I SA/Ol 304/12
PostanowienieWSA w Olsztynie2012-08-01
Skład orzekający: Małgorzata Klimek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, niska renta skarżącej, utrzymywanie bezrobotnej córki i wnuka, a także brak majątku pozwalającego na pokrycie kosztów, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca R. F. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości. Wnioskodawczyni otrzymuje niską rentę, a na jej utrzymaniu pozostają bezrobotna córka i wnuk. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła szczegółowe zestawienie stałych miesięcznych wydatków oraz oświadczenia dotyczące sytuacji córki. Referendarz sądowy ocenił sytuację materialną skarżącej.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Małgorzata Klimek po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr Rep. "[...]" w przedmiocie: wymiaru podatku od nieruchomości postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
Wnioskiem z dnia 3 lipca 2012 r. skarżąca R. F. zwróciła się
o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu w wysokości 100 zł. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz
z przedłożonych przez nią dokumentów źródłowych wynika, iż jedynym dochodem wnioskodawczyni jest renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 924,80 zł. Skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 100m2. Innego majątku nieruchomego nie posiada. Nie posiada również majątku ruchomego, zasobów pieniężnych, przedmiotów o znacznej wartości. Na utrzymaniu wnioskodawczyni pozostaje córka, która jest osobą bezrobotną oraz wnuk.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy powinien zbadać sytuację majątkową wnioskodawcy, a w szczególności skonfrontować jego dochody z udokumentowanymi wydatkami. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona stosownie do przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.), jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Pismem z dnia 16.07.2012 r. skarżąca wezwana została do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie następujących dodatkowych oświadczeń:
- wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia w zakresie szczegółowego zestawienia stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny (np. rachunki za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, TV, Internet, koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, ewentualne koszty eksploatacji samochodu, ewentualne koszty leczenia, raty pożyczek, kredytów, ubezpieczeń, podatków itp.), przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, oświadczenia czy korzysta z czyjejś pomocy i podania jej zakresu,
- wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia czy skarżąca lub jej córka korzysta
z odpowiednich ośrodków pomocy społecznej, w przypadku odpowiedzi pozytywnej podania wysokości i częstotliwości otrzymywanych świadczeń (zasiłków, dodatków, pomocy finansowej, rzeczowej),
-wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia od kiedy córka skarżącej jest bezrobotna i czy otrzymuje bądź otrzymywała ( w jakim okresie) zasiłek dla bezrobotnych,
- wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia czy córka skarżącej uzyskuje ewentualne dochody np. z prac dorywczych, sezonowych czy okresowych, w przypadku odpowiedzi pozytywnej podania wysokości oraz częstotliwości osiąganych dochodów,
a także czy córka skarżącej otrzymuje alimenty bądź zaliczkę alimentacyjną (proszę
o podanie wysokości środków uzyskiwanych z tego tytułu).
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wyjaśniła, iż miesięcznie ponosi następujące stałe koszty utrzymania: energia elektryczna 163 zł, gaz 42,50 zł, woda 68 zł, lekarstwa 100 zł, telefon 76 zł. Wskazała również, że córka nie korzysta z pomocy społecznej, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, nie otrzymuje i nie otrzymywała alimentów.
Rozpoznając niniejszy wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 245 §1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, a więc o przyznania prawa pomocy
w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym zgodnie z treścią art. 245 § 3 obejmuje bowiem zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 §1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Stwierdzić należy, że w obecnej sytuacji majątkowej i życiowej wnioskodawczyni nie posiada ona środków pieniężnych, jak również możliwości ich zdobycia, czy też majątku na opłacenie należnych kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi.
Za powyższym stanowiskiem przemawia przede wszystkim uzyskiwanie przez skarżącą bardzo niskiego dochodu w wysokości 924,80 zł. Dodatkowo na całkowitym utrzymaniu wnioskodawczyni pozostaje jej bezrobotna córka oraz wnuk. Należy zatem stwierdzić, iż skarżąca wraz z pozostającą na jej utrzymaniu rodziną utrzymuje się
z bardzo ograniczonych środków finansowych, które z trudem wystarczają na zaspokojenie fundamentalnych potrzeb życiowych. Trudno zatem uznać, aby
z uzyskiwanego dochodu, skarżąca była w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego Skarżąca nie posiada również majątku umożliwiającego zdobycie środków finansowych, posiadany dom służy bowiem zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych jej i jej rodziny.
W tej sytuacji, za uzasadnione uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż
z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że nie jest ona ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca niewątpliwie znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło