I SA/Ol 286/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2010 r. zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]" , sygn. akt I SA/Ol 286/10 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług postanawia odrzucić zażalenie P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]"r., nr "[...]"w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie podatku od towarów i usług. W/w skarga została podpisana przez jednego ze wspólników – A,W, Zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2010 r. A, G, – drugi ze wspólników spółki skarżącej, została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie. Z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi – nie podpisanie przez wszystkich wspólników Spółki - postanowieniem z dnia "[...]"r., sygn. akt I SA/Ol 286/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę P. Na powyższe postanowienie pełnomocnik wspólnika skarżącej spółki A. W. wniósł skargę kasacyjną. Pełnomocnictwo do sporządzenia skargi kasacyjnej oraz do reprezentowania i dokonywania czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostało udzielone przez A. W. Zarządzeniem z dnia 14 września 2010 r. pełnomocnik A.W. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa udzielonego także przez A. G. do reprezentowania Spółki cywilnej P.w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia odwołania w przedmiocie podatku od towarów i usług, w terminie 7 dni od daty doręczenia w/w zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik A. W. nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej w wyznaczonym terminie. W piśmie z dnia 20 września 2010 r. wskazał, iż skarga kasacyjna nie zawiera braków formalnych. Postanowieniem z dnia "[...]"r., sygn. akt I SA/Ol 286/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną P. z uwagi na nieuzupełnienie braków skargi kasacyjnej przez złożenie pełnomocnictwa udzielonego także przez drugiego z wspólników skarżącej spółki A. G. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi A. W. w dniu 11 października 2010 r. Zażalenie na w/w postanowienie zostało nadane w dniu 18 października 2010 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał wskazane zażalenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w dniu 16 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępne badanie wymogów formalnych zażalenia z dnia 17 października 2010 r. złożonego przez pełnomocnika wspólnika Spółki cywilnej P. doprowadziło do ustalenia, iż w dalszym ciągu istnieją braki formalne, w zakresie udzielonego pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej i reprezentowania przed sądami administracyjnymi, przez drugiego ze wspólników spółki cywilnej – A. G. Wskazać należy, iż zgodnie z treścią przepisów Kodeksu cywilnego regulujących umowę spółki ( art. 860-875 K.c.) każdy ze wspólników spółki cywilnej jest jednocześnie uprawniony jak i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki. Przepisy rozróżniają w art. 865 Kodeksu cywilnego "prowadzenie spraw spółki" oraz w art. 866 Kodeksu cywilnego "reprezentowanie spółki". Prowadzenie spraw spółki odnosi się do dziedziny stosunków wewnętrznych i zarządzania jej sprawami w tym zakresie, natomiast reprezentowanie spółki obejmuje problematykę składania i przyjmowania oświadczeń woli w sprawach prawno-majątkowych w dziedzinie stosunków zewnętrznych. Uprawnienia te pozostają ze sobą w ścisłym związku, gdyż na podstawie art. 866 kodeksu cywilnego, o ile umowa lub uchwała wspólników inaczej tego nie normuje, zakres umocowania do reprezentowania spółki uzależniony jest od zakresu uprawnień wspólnika do prowadzenia jej spraw. Bez podjęcia uprzedniej uchwały przez wszystkich wspólników każdy z nich może prowadzić sprawy, które nie przekraczają zwykłych czynności spółki oraz wykonać czynność nagłą, której zaniechanie mogłoby narazić spółkę na niepowetowane straty (art. 865 par. 2 i 3 Kodeksu cywilnego). Do prowadzenia spraw, które przekraczają zakres zwykłych czynności spółki, wspólnik jest upoważniony, jeżeli wynika to z umowy lub z podjętej uchwały upoważniającej wspólnika do takich czynności. Odnośnie reprezentacji spółki cywilnej w postępowaniu podatkowym art. 135§3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm. - dalej jako O.p., stanowi, że strona nie będąca osobą fizyczną działa przez swego ustawowego przedstawiciela albo przez właściwy do tego organ. Ponieważ spółka cywilna nie dysponuje organem uprawnionym do jej reprezentowania, w postępowaniu podatkowym może działać jedynie przez swego ustawowego przedstawiciela. Natomiast działanie przez ustawowego przedstawiciela może odbyć się jedynie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym w art. 865 i art. 866. Z uwagi na fakt, że prowadzenie postępowania podatkowego przekracza zakres zwykłych czynności spółki (por.: Janusz Zubrzycki, Opodatkowanie spółek cywilnych i ich wspólników - Wybrane zagadnienia - materiały na konferencję Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Popowo 18-20 października 1999 r., Warszawa, wrzesień 1999 r., wyrok NSA z 11 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 1065/02), nie może jej w takim postępowaniu reprezentować pojedynczy wspólnik, nie dysponujący uchwałą wspólników umocowującą go w ich imieniu do reprezentowania spółki w tym postępowaniu, chyba że reprezentacja taka jest możliwa na podstawie samej umowy spółki. Wniesienie skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przekracza zakres zwykłych czynności spółki cywilnej, dlatego też zażalenie sporządzone przez pełnomocnika A. W. jako wspólnika spółki cywilnej P, przy braku określenia w umowie spółki, że spółka może być w tych sprawach reprezentowana przez jednego wspólnika, winne być sporządzone i wniesione przez pełnomocnika, umocowanego przez oboje wspólników spółki cywilnej P. Dodatkowo podkreślić również należy, że zgodnie z treścią art. 194 § 1 ust. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 194 § 2 w/w ustawy zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zażalenie zgodnie z art. 177 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wnosi się do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżone postanowienie. Natomiast w myśl art. 178 ustawy, odnoszącego się do skargi kasacyjnej, który w związku z art. 197 § 2 stosuje się również do zażaleń wynika, że sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po terminie. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik A.W. błędnie skierował zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie to mogło więc wywołać skutki prawne tylko wtedy, gdyby sąd ten przekazał je właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu przed upływem siedmiodniowego terminu, przewidzianego w art. 194 § 2 p.p.s.a. W przeciwnym razie zażalenie powinno zostać odrzucone, jako wniesione po upływie terminu. Omyłkowe skierowanie zażalenia bezpośrednio do NSA nie usprawiedliwia bowiem opóźnienia w siedmiodniowym terminie przewidzianym we wskazanym wyżej przepisie. W niniejszej sprawie postanowienie z dnia 7 października 2010 r. doręczono prawidłowo w dniu 11 października 2010 r., tymczasem zażalenie przekazane zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 października 2010 r., podczas gdy termin do wniesienia zażalenia upływał, zgodnie z treścią art. 83 § 2 p.p.s.a, w dniu 18 października 2010 r. Zażalenie zostało zatem wniesione po upływie siedmiodniowego terminu. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia