I SA/Ol 306/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi kasacyjnej Z. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 306/15 w sprawie ze skargi Z. R. na wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]", "[...]" w przedmiocie przedłożenia oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii dowodu postanawia: odrzucić skargę kasacyjną WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z. R. (zwany dalej skarżącym) na ww. wezwanie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Odpis postanowienia Sądu wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o treści art. 175 i 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a." został doręczony skarżącemu w dniu 25 czerwca 2015 r. Pismem z dnia 27 czerwca 2015 r. skarżący wniósł w wersji elektronicznej skargę kasacyjną na ww. postanowienie. Zarzucił, iż został pozbawiony praw, a jego pisma są ignorowane przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 173 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie zaś do art. 175 § 1 p.p.s.a, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Skarga kasacyjna może być sporządzona przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami oraz przez rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej. (art. 175 § 3). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie natomiast do art. 178 powołanej ustawy, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wykładnia przepisu art. 175 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że skargi kasacyjnej nie może sporządzić skarżący. Uprawnionymi do jej sporządzenia są bowiem wyłącznie podmioty wymienione w treści cytowanego art. 175 p.p.s.a., a mianowicie adwokaci lub radcowie prawni we wszystkich sprawach, natomiast w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami również doradcy podatkowi, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznicy patentowi. Wymóg ten, zwany "przymusem adwokackim" ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu (merytorycznego i formalnego) skargi kasacyjnej, do zredagowania której zgodnie z wymaganiami niniejszej ustawy niezbędne są kwalifikacje prawnicze. W rozpoznawanej natomiast sprawie, pomimo prawidłowego pouczenia o trybie i sposobie zaskarżenia orzeczenia, skargę kasacyjną sporządził skarżący, a więc podmiot nieuprawniony do jej zredagowania. Ponadto należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Ogólne warunki formalne jakie powinno odpowiadać każde pismo procesowe strony zostały określone w art. 46 § 1 p.p.s.a. Jednym z tych wymagań jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika ( art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Z powołanych przepisów art. 46 § 1 pkt 4 i art. 176 wymienionej ustawy wynika, że skargę kasacyjną do Sądu należy podpisać i że musi to być oryginalny podpis własnoręczny, a nie np. kserokopia podpisu czy scan podpisu, bowiem podpis na dokumencie jest formą oświadczenia woli lub wiedzy i służy identyfikacji osoby, która to oświadczenie złożyła. W literaturze wskazuje się, że podpisem jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 298). W art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. jest więc mowa o podpisie własnoręcznym, z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. W związku z powyższym, dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę do sądu administracyjnego konieczne jest opatrzenie go własnoręcznym oryginalnym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 powołanej ustawy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt I OPS 10/13 (dostępna na https://cbois.nsa.gov.pl), w której przyjęto, że: "W aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z uwagi na treść art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2013 r., poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej". Nie jest zatem dopuszczalna sytuacja, w której pismo (dokument elektroniczny) zostanie skierowane do sądu drogą elektroniczną (np. na adres e -mail), następnie będzie drukowane i włączane do papierowych akt sądowych. Tak przetworzony dokument nie będzie już dokumentem elektronicznym, lecz "papierowym", a tych nie można – jak wykazano – podpisać elektronicznie. Wymóg podpisu tradycyjnego w tym zakresie jest zatem nie tylko pożądany, ale przede wszystkim konieczny. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 178 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej.