I SA/Ol 295/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia : przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące ustanowienie radcy prawnego WSA/post.1 – sentencja postanowienia R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013r. Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 lipca 2013r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia ww. zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę R. P. ze względu na nieuiszczenie wpisu od skargi w zakreślonym terminie. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę kasacyjną, w której zwrócił się o ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu z uwagi na brak środków finansowych, który zgodnie z wymogami podpisze wniesioną przez skarżącego skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną R. P. z powodu niezachowania wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez podmiot wymieniony w art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", Wnioskiem z dnia 28 października 2013r. R. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący otrzymuje stypendium z Urzędu Pracy w wysokości 988,40 zł brutto. Żona skarżącego otrzymuje rentę w wysokości 1178,95 zł brutto. Łączny dochód rodziny wynosi 2.167,35 zł brutto. Skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 96 m2 oraz mieszkania o powierzchni 35,6 m2. Innego majątku nie posiada. Wskazał, iż od 01.10.2013r jest zatrudniony w firmie "[...]" w D. Argumentując wniosek skarżący wskazał, iż uzyskiwane dochody wydawane są na bieżące koszty utrzymania takie jak: opłaty za mieszkanie i media, lekarstwa, żywność i odzież. W skardze wnioskodawca wyjaśnił, iż pomimo nabycia po zmarłym ojcu nieruchomości (domu) z obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców, faktycznie pozbawiony jest możliwości korzystania z tej nieruchomości. Dom zamieszkiwany jest przez jedną ze spadkobierczyń. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wyjaśnił, iż posiada mieszkanie o powierzchni 35,5m2, które służy celom mieszkaniowym wnioskodawcy i jego małżonki. Posiada również nieruchomość o powierzchni 96 m2, która zajmowana jest przez cały czas przez jedną ze spadkobierczyń, nieruchomość jest przedmiotem kilku postępowań sądowych. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, iż nie posiada żadnych polis ubezpieczeniowych. Wskazał, iż obecnie jego wynagrodzenie wynosi 1.400 zł miesięcznie. Wykazał również miesięczne opłaty takie jak: czynsz za mieszkanie 460 zł, energia elektryczna 100 zł, media 100 zł, leki 200 zł, żywność 500 zł, spłata kredytów 350 zł. Do złożonych wyjaśnień skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych oraz zaświadczenie o wysokości świadczenia z ZUS otrzymywanego przez jego żonę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art.245 § 2 i 3 p.p.s.a.). W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, zgodnie z art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., w którego treści używa się określenia "gdy wykaże", iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje się, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z tym to sam wnioskodawca powinien należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 360/04; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną strony skarżącej stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Wskazać należy, iż skarżący wykazał i uwiarygodnił, z czego się utrzymuje oraz wyjaśnił swoją sytuację majątkową i rodzinną. Po dokonaniu analizy dokumentów oraz oświadczeń wnioskodawcy obrazujących jego sytuację majątkową i rodzinną stwierdzić należy, iż skarżący wraz z małżonką utrzymują się z niewysokich dochodów, które wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Ponadto analiza wyciągów z rachunków bankowych daje podstawę do stwierdzenia, że utrzymywanie się skarżącego uzależnione jest również od zaciągania pożyczek. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.