pod uwagę, że uprawy roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, prowadzi się zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw.
W art. 17 ust. 3 ustawodawca wskazał, że "wydając rozporządzenie o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a Minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu".
Nadto według art. 23 ustawy Minister właściwy do spraw rolnictwa został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków lub szczegółowego trybu przyznawania płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin.
Odnosząc się do zarzutów o niezgodnym z zasadą "niedziałania prawa wstecz" ustanowieniu w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. "wstecznego" okresu referencyjnego, na podstawie którego wyliczana jest ilość posiadanych zwierząt, dla przyznawania płatności bieżących, należy stwierdzić, że (wobec pozostawienia przez ustawodawcę krajowego tej kwestii do uregulowania w drodze rozporządzenia przez właściwego Ministra) zasadność tej regulacji należy oceniać w świetle prawa wspólnotowego. Jak już bowiem wyżej wskazano uzupełniające płatności krajowe nie mogą być niezgodne z założeniami i celami wspólnej polityki rolnej. Cele te zostały sformułowane w preambule do rozporządzenia 1782/2003. M.innymi w p-cie 21 stwierdzono, że "Systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodowe mające na celu, w szczególności zapewnienie odpowiedniego standardu życia dla społeczności rolniczej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać niewłaściwemu rozdysponowaniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności wspierających rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takich płatności".
Według p-ktu 22 "Wspólne systemy wsparcia muszą być, w razie konieczności, w krótkim okresie czasu, dostosowywane do rozwoju sytuacji. Beneficjenci nie mogą zatem zakładać niezmienności warunków uzyskania wsparcia i powinni być przygotowani na ewentualny przegląd systemów w świetle rozwoju sytuacji na rynku".
W p-cie 23 ustawodawca unijny stwierdza, iż "Wobec znaczących skutków budżetowych wsparcia w postaci płatności bezpośrednich oraz w celu lepszej oceny ich wpływu, systemy wspólnotowe powinny być poddawane odpowiedniej ewaluacji (ocenie co do kryteriów pomocy)".
Ogólna zasada dostępu rolników do płatności została sformułowana w p-cie 29 preambuły, który ma następujące brzmienie:
"W celu ustanowienia kwoty, do której rolnik powinien być uprawniony w ramach nowego systemu celowym jest odniesienie się do kwot przyznanych mu w trakcie okresu referencyjnego. Płatność jednolita powinna być ustalana na poziomie gospodarstwa".
Powyższa zasada znajduje dalej w przepisach rozporządzenia 1782/2003r. szczegółowe rozwinięcie w postaci ustanowienia okresów referencyjnych w "starych" i "nowych" państwach członkowskich, norm stanowiących o dostępie do płatności w przypadku przejęcia całego gospodarstwa w drodze dziedziczenia lub w inny sposób.
Jako okresy referencyjne ustawodawca wskazuje lata poprzednie w stosunku do roku, w którym mają być przyznane określone płatności. Wynika to po prostu z zasad planowania budżetowego, w którym uwzględnia się środki pomocowe.
Zwrócić należy uwagę na to, że nowe państwa członkowskie zostały upoważnione do wyznaczenia (w ramach pułapu regionalnego lub jego części), zgodnie z obiektywnymi kryteriami różnych wartości jednostkowych uprawnień rolnikom w odniesieniu do hektarów zajętych pod pastwiska, zidentyfikowanych na dzień 30 czerwca 2006r. oraz dla wszystkich innych kwalifikujących się hektarów lub alternatywnie w odniesieniu do hektarów wykorzystywanych jako trwałe pastwiska zidentyfikowanych na dzień 30.06.2006r. oraz w odniesieniu do wszystkich innych kwalifikujących się hektarów (art. 71h rozporządzenia 1782/2003).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. określające zasady i warunki przyznawania płatności uzupełniających, w tym płatności zwierzęcych, uwzględnia zasady obowiązujące w prawie unijnym, aczkolwiek sama redakcja przepisów rodzi problemy interpretacyjne :
Analiza przepisów § 4 i § 5 rozporządzenia wskazuje na to, że normodawca krajowy zróżnicował wysokość uzupełniającej płatności zwierzęcej w zależności od okresu posiadania zwierząt, ich rodzaju, wieku i ilości. Ograniczył też powierzchnię, do której płatność za 2007r. może być przyznana, przez :
– ustanowienie pułapu hektarów zadeklarowanych jako zajętych na trwałe użytki zielone w 2006r. dla rolników działających w latach 2005 - 2006, którzy otrzymali płatności uzupełniające na rok 2006 (art. 4 ust. 2 rozporządzenia);
– ustanowienie pułapu hektarów zadeklarowanych w 2007r. – na 50 % dla nowych rolników tj. tych którzy rozpoczęli działalność po okresie referencyjnym określonym w § 4 ust. 1 pkt 1 (§ 5 ust. 2 rozporządzenia).
W § 6 rozporządzenia określono natomiast uprawnienia do płatności w przypadku przejęcia gospodarstwa.
Dokonując wykładni § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez treść norm upoważniających z art. 17 ust. 3 i art. 23 ustawy można wnioskować, że zasadniczą przesłanką do uzyskania płatności zwierzęcych jest fakt posiadania zwierząt w określonym czasie lub dniu (art. 17 ust. 3 ustawy). Wskazanie w tym przepisie, że chodzi o zwierzęta wpisane lub zgłoszone przez tego rolnika (który je posiadał) ma na celu zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności (art. 23 ustawy).
Podzielić należy także prezentowane w skardze stanowisko, że wykładnia logiczna § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia może prowadzić do wniosku, że decydujące znaczenie dla stwierdzenia uprawnienia do płatności zwierzęcej ma fakt posiadania zwierząt wpisanych do rejestru, ale niekoniecznie przez tego rolnika, który ubiega się o płatność.
W takim wypadku wymaga to jednak udowodnienia tego faktu przez rolnika ubiegającego się o płatności.
Należy wskazać, że art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. stanowi, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności stosuje się przepisy k.p.a. Wprawdzie w tym przepisie wprowadzono odstępstwa od zasad k.p.a. a między innymi wskazano, że ciężar udowodnienia określonych faktów spoczywa na stronie postępowania, tym niemniej, na Organy Agencji nałożono obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Gdyby w postępowaniu z wniosku o przyznanie płatności nie było możliwe uwzględnienie innych dowodów, niż zapisy w stosownych ewidencjach, ustawodawca wprost by taką normę ustanowił.
Należy na marginesie zauważyć, że również z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wynika, że kontrola administracyjna kryteriów kwalifikalności może nie być wystarczająca dla oceny uprawnień.
W p-cie 23 preambuły powyższego rozporządzenia stwierdzono, że "Państwo członkowskie powinno być upoważnione do wykorzystywania informacji w skomputeryzowanej bazie danych w celu uproszczenia procedur wnioskowania pod warunkiem, że skomputeryzowana baza danych będzie zawierała wiarygodne informacje. Należy zapewnić różnorodne opcje pozwalające Państwom Członkowskim na wykorzystywanie informacji zawartych w skomputeryzowanej bazie danych bydła w celu składania oraz zarządzania wnioskiem pomocowym".
Wracając do procesowych uregulowań krajowych Sąd stwierdza, że nie spełnia wymogu "wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dochodowego" stwierdzenie, że fakt, że to C.K. zarejestrował oraz w okresie referencyjnym zgłaszał wycielenia krów do skomputeryzowanej bazy danych bydła, wyklucza uwzględnienie tych zwierząt jako posiadanych przez D.D.
Dyrektor Agencji nie wziął bowiem pod uwagę, że z okoliczności przedstawionych przez skarżącą wynika, iż prowadziła ona wspólnie z C.K. działalność rolniczą na gruntach stanowiących jego własność a będących w jej posiadaniu na podstawie umowy dzierżawy.
Z dowodów znajdujących się w aktach - wypisów z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt wynika, że w tym samym miejscu (W) były dwa stada zwierząt. Jedno zarejestrowane w dniu 25.03.2003r. przez C.K. o, drugie zarejestrowane w dniu 24.02.2005r. przez D.D.
Pozostałe dowody przedstawione przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego, zdaniem Sądu, ponad wszelką wątpliwość świadczą o tym, że posiadała ona w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r. zwierzęta zarejestrowane przez C.K., który na skutek wypadku i orzeczenia znacznego stopnia niepełnosprawności nie był w stanie się nimi zajmować.
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. nr 91, poz. 872 ze zm.) oparta o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000 z 17 lipca 2000r. (Dz.Urz. WE L 201 z 11.08.2000r. str. 1; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne roz. 3, t. 30 str. 248) i wprost odwołująca się do pojęć w tym rozporządzeniu zawartych, w art. 2 pkt 11 stanowi (poprzez odwołanie do art. 2 tiret 3 rozporządzenia 1760/2000), że posiadaczem zwierzęcia – w odniesieniu do bydła, jest osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za zwierzęta na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku.
Z jej przepisów wynika, że każdemu posiadaczowi nadaje się odpowiedni numer identyfikacyjny, ale także to, że każde zwierzę w stadzie musi być odpowiednio zidentyfikowane i oznaczone.
Jak wynika z art. 3 ustawy, System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt jest wykorzystywany w szczególności do ustalania miejsc pobytu i przemieszczeń zwierząt.
Według art. 10 ust. 1 ustawy, z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, w każdym czasie udostępnia się dane – w przypadku bydła, owiec i kóz –
a) numery identyfikacyjne wszystkich zwierząt gospodarskich znajdujących się w siedzibie stada
b) dla każdego zwierzęcia wykaz wszystkich przemieszczeń.
W art. 12 ust. 1 pkt 1 nałożono na posiadaczy zwierząt gospodarskich obowiązek zgłaszania kierownikowi biura powiatowego Agencji informacji dotyczących wszelkich przewozów do i z hodowli, urodzin i śmierci zwierząt – w terminie 7 dni.
Należy zauważyć, że w stanie prawnym obowiązującym od chwili wejścia w życie tej ustawy do dnia 7 kwietnia 2007r. nie istniał obowiązek zgłaszania "przejęcia posiadania" , w sytuacji, gdy nie następowała zmiana miejsca pobytu stada. Ust. 8 art. 12 wedle którego "jeżeli nastąpiła zmiana posiadacza zwierzęcia gospodarskiego, poprzedni i nowy posiadacz są obowiązani zgłosić ten fakt kierownikowi biura na jednym formularzu, który podpisują poprzedni i nowy posiadacz zwierzęcia gospodarskiego" obowiązuje od 7 kwietnia 2007r. (dodany przez art. 1 pkt 3 lit. c ustawy z 16 lutego 2007r. (Dz.U. nr 52, poz. 345)).
Zdaniem Sądu niezgłoszenie przez D.D. faktu posiadania bydła celem przypisania go do jej numeru ewidencyjnego jako producenta rolnego nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu tych sztuk bydła, którymi się zajmowała w okresie referencyjnym, w szczególności w sytuacji, gdy już wcześniej między D.D. a C.K. realizowany był proces przekazywania gospodarstwa.
Wskazać należy, że z przepisów unijnych wynika, że w przypadku współposiadania gospodarstwa rolnego każdy z rolników może ubiegać się o płatności obszarowe proporcjonalnie do zakresu posiadania. W/g polskich przepisów zasadą jest, że płatności przysługują temu rolnikowi ubiegającemu się o płatności, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę.
Jeżeli zatem nie budzi wątpliwości, że w jednym gospodarstwie rolnym były dwa stada zwierząt gospodarskich to wszystkie zwierzęta znajdujące się w tym gospodarstwie powinny być uwzględnione do naliczenia płatności zwierzęcych, jeżeli tylko jeden z producentów ubiega się o płatności.
Bazy danych zawartych w skomputeryzowanym i zintegrowanym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności a także systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt służą przede wszystkim zapobieganiu wielokrotnemu bądź nieuzasadnionemu przyznawaniu pomocy.
W ocenie Sądu taki był też cel zapisu w art. § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, iż płatność zwierzęca przysługuje temu rolnikowi, który był posiadaczem zwierząt wpisanych lub zgłoszonych przez tego rolnika do rejestru.
Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego jak i przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przy wyliczeniu płatności zwierzęcych należnych D.D. w 2007r. ilość sztuk bydła, znajdującego się w jej gospodarstwie w okresie referencyjnym według wpisów w Rejestrze Zwierząt Oznakowanych dokonanych na podstawie zgłoszeń C.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło