I SA/Ol 305/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-06-07

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i rodzinna skarżącej, polegająca na utrzymywaniu się z renty rodzinnej i zasiłku rodzinnego, ponoszeniu stałych wydatków na mieszkanie i media, oraz braku możliwości podjęcia pracy z uwagi na konieczność opieki nad niepełnoletnią córką, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna i rodzinna skarżącej, polegająca na utrzymywaniu się z renty rodzinnej i zasiłku rodzinnego, ponoszeniu stałych wydatków na mieszkanie i media, a także braku możliwości podjęcia pracy z uwagi na konieczność opieki nad niepełnoletnią córką, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość uzyskiwanych dochodów nie pozwala wnioskodawczyni na samodzielne opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla niej i jej rodziny, zwłaszcza w zestawieniu z kwotą wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżąca I. L. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że utrzymuje się wraz z niepełnoletnią córką z renty rodzinnej i zasiłku rodzinnego. Ponosi miesięczne wydatki na czynsz, gaz, energię elektryczną i media w kwocie 675,99 zł, a pozostałą kwotę przeznacza na wyżywienie, leki i środki czystości. Nie posiada stałego dochodu ani majątku poza mieszkaniem, w którym zamieszkuje. Argumentowała, że nie może podjąć pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad córką.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1- sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 23 maja 2016 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca I. L. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącą formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepełnoletnią córką. Utrzymują się z renty rodzinnej córki w wysokości "[...]" i zasiłku rodzinnego na córkę w wysokości "[...]". Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi "[...]". Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 40 m2, innego majątku nie posiada. Miesięczne wydatki skarżącej i jej rodziny to kwota 675,99 zł. Na wydatki te składają się: czynsz w kwocie 428 zł, gaz - 53 zł, energia elektryczna 84,86 zł, telefon , TV i internet w łącznej kwocie 110.13 zł. Pozostałą kwotę "[...]" skarżąca przeznacza na wyżywienie, leki, środki czystości. Argumentując swój wniosek skarżąca wyjaśniła, że po śmierci męża znalazła się w trudnej sytuacji finansowej. Nie posiada stałego dochodu poza rentą i zasiłkiem rodzinnym córki. Nie ma możliwości podjęcia żadnego zatrudnienia, gdyż musi sprawować stałą opiekę nad córką, która posiada indywidualny tok nauczania i nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej wart. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia. Mając na uwadze sytuację rodzinną i materialną przedstawioną przez skarżącą uznać należało, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca i jej córka utrzymują się ze stałych dochodów w wysokości "[...]", z których co miesiąc ponoszą stałe wydatki na utrzymanie mieszkania i media w kwocie 675,99 zł. Podkreślić należy, iż pozostała kwotę "[...]" skarżąca przeznacza na zakup żywności, środków czystości czy też zakup odzieży i obuwia. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wysokość uzyskiwanych dochodów nie pozwala wnioskodawczyni na samodzielne opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania dla niej i jej rodziny. Uwzględniając dodatkowo fakt braku jakiegokolwiek majątku poza mieszkaniem, w którym strona zamieszkuje jak i deklarowaną wysokość dochodów w zestawieniu z samą tylko kwotą wpisu sądowego (500 zł) uznano, że uzasadnione było przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło