I SA/Ol 289/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło sędzia WSA Ryszard Maliszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie: stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA/Ol 289/17 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR"), działając na podstawie art.134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania K. N. (zwanej dalej "stroną", "skarżącą"), reprezentowanej przez M. N., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w I. z dnia "[...]". Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w I., decyzją z dnia "[...]", przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w łącznej wysokości 27.079,06 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 400,20 zł. Postanowieniem z dnia "[...]’ organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną. Następnie decyzją z dnia "[...]" organ uchylił opisaną decyzję i przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w łącznej wysokości 24.516,88 zł oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 345,45 zł. Decyzja z dnia "[...]" została doręczona pełnomocnikowi strony M. N. w dniu 30 stycznia 2017r. W dniu 20 lutego 2017r. pełnomocnik wniósł do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odwołanie od tej decyzji oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie wniósł odwołania w terminie z powodu bardzo uciążliwej grypy. Do wniosku o przywrócenie terminu załączył zaświadczenie lekarskie, z którego wynikało, że w okresie 6-18 lutego 2017r. był chory na infekcję dróg oddechowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art.129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W związku z powyższym ostatni dzień terminu na wniesienie odwołania, od decyzji z dnia "[...]", upłynął z dniem 13 lutego 2017r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło 30 stycznia 2017r. i od tego dnia liczony był termin 14 dni na wniesienie odwołania. Odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało wniesione w dniu 20 lutego 2017r., a w związku z tym z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ zwrócił uwagę, że postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O. odmówił przywrócenia terminu na wniesienie odwołania. W konsekwencji, zaskarżonym postanowieniem organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego: - art.58 oraz art.59 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło nie z jego winy, jak również, że w przewidzianym terminie skarżący mógł wnieść odwołanie od decyzji. - art.134 w zw. z art.129 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia w tym trybie w sytuacji nieprawidłowego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia "[...]", co skutkowało wydaniem postanowienia z dnia "[...]’ o odmowie przywrócenia terminu. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. W ocenie strony, organ pierwotnie naruszył art.58 i 59 k.p.a., co skutkowało odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie wydaniem na podstawie art.134 k.p.a. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w świetle art.58 § 1 k.p.a. wystarczy, że strona uprawdopodobni jedynie, a nie udowodni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Wymóg uprawdopodobnienia istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, a tylko prawdopodobieństwo prawdziwości twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie organu. Zdaniem strony jeśli przyczyną uchybienia terminu była choroba, która w ocenie lekarza uniemożliwiała stronie dokonanie czynności w terminie przewidzianym prawem, to dokonanie przez organ odmiennej oceny stanu zdrowia wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną albo wykazania nieprawdziwości przedłożonego dokumentu. W ocenie strony, organ administracji zaniechał obiektywnej oceny przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, przy czym w sposób nieuprawniony zakwestionował przedłożone zaświadczenie lekarskie, z którego jednoznacznie wynika, że pełnomocnik w terminie do wniesienia odwołania, był w stanie uniemożliwiającym mu podejmowanie czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym. Dodatkowo wskazała, że pełnomocnik z uwagi na ciężkie, trwałe schorzenia ubiega się o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) i art.3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Zgodnie z art.129 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (§1), w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (§2). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność uchybienia przez pełnomocnika skarżącej terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia "[...]". Decyzja została bowiem skutecznie doręczona w dniu 30 stycznia 2017 r., zaś pełnomocnik wniósł odwołanie w dniu 20 lutego 2017 r. W opisanym stanie faktycznym pełnomocnik nie dochował 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art.129 §2 k.p.a.. Istotne jest jednak, że wraz z odwołaniem pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O., działając na podstawie art.59 §2, art.58 §1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku strony reprezentowanej przez M. N. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]". W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Z wystawionego zaświadczenia lekarskiego z dnia 20 lutego 2017r. wynikało, że w okresie od 6 do 18 lutego 2017r. pełnomocnik był chory na infekcję dróg oddechowych. W ocenie organu, zaświadczenie to nie stanowiło wystarczającej podstawy do przyjęcia, iż skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Wyrokiem z dnia 22 maja 2017r., sygn. akt I SA/Ol 288/17, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym, Sąd na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uwzględniając skargę Sąd uznał, że postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu jest niezgodne z prawem. W ocenie Sądu, organ dopuścił się uchybień polegających na niezbadaniu okoliczności wskazanych we wniosku o przywróceniu terminu, przez co naruszył art.58 §1 k.p.a. w zw. z art.7, 77 oraz 80 k.p.a.. W konsekwencji uznać należało, że organ odwoławczy zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia wniosku pełnomocnika o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że od rozstrzygnięcia tej kwestii zależą dalsze losy odwołania skarżącej, a w szczególności to, czy odwołanie będzie rozpatrywane merytorycznie, czy też postępowanie odwoławcze zostanie zakończone postanowieniem, o którym mowa w art. 34 k.p.a., tj. stwierdzeniem, że wniesione zostało z uchybieniem terminu. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że zamieszczenie przez stronę w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia zobowiązuje organ odwoławczy do rozpatrzenia w pierwszej kolejności tej prośby w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i 59 k.p.a. (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1344/13, a także wyrok NSA z 9 listopada 1994 r., sygn. akt SA/Gd 312/94, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to zatem, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie wadliwe wówczas, gdy zostanie wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Sąd pragnie przy tym zauważyć, że również w literaturze przedmiotu podnosi się, iż stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie może nastąpić przed rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku strony o przywrócenie tego terminu. Dopiero kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, opublikowany w LEX/el., 2014 i cyt. tam W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 153). Natomiast postanowienie przywracające termin wyłącza możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Reasumując, w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania powinno poprzedzać postępowanie dotyczące rozpoznania odwołania, a właściwie jego wstępne badanie zmierzające do ustalenia zachowania terminu do złożenia tego środka zaskarżenia w trybie i na zasadach określonych w art. 58 i art. 59 k.p.a. W związku z powyższym, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zastosuje się do powyższej oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku. O zasądzeniu kosztów postępowania Sąd orzekł na postawie art.200, art.205 §1 p.p.s.a.. Zasądzona na rzecz skarżącej od organu kwota 100 zł obejmuje uiszczony wpis sądowy. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a..