I SA/Ol 293/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. U. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do sierpnia 2005r. postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2012 r. skarżący P. U. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż jedynym dochodem rodziny wnioskodawcy jest wynagrodzenie za pracę jego małżonki w wysokości 2.200 zł brutto miesięcznie. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwojgiem dzieci. Małżonkowie posiadają we współwłasności dom o powierzchni 63 m2, jak oświadczył wnioskodawca nieruchomość zajęta jest przez komornika. Innego majątku nieruchomego nie posiada. Nie posiada również majątku ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości. Wnioskodawca argumentując swój wniosek wskazał, iż od siedmiu lat jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Wyjaśnił, iż cała rodzina utrzymuje się jedynie z pensji żony. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 06.07.2012 r. skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń: - wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, telefon, TV, podatki, Internet, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, koszty eksploatacji samochodu, ewentualne koszty leczenia, nauki, raty pożyczek, kredytów, ubezpieczeń, itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu i wysokości, - wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych ( firmowych i prywatnych) przez wnioskodawcę i osób prowadzących wspólne gospodarstwo z wnioskodawcą, z okresu ostatnich sześciu miesięcy (styczeń - czerwiec 2012 r.), - oświadczenia o posiadanych nieruchomościach i ruchomościach w okresie od 1.01.2010 r. do 25.06.2012 r., w przypadku zbycia lub nabycia w tym okresie jakiegoś składnika majątku należy wskazać tytuł prawny oraz kwotę zakupu ewentualnie cenę sprzedaży (wskazanie przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży), - wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia, czy skarżący korzysta z odpowiednich ośrodków pomocy społecznej, w przypadku odpowiedzi pozytywnej podania wysokości i częstotliwości otrzymywanych świadczeń ( zasiłków, dodatków), - wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia, czy skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada(ją) polisy ubezpieczeniowe, jeżeli tak to kiedy zostały(a) zawarte(a), jaka jest wysokość i częstotliwość rat oraz jakie środki zostały na nich zgromadzone. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, iż nie ma żadnej polisy ubezpieczeniowej, nie ma konta w bankach, nie ma również żadnych nieruchomości. Wyjaśnił, iż z żoną ma ustanowioną rozdzielność majątkową i nie wie czy żona ma konto. Dodał również, iż wymeldował się z domu w "[...]" żeby odciążyć żonę. Zamieszkuje w opuszczonej stodole i dzięki uprzejmości żony dowiaduje się o listach poleconych kierowanych do niego. Wskazał, że nie wie jakie jego żona płaci rachunki na utrzymanie domu. Według wiedzy wnioskodawcy jego małżonka nie korzysta z żadnej pomocy. Ponownie wyjaśnił, iż jego majątek w 100 % zajął komornik. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji majątkowej i życiowej wnioskodawca nie posiada środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia, czy też majątku na opłacenie należnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi jak i ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w celu reprezentowania go w przedmiotowej sprawie. Za powyższym stanowiskiem przemawiają takie okoliczności jak to, ze skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, od kilku lat jest osobą bezrobotną. Pozostaje na utrzymaniu żony, a nawet jak wyjaśnił - obecnie wyprowadził się z domu żeby odciążyć żonę. Dochód na utrzymanie rodziny jest niski, jest to kwota 2.200 zł brutto na cztery osoby. Należy zatem stwierdzić, iż skarżący i jego rodzina utrzymują się z bardzo ograniczonych środków finansowych. Trudno zatem uznać, aby z otrzymywanego wynagrodzenia za pracę małżonki, skarżący był w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Ponadto zauważyć należy, iż posiadany przez skarżącego i jego małżonkę majątek nieruchomy służy zabezpieczeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, nadto jest zajęty przez komornika. Tym samym wnioskodawca nie posiada majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący niewątpliwie znalazł się w bardzo trudnej sytuacji życiowej i materialnej. W związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.