I SA/Ol 287/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-09-06
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony wobec trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego w postępowaniu przed WSA w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Skoro skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy umorzyć jako zbędne. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego należy rozpoznać na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący E. J. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Po oddaleniu skargi przez WSA w Olsztynie, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną i stan zdrowia (m.in. cukrzyca, umiarkowany stopień niepełnosprawności). Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pozostaje w separacji, otrzymuje emeryturę i nie posiada majątku, a jego miesięczne wydatki przekraczają możliwości dochodowe.Rozstrzygnięcie
Umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: 1 umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Olsztynie oddalił skargę E. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]"
W dniu 21 sierpnia 2017r. skarżący złożył na urzędowym druku formularza PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego wskazując, iż z uwagi na trudną sytuację materialną nie jest w stanie wygospodarować dodatkowych środków na wynajęcie pomocy prawnej.
Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe.
Z żoną pozostaje w separacji sądowej. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości "[...]" zł netto. Nie posiada jakiegokolwiek majątku. Do stałych miesięcznych kosztów utrzymania i zobowiązań skarżącego należą: wynajem mieszkania 400 zł, umowa ratalna z Urzędem Skarbowym "[...]" 500 zł, umowa ratalna z ZUS 43 zł, lekarstwa 250 zł, wydatki z tytułu opłat w wysokości 105 zł, wyżywienie około 600 zł. Uzasadniając swój wniosek wyjaśnił, że utrzymuje się z emerytury, która pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb, często brakuje mu nawet na jedzenie
i leki (na nadciśnienie), insulinę musi podawać sobie codziennie. Wskazał, iż jest osobą nieuleczalnie chorą (cukrzyca) dlatego też nie może podjąć żadnej dodatkowej pracy.
Z akt sprawy wynikało ponadto, iż wnioskodawca legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, choruje na cukrzycę II stopnia (stopa cukrzycowa), miażdżycę tętnic, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie stopy lewej, hipercholesterolemię.
Rozpoznając niniejszy wniosek, zważono co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 249 a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie
w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skoro zatem skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Z kolei wniosek o ustanowienie radcy prawnego podlegał rozpoznaniu
w kontekście brzmienia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., według którego prawo pomocy
w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
Mając na względzie powyższe, jak również fakt, iż zgodnie ze złożonym oświadczeniem o stanie majątku skarżący nie posiada żadnych składników majątkowych umożliwiających zdobycie środków finansowych, zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie dla niego profesjonalnego pełnomocnika. Biorąc bowiem pod uwagę wysokość dochodu, który uzyskuje skarżący w kontekście skali ponoszonych przez niego koniecznych, miesięcznych wydatków nie jest możliwe poczynienie przez niego jakichkolwiek oszczędności celem pokrycia kosztów zastępstwa prawnego.
Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy
w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249 a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło