I SA/Ol 298/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od stycznia do grudnia 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych Wnioskiem z dnia 22 czerwca 2012 r., skarżący M. H. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego na formularza wniosku oświadczenia wynika, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Oświadczył, że oboje z żoną utrzymują się z dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego, przy czym skarżący nie określił wysokości uzyskiwanych dochodów. Wskazał, że nie jest w stanie określić dochodu, gdyż nie prowadzi dokumentacji rachunkowej, pozwalającej na wyliczenie dochodu. Podkreślił, że prowadzi tylko dokumentację podatkową w zakresie podatku od towarów i usług. Ponadto wyjaśnił, że posiada gospodarstwo rolne zabudowane domem mieszkalnym i budynkami "użytkowymi". Wyjaśnił także, że posiada sprzęt rolniczy, maszyny, pojazdy i urządzenia wykorzystywane w gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że na dzień złożenia wniosku posiadał do uregulowania zobowiązania, w związku z poniesionymi wydatkami inwestycyjnymi i bieżącym utrzymaniem gospodarstwa rolnego. Dodatkowo stwierdził, że wniosek o przyznanie prawa pomocy "uzasadnia nie aspektem materialnym, ale względami praworządności". Następnie na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwano skarżącego pismem z dnia 2.07.2012 r., do złożenia dodatkowego oświadczenia, przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów. W wyznaczonym terminie skarżący, nie przedłożył dodatkowych oświadczeń. W dniu 13.07.2012 r. na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłacił kwotę 1.622 zł, tytułem wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w związku ze złożeniem przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzy PPF, bez względu na okoliczność, iż w późniejszym terminie skarżący opłacił należny wpis od skargi, koniecznym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącego. Zgodnie z art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270, dalej zwana w skrócie p.p.s.a.), Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie częściowym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. ww. artykułu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem zaś instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Z tego też względu do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia w celu jego weryfikacji oraz wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) oraz słusznego interesu strony. Zasadność wniosku rozpatruje się w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Biorąc pod uwagę ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy, zauważyć należy, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenie w formularzu wniosku PPF nie dawało podstaw do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w związku z powyższym niezbędne stało się skorzystanie z uprawnienia wynikającego z art. 255 p.p.s.a. Dlatego też wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych. W sytuacji nie złożenia dodatkowych oświadczeń niemożliwe było pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego jedynie w oparciu o przedstawione oświadczenia w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Trzeba bowiem podkreślić, iż zgodnie z art. 243 p.p.s.a. sąd administracyjny (referendarz sądowy) orzeka o przyznaniu prawa pomocy jedynie na wniosek strony, zatem to w jej interesie jest przedstawienie swojej sytuacji materialnej i życiowej, bowiem tylko te przesłanki brane są pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku strony. Inne względy, w tym "względy praworządności", które w ocenie skarżącego przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy, nie stanowią podstawy do pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a.. Pokreślić bowiem należy, że w sytuacji gdy Sąd uwzględni skargę wnioskodawcy, na jego wniosek, opłacone przez skarżącego koszty sądowe zostaną mu zwrócone. W tak ustalonym stanie faktycznym, brak było podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Na marginesie należy zauważyć, że skarżący opłacił należny wpis od skargi, co potwierdził przesyłając odpis polecenia przelewu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.