I SA/Ol 300/12

PostanowienieWSA w Olsztynie2012-06-22

Skład orzekający: Małgorzata Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest niska renta i pomoc społeczna, a która nie posiada majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie doradcy podatkowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, uznając, że skarżący wykazał niemożność ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja materialna skarżącego, oparta na niskiej rencie, zasiłkach z pomocy społecznej i braku majątku, spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący wykazał, że jego jedynym dochodem jest niska renta (netto 399,59 zł) oraz pomoc MOPS, nie posiada majątku i jest całkowicie niezdolny do pracy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącego doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego Wnioskiem z dnia 12 maja 2012 r. skarżący S. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w osobie K. D. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz z przedłożonych przez niego dokumentów źródłowych wynika, iż jedynym dochodem wnioskodawcy jest renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1131,96 zł, która po potrąceniach wynosi netto 399,59 zł. Skarżący utrzymuje się z renty i pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Innych dochodów wnioskodawca nie posiada. Skarżący zamieszkuje na stancji, którą opłaca MOPS w "[...]", otrzymuje dofinansowanie do opłaty za stancję i leczenie w wysokości 470 zł miesięcznie. Wynajmuje pokój o powierzchni 12 m2. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada majątku nieruchomego jak i ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości. Wnioskodawca argumentując swój wniosek wskazał na stale pogarszający się stan zdrowia (stopa cukrzycowa). Do wniosku załączył kserokopię zaświadczenia o wysokości pobieranego świadczenia rentowego oraz decyzji MOPS. Zgodnie z treścią przepisu art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.) Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do pkt 2 §1 art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Wskazać należy, iż skarżący przedłożył dokument potwierdzający aktualną wysokość otrzymywanych przez niego stałych dochodów z tytułu renty. Przedłożył również decyzję MOPS w przedmiocie przyznania mu zasiłku celowego. Tym samym stwierdzić należy, iż skarżący utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych: stałego dochodu oraz zasiłków z pomocy społecznej. Trudno zatem uznać, aby z otrzymywanej renty (po potrąceniach) w wysokości 399,59 zł oraz ze świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłków celowych był on w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Ponadto zauważyć należy, iż skarżący nie posiada majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego. Ze zgromadzonej w aktach podatkowych dokumentacji medycznej (k. 168-278), jak również z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 17.11. 2009r. (k. 151) wynika, iż obecnie skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy. Nie posiada tym samym możliwości uzyskiwania dodatkowego dochodu. W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie dla niego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego K. D., wskazać należy, że Sąd nie ma kompetencji do imiennego wyznaczania pełnomocnika, który będzie zastępować stronę korzystającą z przyznanego jej prawa pomocy. Rolą Sądu jest bowiem orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy działanie Sądu ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do Krajowej Rady Doradców Podatkowych o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Natomiast zgodnie z art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała osobę doradcy podatkowego, Krajowa Rada Doradców Podatkowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym doradcą podatkowym, wyznaczy doradcę podatkowego wskazanego przez stronę. W związku z tym na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło