I SA/Ol 289/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 04 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego ze skargi R.D.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności nabywcy majątku za zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zbywcy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 , poz. 1270, dalej p.p.s.a. ) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskiem z dnia 24.08.2008r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy R. J. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochody z tytułu zarządzania nieruchomością przy ul. "[...]" w "[...]" w wysokości 700 zł miesięcznie netto oraz z czynszu z tytułu wynajmu lokali w kwocie 8.540 zł miesięcznie netto. Z uzyskiwanego dochodu ponosi wydatki w wysokości 4.000 zł tytułem spłaty raty kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w Banku Ochrony Środowiska SA "[...]" oraz kwotę 4.026 zł potrąca komornik Urzędu Skarbowego w tym 726 zł tytułem należności VAT od zajętej kwoty. Ponadto skarżący wyjaśnił, iż w skład majątku wchodzi udział w wysokości 56% w nieruchomości położonej przy ul. "[...]" w "[...]" oraz dwa mieszkania o łącznej powierzchni 320 m2. Wyjaśnił nadto , że odmowa rozłożenia na raty zobowiązania podatkowego uniemożliwiła mu, na bieżąco regulować ciążące na nim zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Miasta. Przystępując do oceny przedstawionej we wniosku sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy w świetle przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową. Z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji przyznanie prawa pomocy powinno być zatem stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy wnioskodawca nie posiada żadnych możliwości sfinansowania kosztów związanych z dochodzeniem swoich praw przed Sądem. W niniejszej sprawie nie zachodzą takie okoliczności. Jak wynika bowiem z treści wniosku skarżący, prowadzi działalność gospodarczą , z której uzyskuje stałe dochody w kwocie jak sam wskazał 9.240 zł netto miesięcznie. Z powyższych dochodów jak wyjaśnił to wnioskodawca ponosi miesięcznie stałe wydatki w kwocie 8.026 zł, zatem na bieżące koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wszelkie opłaty pozostaje skarżącemu kwota 1214 zł. Jednakże pomimo tak znacznych wydatków stałych i stosunkowo niewielkiej (w porównaniu do uzyskiwanego dochodu) pozostającej mu kwoty na bieżące niezbędne utrzymanie brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia radcy prawnego. Wyjaśnić bowiem należy, że rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy bada się nie tylko wysokość osiąganych przez skarżących bieżących dochodów i ponoszonych kosztów ale również uwzględnia się posiadany majątek jak i sposób wydatkowania uzyskiwanych dochodów. W świetle tak ustalonej sytuacji materialnej i życiowej stwierdzić należy, że uzyskiwane dochody w kwocie 9.240 zł netto miesięcznie umożliwiają skarżącemu uiszczenie należnych kosztów sądowych , w tym wpisu od skargi w kwocie 500 zł jak i ewentualne opłacenie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Trudno bowiem uznać osobę uzyskującą dochód w kwocie 9.240 zł ponoszącą miesięczne koszty związane ze spłatą raty kredytu w wysokości 4.000 zł i posiadająca nieruchomość i 2 lokale mieszkalne za wymagającą pomocy państwa. Oceny tej nie zmienia fakt potrącania kwoty 4.026 zł miesięcznie w związku z prowadzoną egzekucją przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Stwierdzić bowiem należy, że w sytuacji gdy skarżący godzi się ponosić koszty związane ze spłatą raty kredytu inwestycyjnego w wysokości 4.000 zł miesięcznie to winien liczyć się również z obowiązkiem opłacenia należnych kosztów sądowych. Niewątpliwie bowiem sposób w jaki skarżący dysponuje swoimi dochodami ma wpływ na możliwości uiszczenia należnych budżetowi Państwa kosztów sądowych. Przenoszenie w tym przypadku ciężaru poniesienia kosztów na ogół społeczeństwa byłoby naruszeniem art. 84 Konstytucji, zgodnie z którym zwolnienie od danin publicznych stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia. Dlatego też może być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. W związku z tym na zasadzie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.