I SA/Ol 300/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-06-28
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedłożyła dodatkowych dokumentów i oświadczeń na wezwanie referendarza sądowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Strona, która nie przedłożyła dodatkowych dokumentów i oświadczeń na wezwanie referendarza sądowego, mimo że zostały one niezbędne do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania jej prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca Z.C. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej. Złożyła formularz wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynikało, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i uzyskuje dochody z emerytury. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w celu oceny jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.C. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.C. E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: umorzenia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1-sentencja postanowienia
Wnioskiem z dnia 12 maja 2017 r. skarżąca Z.C. zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie "opłaty sądowej". Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochody z tytułu "emerytury" w wysokości "[...]". Nie posiada majątku. Wyjaśniła, że jest w stanie uiścić wpisu od skargi w kwocie 200 zł, gdyż utrzymuje się z emerytury w kwocie "[...]" , zaś na samo wyżywienie wydatkuje kwotę 700 zł. Ponadto ponosi wydatki na media –ok. 150 zł, miesięcznie. Na pozostałe wydatki w postaci lekarstw (ok. 120 zł), środki czystości (ok. 80 zł), na ubrania i inne opłaty (ok. 200 zł) otrzymuje środki finansowe od syna, który pracuje w "[...]". Zamieszkuje w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność syna.
Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy może zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano i wystosowano do strony wezwanie z dnia 23 maja 2017 r. W wezwaniu tym zwrócono się w terminie siedmiu dni o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 1 czerwca 2017 r.
Na wezwanie skarżąca nie przedłożyła stosownych wyjaśnień do dnia rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej.
Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy będzie zatem zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawczynię udowodnione. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożone na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej i życiowej, nie przedstawiła bowiem dokumentów jak i oświadczeń, o które została wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Wskazać przy tym należy, że strona była wzywana do przedstawienia szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków wraz z odpisami dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków. Nadto zobowiązano stronę do przedstawienia oświadczenia w zakresie źródeł i wysokości uzyskiwanych dochodów oraz przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w zakresie wysokości uzyskanego przez nią przychodu i dochodu za 2016 r. Niezależnie od powyższego skarżąca miała również złożyć oświadczenie w zakresie posiadanego majątku w okresie od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia doręczenia wezwania w trybie art. 255 p.p.s.a.
Nie udzielając stosownych wyjaśnień, wnioskodawczyni uniemożliwiła dokonanie oceny jej rzeczywistych możliwości finansowych w kontekście przesłanek uprawniających do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Uznać więc należy, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Na marginesie wskazać należy, że w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji (nie przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych) wykluczona jest możliwość merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005r., sygn. akt I OZ 842/05 - nieopublikowane).
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło