I SA/Ol 304/08

WyrokWSA w Olsztynie2008-09-10

Skład orzekający: sędzia WSA Ryszard Maliszewski, sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Zofia Skrzynecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który przejął gospodarstwo rolne w trakcie okresu referencyjnego, ma prawo do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę (płatności zwierzęcej) w kolejnym roku, jeśli nie posiadał zwierząt w tym okresie referencyjnym, ale przejął je wraz z gospodarstwem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia dotyczące przyznawania płatności zwierzęcej. W przypadku przekazania gospodarstwa rolnego wraz ze zwierzętami w trakcie okresu referencyjnego, uprawnienia następcy do płatności powinny być oceniane na podstawie danych dotyczących przejętego gospodarstwa i zwierząt, zgodnie z zasadą, że uprawnienia do dopłat podążają za gospodarstwem. Organy nie poczyniły ustaleń w tym zakresie, co skutkowało naruszeniem prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Rolnik W. K. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych i pomocy finansowej na rok 2007. Organ I instancji przyznał płatność, ale odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, wskazując na brak posiadania zwierząt w okresie referencyjnym. Rolnik odwołał się, argumentując, że przejął gospodarstwo wraz z inwentarzem od rodziców. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując stanowisko o niespełnieniu warunków dotyczących posiadania zwierząt w okresie referencyjnym. Skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 10 września 2008r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007r. I. uchyla zaskarżona decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2007r. W. K. wniósł o przyznanie płatności do gruntów rolnych i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, powołując art. 7 ust. 1 i 2 , art. 19 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2007r. w wysokości 11.159,98 zł (w tym jednolita płatność obszarowa, w wysokości 10.354,88 zł i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości 805,10 zł) oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odnosząc się do kwestii odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin zielonych poznaczonych na paszę stwierdził, że płatność ta przysługuje rolnikom, którzy w okresie od 1.04.2005r. do dnia 31.03.2006r. byli posiadaczami bydła, owiec, kóz, koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, do rejestru koniowatych oraz we wniosku o przyznanie płatności w roku 2006 zadeklarowali trwałe użytki zielone oraz trawy na gruntach ornych, które zostały zakwalifikowane do płatności. Organ wyjaśnił, iż płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, jednak nie większa niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według stanu na dzień, w którym liczba dużych jednostek przeliczeniowych jest największa i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych i traw na gruntach ornych, do której została przyznana płatność w 2006r. Uwzględniając powyższe organ stwierdził, iż dokonana ponowna kontrola administracyjna wniosku rolnika wykazała, iż na podstawie danych o ilości zarejestrowanych w okresie referencyjnym w systemie zwierząt, wyznaczony współczynnik DJP ma wartość O. Na wezwanie organu wnioskodawca oświadczył, że w okresie referencyjnym nie posiadał zwierząt zarejestrowanych w systemie zwierząt oraz zwierząt zgłoszonych do rejestru koniowatych. Odwołaniem z dnia 21 marca 2008r. W. K. wniósł o uchylenie decyzji w części odmawiającej przyznania płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych i jej zmianę poprzez przyznanie płatności w odniesieniu do 31,36 ha. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że na mocy umowy darowizny w dniu "[...]" M. i J. K. przekazali mu na własność gospodarstwo rolne położone w S.. Następnie w dniu 04.04.2006r. nadano mu nr indentyfikacyjny nr –"[...]". Podniósł, iż jest następcą prawnym w zakresie umowy darowizny, która obejmowała cały majątek darczyńców i została zawarta celem uzyskania świadczeń KRUS. Podkreślił, iż przejęte od rodziców gospodarstwo rolne miało charakter hodowlany o profilu bydło mleczne - 34 szt. w tym 17 krów. W ocenie odwołującego się – jako następca prawny przejął po darczyńcach również uprawnienie w zakresie ewidencji zwierząt. Zdaniem rolnika stanowisko organu pierwszej instancji było sprzeczne z ustawą w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że W. K. ubiegał się o przyznanie płatności do gruntów rolnych za 2006r., które to decyzją z dnia 15 grudnia 2006r. zostały mu przyznane. Zatem w ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy określające okres referencyjny, stanowiący podstawę do wyliczenia płatności zwierzęcej dla producentów rolnych, ubiegających się w 2007r. kolejny raz o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Wskazując na treść § 4 ust. 1, 2, 3, 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności podzielił stanowisko organu I instancji, co do przesłanek warunkujących przyznanie płatności zwierzęcej (że "w okresie od 1.04.2005r. do 31.03.2006r. rolnikowi składającemu wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje jeżeli"). Podkreślił, że z § 4 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia nie wynika możliwość alternatywnego stosowania przesłanek warunkujących przyznanie płatności zwierzęcej. Użyty w przepisie spójnik "lub" dotyczy sytuacji, kiedy zwierzęta zostały alternatywnie wpisane do rejestru lub zgłoszone do rejestru. W sytuacji zatem gdy rolnik zarejestrował zwierzęta w bazie IRZ w miesiącu kwietniu 2006r. po przejęciu od rodziców gospodarstwa rolnego nie można było zdaniem organu odwoławczego, przy takiej konstrukcji przepisu, uwzględnić odwołania. Podkreślono, że przyznanie przedmiotowej płatności nie jest w żadnym przypadku uwarunkowane zachowaniem ciągłości chowu zwierząt, w przypadku przekazania gospodarstwa. Przyznanie płatności uzależnione jest od spełnienia wymagań w postaci posiadania przez rolnika wnioskującego o płatności zwierzęce, w okresie od 1.04.2005r. do 31.03.2006r. bydła lub owiec, lub kóz, koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. W przypadku gdy wnioskodawca zgłosił siedzibę stada w dniu 3.04.2006r. i zarejestrował zwierzęta w dniu następnym a więc po okresie referencyjnym organ uznał, że nie spełnił jednego z warunków do przyznania płatności zwierzęcej. W związku z powyższym na postawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 0,00 DJP. Zatem organ I instancji zasadnie odmówił przyznania płatności zwierzęcej. W skardze na powyższą decyzję W. K. wniósł o jej zmianę w stopniu umożliwiającym uwzględnienie żądania skarżącego, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. ustawy z dnia 26.01.2006r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniająca, oraz szczegółowych warunków i trybie przyznawania tej płatności. Nadto zarzucił naruszenie prawa procesowego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, oraz sprzeczność oceny organu z zebranym w sprawie materiałem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa potrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że dokonując kontroli zaskarżonej decyzji co do zgodności z prawem Sąd bada jej prawidłowość zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Zgodność z prawem oznacza przy tym zarówno zgodność z prawem krajowym jak i prawem wspólnotowym, w szczególności w sytuacji, gdy akty prawa krajowego wprost oparte są, bądź wynikają z przepisów prawa wspólnotowego które, co do zasady mają bezpośrednie zastosowanie do praw i obowiązków obywateli Wspólnoty. Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej. Z materiału dowodowego wynika, że skarżący na mocy umowy darowizny (akt notarialny Rep. "A" nr "[...]") z dniem 27.03.2006r. przejął na własność i w posiadanie gospodarstwo rolne od rodziców – J. i M. K. obejmujące nieruchomości, inwentarz żywy, maszyny i urządzenia. Przejął także zobowiązania ciążące na przekazujących, wynikające ze wspólnej polityki rolnej. Powyższa umowa została zawarta w związku ze spełnieniem przez J. K. warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej, określonych przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191 ze zm.). W dniu 4.04.2006r. Kierownik Biura Podawczego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa potwierdził zarejestrowanie W.K. w krajowym systemie ewidencji producentów rolnych i nadanie numeru ewidencyjnego. W tym samym dniu organ wydał zaświadczenie o zarejestrowaniu siedziby stada zwierząt posiadanych przez rolnika. Bezspornym jest, że na podstawie wniosku z dnia 12 maja 2006r. – decyzją z dnia "[...]" skarżącemu przyznano płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w kwocie 19.930,60 zł, w tym uzupełniającą płatność obszarową w wysokości 10.528,79 zł. Natomiast zaskarżoną decyzją przyznano skarżącemu tylko jednolitą płatność obszarową i część płatności uzupełniającej. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest to, czy w stanie prawnym obowiązującym w 2007r. rolnikowi, który przejął gospodarstwo rolne w 2006r. i otrzymał płatności – zgodnie z zasadami w tym roku obowiązującymi – nie przysługuje, jak twierdzą organy obu instancji, płatność uzupełniająca tzw. zwierzęca. Jak to wskazano w zaskarżonej decyzji, od 2007r. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej i uzupełniającej (oraz innych płatności) reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.) zatytułowana w brzmieniu pierwotnym "o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej". W art. 1 ustawa ta powołuje się na akty prawne Unii Europejskiej: – rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników ... (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003", – rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ... (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 796/2004", stanowiąc dalej, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie. Powyższa ustawa zastąpiła poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnych płatności z tytułu cukru (Dz. U. nr 6, poz. 40 ze zm.). Jest wyrazem dostosowywania (po okresie przejściowym) regulacji krajowych do wynikającej z rozporządzenia nr 1782/2003 zasady łączenia istniejących wcześniej oddzielnych płatności w jednolity system płatności. Należy wskazać, że w punkcie 25 preambuły rozporządzenia nr 1782/2003 stwierdzono, iż : "System powinien połączyć kilka istniejących płatności bezpośrednich otrzymywanych przez rolnika w jednolitą całość, określaną na podstawie poprzednich uprawnień, w okresie referencyjnym, tak dostosowaną aby uwzględniała pełne wykorzystanie środków wprowadzonych w ramach Agendy 2000 oraz aby uwzględniała zmiany kwot pomocy wprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia". Z powyższego wynikają pewne dyrektywy zarówno dla beneficjentów pomocy udzielonej w ramach wspólnej polityki rolnej, jak też dla prawodawcy krajowego. Mianowicie, rolnicy nie mogą oczekiwać niezmienności kwot pomocy. Natomiast ustawodawca, zmieniając zasady i warunki udzielania pomocy powinien uwzględniać istnienie uprawnień wcześniejszych. W myśl art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. (w brzmieniu obowiązującym w 2007r.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw : 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin. W art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy zawarte zostało upoważnienie dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania rozporządzenia w brzmieniu: "Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 1782/2003, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że rodzaje roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, prowadzi się zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw". W art. 17 ust. 3 ustawodawca wskazał, że "wydając rozporządzenie o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a Minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu". Nadto według art. 23 ustawy "Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin". Na podstawie wyżej wymienionych upoważnień Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46, poz. 309 ze zm.). W § 1 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawionych na trwałych użytkach zielonych, zwaną "płatnością zwierzęcą" są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem traw na trwałych użytkach zielonych, przeznaczonych na susz paszowy. Warunki i tryb przyznawania "płatności zwierzęcej" zostały ustanowione w przepisach §§ od 4 do 6: 1) Według § 4 ust. 1 płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt; 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. 2) Według § 5 rozporządzenia, w przypadku gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r. nr 6, poz. 40, ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca przysługuje mu (w odniesieniu do 50% zadeklarowanych we wniosku gruntów – co wynika z ust. 2 tego przepisu), jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. 3) § 6 rozporządzenia stanowi, iż "w przypadkach, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca, o którą ubiegał się w danym roku przekazujący albo spadkodawca, jest przyznawana przejmującemu albo spadkobiercy niezależnie od tego czy posiadali lub posiadają bydło lub owce, lub kozy, lub konie". Dokonując analizy warunków przyznawania "płatności zwierzęcych" wynikających z przytoczonych wyżej przepisów należy przypomnieć, że z art. 7 ust. 2 ustawy wynika, iż co do zasady każdemu rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające, w tym "zwierzęce" w odniesieniu do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę. Natomiast z przepisów rozporządzenia wynika, że ich wysokość jest zróżnicowana w zależności od rodzaju, wieku i ilości oraz okresu posiadania zwierząt przez rolnika. Porównanie treści § 4 z treścią § 5 oraz § 6 rozporządzenia nakazuje stwierdzić, że prezentowana w decyzji wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 nie może zostać zaakceptowana. Ze stanowiska organów wynika bowiem, że rolnik taki jak skarżący tj. posiadający zwierzęta od dnia 27 marca 2006r. nie ma prawa do żadnej kwoty płatności zwierzęcych (z uwagi na to, że otrzymał płatność w 2006r., zatem nie ma do niego zastosowania § 5 rozporządzenia) podczas gdy dla rolnika, o którym mowa w § 5 rozporządzenia wystarczającym warunkiem uzyskania uprawnienia do płatności zwierzęcej w 2007r. jest (było) posiadanie zwierząt w okresie od dnia 15 września 2006r. do 14 marca 2007r. zarejestrowanych lub zgłoszonych w tym okresie do rejestru. Gdyby przyjąć, że celem wprowadzenia przez normodawcę w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia dwóch przesłanek decydujących o uprawnieniu do płatności zwierzęcej w 2007r. było pozbawienie rolnika jakichkolwiek płatności wobec niespełnienia pierwszej z nich tj. posiadania zwierząt zarejestrowanych lub zgłoszonych we wskazanym okresie referencyjnym, to regulacje rozporządzenia należałoby uznać za niezgodne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz sprzeczne z założeniami i celami wspólnej polityki rolnej. Należy wskazać, że w/g punktu 29 preambuły do rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 "W celu ustanowienia kwoty, do której rolnik powinien być uprawniony w ramach nowego systemu celowym jest odniesienie się do kwot przyznanych mu w trakcie okresu referencyjnego. Aby uwzględnić okoliczności szczególne, należy utworzyć rezerwę krajową. Rezerwa taka może również zostać wykorzystana do ułatwienia uczestnictwa nowych rolników w systemie. Płatność jednolita powinna być ustalana na poziomie gospodarstwa". Zdaniem Sądu, błędne jest zatem jedynie literalne odczytywanie treści przepisów rozporządzenia. W szczególności swoisty paradoks stanowiska Organów Agencji polega na tym, że fakt otrzymania przez skarżącego płatności uzupełniających do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę w 2006r. stał się czynnikiem dyskryminującym dla otrzymania w 2007r. jakiejkolwiek kwoty "płatności zwierzęcej". Tymczasem w świetle § 4 ust. 2 rozporządzenia nawiązanie do płatności za 2006r. służy ograniczeniu powierzchni, do której płatność zwierzęca może być przyznana w 2007r. Gdyby więc założyć, że skarżący nie spełniał warunku posiadania zwierząt zarejestrowanych w okresie referencyjnym, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 to, zdaniem Sądu fakt otrzymania płatności w 2006r. nie powinien stanowić bariery do otrzymania niższej płatności na podstawie § 5 rozporządzenia. Zauważyć jednak należy, że wymieniony przepis dotyczący rolników, którzy nie występowali uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, wyłącza spod jego dyspozycji przypadki, o których mowa m.in. w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich (która obowiązywała do 26.02.2007r.). W art. 4 wymienionej ustawy mowa zaś jest o uprawnieniach do płatności w związku z nabyciem gospodarstwa w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy. Z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i działalności rolniczej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem. Obowiązujące w tym zakresie przepisy – vide art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz art. 21 i 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (a wcześniej wymieniony art. 4 ustawy z 2003r.) expresis verbis regulują sytuacje, w których do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi po złożeniu wniosku o przyznanie płatności. Ratio legis takiej regulacji wynika z zasady, że udzielenie pomocy nie następuje z urzędu a na wniosek rolnika. Oczywistym jest, że w sytuacji przekazania gospodarstwa w danym roku przed upływem terminu do składania wniosków, gdy przekazujący takiego wniosku nie złożył, uprawnienia rolnika przejmującego gospodarstwo, który wystąpił z wnioskiem oceniane są samoistnie, na podstawie danych odnoszących się do tego gospodarstwa na dzień złożenia wniosku. Jeżeli jednak normodawca, zmieniając reguły, ustanawia wsteczne okresy referencyjne i warunki, od których spełnienia w tych okresach zależą uprawnienia bieżące, to, zdaniem Sądu, do oceny tych uprawnień ma zastosowanie art. 74 ust. 4 pkt b rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 który stanowi, że wszelkie działania niezbędne do przyznania prawa pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego (wraz ze zwierzętami) w trakcie okresu referencyjnego wskazanego w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2007r. powinny być oceniane na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru w tym okresie, a przynależnych przekazanemu gospodarstwu. Organy obu instancji dokonując błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia nie poczyniły żadnych ustaleń w powyższym zakresie. Dodatkowo należy wskazać, że bazy danych zawartych w skomputeryzowanym i zintegrowanym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności a także systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt służą przede wszystkim zapobieganiu wielokrotnemu bądź nieuzasadnionemu przyznawaniu pomocy w odniesieniu do danego gospodarstwa lub do tych samych zwierząt. Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. nr 91, poz. 872 ze zm.) oparta o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000 z 17 lipca 2000r. (Dz.Urz. WE L 201 z 11.08.2000r. str. 1; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne roz. 3, t. 30 str. 248) i wprost odwołująca się do pojęć w tym rozporządzeniu zawartych, w art. 2 pkt 11 stanowi (poprzez odwołanie do art. 2 tiret 3 rozporządzenia 1760/2000), że posiadaczem zwierzęcia – w odniesieniu do bydła, jest osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za zwierzęta na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku. Z jej przepisów wynika, że każdemu posiadaczowi nadaje się odpowiedni numer identyfikacyjny, ale także to, że każde zwierzę w stadzie musi być odpowiednio zidentyfikowane i oznaczone. Jak wynika z art. 3 ustawy System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt jest wykorzystywany w szczególności do ustalania miejsc pobytu i przemieszczeń zwierząt. Według art. 10 ust. 1 ustawy z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, w każdym czasie udostępnia się dane – w przypadku bydła, owiec i kóz – a) numery identyfikacyjne wszystkich zwierząt gospodarskich znajdujących się w siedzibie stada b) dla każdego zwierzęcia wykaz wszystkich przemieszczeń. W art. 12 nałożono na posiadaczy zwierząt gospodarskich obowiązek zgłaszania kierownikowi biura powiatowego Agencji informacji dotyczących wszelkich przewozów do i z hodowli, urodzin i śmierci zwierząt – w terminie 7 dni. Należy zauważyć, że ust. 8 art. 12 wedle którego "jeżeli nastąpiła zmiana posiadacza zwierzęcia gospodarskiego, poprzedni i nowy posiadacz są obowiązani zgłosić ten fakt kierownikowi biura na jednym formularzu, który podpisują poprzedni i nowy posiadacz zwierzęcia gospodarskiego" obowiązuje od 7 kwietnia 2007r. (dodany przez art. 1 pkt 3 lit. c ustawy z 16 lutego 2007r. (Dz.U. nr 52, poz. 345)). Powyższe uregulowania potwierdzają zarówno możliwość jak i obowiązek dokonania oceny uprawnień skarżącego do płatności zwierzęcej w 2007r. na podstawie danych odnoszących się do przejętego gospodarstwa. Skarżący przejmując w okresie referencyjnym gospodarstwo zgłosił w terminie określonym przepisami, także fakt przejęcia zwierząt. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko Sądu co do interpretacji przepisów, które jednocześnie stanowi wskazania co do sposobu i kierunku dalszego postępowania. Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego jak też przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło