I SA/Ol 295/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-07-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego pełnomocnika. Wnioskodawczyni, będąc osobą schorowaną, niepełnosprawną, z niskim dochodem i korzystającą z pomocy społecznej, spełniła przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca H. Ł. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca jest inwalidką I grupy, schorowaną, niedowidzącą, samotną, z niskim dochodem (emerytura 650 zł) i korzystającą z zasiłków celowych z GOPS. Posiada niewielką nieruchomość zamieszkiwaną przez syna z rodziną. Nie posiada majątku ruchomego ani zasobów pieniężnych.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi H. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr Rep. "[...]" w przedmiocie: stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego
Pismem z dnia 20 czerwca 2012r. skarżąca H. Ł. zwróciła się
o "umorzenie kosztów sądowych", powołując się na ciężką sytuację finansową, inwalidztwo i korzystanie z pomocy opieki społecznej.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca złożyła wypełniony formularz wniosku PPF z dnia 16 lipca 2012 r.,
w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Ze złożonego formularza wynika, iż skarżąca jest inwalidką I grupy z przyznaną opieką, choruje na płuca, jest osobą niedowidzącą. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości
w "[...]" o powierzchni 5 arów, na której posadowiony jest dom o powierzchni 47m2, zamieszkiwany przez syna, synową i ich dzieci. Innego majątku nieruchomego nie posiada. Nie posiada również majątku ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości. Syn i synowa skarżącej zamieszkują osobno, są osobami bezrobotnymi. Wnioskodawczyni zamieszkuje w "[...]" w wynajmowanym domu. Jest osoba samotną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ponadto jak wynika ze skargi pomaga w utrzymaniu dwojgu ze swoich dzieci. Wskazała, iż pomocy udziela jej Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w "[...]". Na tę okoliczność przedstawiła dwie decyzje: z dnia 19 marca 2012r. (k. 23) w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na zakup leków i żywności w kwocie 100 zł oraz z dnia 27 kwietnia 2012r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego – specjalnego na częściowy zakup kuchni w wysokości 150 zł ( k. 32). Ponadto na podstawie akt administracyjnych - treści odwołania z dnia 2 marca 2012r. ustalono, iż skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 650 zł (k. 67).
Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym,
w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji majątkowej i życiowej wnioskodawczyni nie posiada środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia, czy też majątku na opłacenie należnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi jak i ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w celu reprezentowania jej w przedmiotowej sprawie.
Za powyższym stanowiskiem przemawia przede wszystkim uzyskiwanie przez skarżącą bardzo niskiego dochodu w wysokości 650 zł. Trudną sytuację materialną potwierdza konieczność korzystania przez skarżącą ze środków przyznawanych jej
z opieki społecznej w postaci zasiłków celowych. Należy zatem stwierdzić, iż skarżąca utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych, które z trudem wystarczają na zaspokojenie fundamentalnych potrzeb życiowych. Trudno zatem uznać, aby
z uzyskiwanego dochodu czy też środków finansowych uzyskiwanych z tytułu zasiłków, skarżąca była w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego oraz kosztów ustanowienia pełnomocnika. Skarżąca nie posiada również majątku umożliwiającego zdobycie środków finansowych. Należy również mieć na uwadze, iż wnioskodawczyni jest osobą starszą i schorowaną
o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. W związku z niezakreśleniem
o ustanowienie, którego z pełnomocników skarżąca wnosi tj. radcy prawnego, adwokata czy też doradcy podatkowego, ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło