I SA/Ol 295/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego T. L. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 295/13, odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA/post.1 - sentencja postanowienia. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił R. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący został pismem z dnia 9 lipca 2013 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I, wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W wyznaczonym terminie wpis sądowy nie został uiszczony. W konsekwencji postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę strony. Następnie, uwzględniając wniosek skarżącego, postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. Sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W dniu 4 lutego 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek radcy prawnego T. L. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 295/13, odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie pełnomocnik oświadczyła, iż opłaty związane z udzieleniem pomocy prawnej nie zostały poniesione przez stronę w części ani w całości. Wraz z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie tej opinii przedstawiła poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię potwierdzenia nadania za pośrednictwem poczty opinii na adres skarżącego w dniu 3 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W świetle art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego uregulowane zostały w rozporządzeniu w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490). Z przepisu § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w/w rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższy przepis stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za te czynności wynosi 50% stawki minimalnej, określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stosownie zaś do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w zw. z § 6 pkt 1 tego rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna do 500 zł wynosi 60 zł. Powołane wyżej przepisy rozporządzenia określają zamknięty katalog czynności procesowych, za dokonanie których radcy prawnemu należy się wynagrodzenie oraz przypisuje do każdej z tych czynności odpowiednie stawki opłat według, których ustala się należne radcom prawnym wynagrodzenie za udzielenie pomoc prawnej. W konsekwencji uznać należy, że wynagrodzenie nie przysługuje za podejmowane przez radców prawnych czynności, które nie mają charakteru działań opisanych w rozporządzeniu. Wskazać również należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Żądanie przyznania wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pomoc świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie może bowiem stanowić podstawy do przyznania wynagrodzenia. Nie można wówczas twierdzić, że podejmowane czynności przybrały realny wymiar dla mocodawcy, czyli nie ma uzasadnionych podstaw stanowisko, że pomoc prawna została faktycznie udzielona, a podjęta przez pełnomocnika czynność zmierza bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana. W tym kontekście zauważyć należy, że sporządzona w niniejszej sprawie opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dotyczyła postanowienia z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 295/13, odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przy czym wskazania tego postanowienia we wniosku o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie można traktować jako oczywistej omyłki jedynie co daty orzeczenia, gdyż jak wynika z uzasadnienia dołączonej do tego wniosku opinii, w jej treści poddano analizę sytuacji majątkowej i finansowej strony w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W związku z tym zauważyć należy, że postanowienie, na które wskazała pełnomocnik w uzasadnieniu swej opinii, nie ma charakteru postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, od którego stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a. przysługiwałaby skarga kasacyjna. Ponadto postanowienie to zostało wydane przez referendarza sądowego, a nie przez Sąd. Z przedłożonej do akt sądowych opinii nie wynika natomiast, by pełnomocnik poddała analizie możliwość zaskarżenia wydanych w niniejszej sprawie postanowień Sądu z dnia 27 sierpnia 2013 r. o odrzuceniu skargi czy też z dnia 5 listopada 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu, powyższe powoduje, że nie można w niniejszej sprawie uznać, że sporządzając opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej dotyczącej postanowienia w przedmiocie prawa pomocy wydanego przez referendarza sądowego, działanie pełnomocnika odpowiadało podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu. W rezultacie nie sposób uznać, że stronie została rzeczywiście udzielona pomoc prawna polegająca na przeprowadzeniu analizy, czy istnieją podstawy do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 250 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.