I SA/Ol 298/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na 2006r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2008r., sygn. akt I SA/Ol 298/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę S. K. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]". Następnie przy piśmie z dnia 9 sierpnia 2008r. skarżąca złożyła wniosek na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z alimentów w wysokości 300 zł, mieszka w mieszkaniu spółdzielczym córki, która ponosi opłaty mieszkaniowe. Do majątku skarżącej należą grunty rolne o powierzchni 1,24 ha, które są odłogowane. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń, S. K. przedłożyła pismo procesowe z dnia 22 sierpnia 2008r., w którym oświadczyła, iż odłoguje grunty z uwagi na koszty uprawy, które przekraczają wartość ewentualnego przychodu. Stwierdziła, iż nie zna wartości rynkowej nieruchomości, a obecnie nie ma możliwości jej sprzedania, z uwagi na wiążące się z tym uprawnienie uzyskania wcześniejszej emerytury "unijnej". Wskazała także, iż wyegzekwowanie zasądzonej kwoty w zamian za przejęcie części gospodarstwa rolnego jest niemożliwe z uwagi na wszczętą egzekucję komorniczą na wniosek AWRSP. Skarżąca dodała ponadto, iż w mieszkaniu córki mieszka sama, gdyż córka zmuszona była opuścić kraj i wyjechać za granicę. Wskazała, iż pracuje ona za granicą, mieszka w wynajętym pokoju, a jej sytuacja materialna pozwala jej utrzymać się i opłacić czynsz za mieszkanie w Polsce. Podniosła również, iż ona sama nie korzysta z pomocy społecznej, utrzymuje się z alimentów od byłego męża w kwocie 300 zł. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając przedstawioną we wniosku sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji majątkowej i życiowej uzyskiwane dochody, brak majątku nie pozwalają na uiszczenie należnych kosztów sądowych. Jej jedynym dochodem jest obecnie dochód z tytułu alimentów w wysokości zaledwie 300 zł. Skarżąca nie posiada własnego domu, czy też mieszkania. Korzysta z gościnności córki i mieszka w stanowiącym jej własność lokalu (prawo spółdzielcze). Przy czym z wyjaśnień strony wynika, że jej córka mieszka i pracuje za granicą, a jej dochody pozwalają jej się tam utrzymać i opłacić czynsz za lokal, w którym mieszka matka. Nie można uznać tym samym, aby mogła ona udzielić skarżącej dodatkowej pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z opłaceniem należnych kosztów sądowych czy też związanych z ustanowieniem adwokata w tej i w innych prowadzonych przez nią sprawach sądowych. Zauważyć należy, iż do majątku skarżącej należy wprawdzie nieruchomość rolna o powierzchni 1,24 ha, jednakże w piśmie procesowym z dnia 22 sierpnia 2008 r. skarżąca wyjaśniła wiarygodnie przyczyny, dla których nie uprawia gruntów rolnych oraz przyczyny, dla których pomimo braku dochodów z tej nieruchomości nie zdecydowała się na jej sprzedaż. W piśmie procesowym wskazała również, iż zasądzona jej kwota w zamian za przejęcie części gospodarstwa rolnego została objęta egzekucją komorniczą. W związku z powyższym uznano, że skarżącej w celu zagwarantowania prawa do sądu należało przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Podkreślić przy tym należy, że prawo do sądu jest jednym z podstawowych standardów państwa prawnego, zapewniającym osobie znajdującej się w trudnych warunkach materialnych możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych koniecznych do poniesienia kosztów sądowych. W związku z tym w oparciu o art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258§2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.