I SA/Ol 302/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. i P. D. na decyzję Burmistrza Miasta z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. postanawia odrzucić skargę. W dniu 7 maja 2012r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga wniesiona przez A. i P. D. (dalej cyt. jako skarżący) na decyzję Burmistrza Miasta z dnia "[...]" , "[...]" w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010r. Sąd przekazał wniesioną skargę do Burmistrza Miasta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, jako niezasadnej. Dodatkowo organ poinformował, że 3 kwietnia 2012r. przesłał całość akt wraz z odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej cytowanej jako p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że organ w wydanej decyzji zawarł prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Tym samym wskazać należy, że skarżący nie zastosowali się do zawartego pouczenia, wnosząc przedwcześnie skargę bezpośrednio do sądu bez wyczerpania przysługującego im środka zaskarżenia w postaci odwołania. Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest skuteczne dopiero na orzeczenie wydane w drugiej instancji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając niedopuszczalność skargi w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia. Dodatkowo wskazać należy, że sąd pomimo braku zastosowania się strony skarżącej do wezwania o ustanowienie (zgodnie z art. 299 § 1 i § 2 p.p.s.a.) pełnomocnika do prowadzenia sprawy mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce lub ustanowienia pełnomocnika do doręczeń mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce pod rygorem odrzucenia skargi nie odrzucił z tego powodu wniesionej skargi. Sąd uznał bowiem, iż treść art. 299 p.p.s.a. stoi w sprzeczności z treścią art. 18 Traktatu o Funkcjonowaniu UE (wersja skonsolidowana – Dz.U.UE C z 2010r., nr C83, s.47, dalej cyt. jako TFUE). Przepis traktatowy, na zasadzie art. 91 ust 1 i 2 Konstytucji RP, ma w przypadku kolizji niewątpliwie pierwszeństwo przed normami krajowymi. Przepis ten stanowi, że "każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium, Państw Członkowskich z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w niniejszym Traktacie i środków przyjętych w celu jego wykonania". Z treści cytowanego przepisu traktatowego wynika więc, zakaz wprowadzania ograniczeń i utrudnień z powodu miejsca zamieszkania i zmiany miejsca pobytu oraz przynależności państwowej. Identyczne uregulowanie, jakie zawarte jest w art. 299 p.p.s.a., występuje także w art. 11355 kodeksu postępowania cywilnego (dalej cyt. jako k.p.c.), co do którego kwestia niezgodności z prawem unijnym została już podniesiona w orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Wątpliwości co do stosowania w postępowaniu cywilnym przepisów art. 11355 k.p.c. znalazły wyraz w pytaniu prejudycjalnym skierowanym do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) przez Sąd Rejonowy w Koszalinie (sygn. akt I C 409/11), który wskazał na niezgodność prawa krajowego z przepisami Rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sadowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych ... (opubl. w Dz.U.UE L z dnia 10 grudnia 2007r). W sprawie tej, zarejestrowanej w TSUE pod numerem C-325/11, Rzecznik Generalny oraz komisja Europejska przedłożyli opinie o niezgodności polskiej normy z prawem unijnym, tj. przepisami cytowanego rozporządzenia oraz z art. 18 TFUE. Stwierdzili, że cytowana norma krajowa może być stosowana tylko w stosunku do stron zamieszkałych poza państwami Unii. Nadto problemem tym zajmował się Sąd Najwyższy, któremu Sąd Apelacyjny w Krakowie przedstawił do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne dotyczące kolizji ustawy z prawem unijnym. W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2010r., sygn. akt III CZP 3/10 (opubl. w OSNC nr 11 z 2010r., poz. 155) Sąd Najwyższy, odmawiając odpowiedzi, stwierdził jednak, że należy pamiętać o pierwszeństwie prawa unijnego przed ustawami (art. 91 ust 2 i 3 Konstytucji), co oznacza, że sąd może sam – jeżeli nie ma wątpliwości – odmówić zastosowania prawa polskiego albo wystąpić – jeżeli takie wątpliwości występują i są zasadne – do Trybunału Sprawiedliwości UE ze stosownym pytanie. Tym samym, mając powyższe na względzie, sąd doszedł do przekonania, że w odniesieniu do strony będącej obywatelem pastwa unijnego i zamieszkałej na terenie Unii, należy pomijać wymogi przewidziane w art. 299 p.p.s.a., dokonując doręczeń bezpośrednich i nie stosować rygoru odrzucenia skargi z powodu nieustanowienia pełnomocnika zamieszkałego (mającego siedzibę) w Polsce.