I SA/Ol 307/15

WyrokWSA w Olsztynie2015-09-10

Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Ryszard Maliszewski, Wojciech Czajkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej bezpośrednio stronie, zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi, który złożył pełnomocnictwo ogólne w innym, równolegle prowadzonym postępowaniu, jest skuteczne i czy skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej bezpośrednio stronie jest skuteczne, jeśli pełnomocnik nie dołączył oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt konkretnej sprawy, zgodnie z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej. Złożenie pełnomocnictwa ogólnego w innym postępowaniu nie zwalnia z obowiązku dołączenia go do akt każdej sprawy odrębnie prowadzonej. Nieskuteczne doręczenie decyzji pełnomocnikowi nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, jeśli doręczenie było prawidłowe.
Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2009-2011. Spółka argumentowała, że decyzja została nieprawidłowo doręczona bezpośrednio jej, a nie pełnomocnikowi, który złożył pełnomocnictwo ogólne w innym, równoległym postępowaniu. SKO uznało doręczenie za skuteczne, ponieważ pełnomocnictwo nie zostało dołączone do akt sprawy dotyczącej lat 2009-2011, co skutkowało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant stażysta Joanna Lasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2015r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]",nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę . Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia "[...]" w sprawie określenia Spółce A (dalej jako skarżący) podatku od nieruchomości za lata 2009, 2010 i 2011. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( t.j. D.U. z 2012r. , poz. 749 z późn. zmianami; dalej jako Ord.pod.). W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził , że wskazana decyzja podatkowa została doręczona podatnikowi w dniu 7 stycznia 2015r. , co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru. Odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 22 stycznia 2015 r. , a więc w 15 dniu od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie zostało sporządzone i wniesione przez pełnomocnika spółki radcę prawnego M. G . Wraz z odwołaniem złożone zostało do akt sprawy pełnomocnictwo ogólne udzielone temu pełnomocnikowi. Wnosząc odwołanie , pełnomocnik podniósł , że decyzja został nieprawidłowo doręczona bezpośrednio stronie . Nie można zatem uznawać dnia 7 stycznia 2015 roku za dzień doręczenia . Odwołanie zostało więc wniesione w terminie . Zdaniem strony w postępowaniu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 , 2010 i 2011 ustanowiony był pełnomocnik . W równolegle prowadzonym postępowaniu dotyczącym 2012r. w tym samym organie pierwszej instancji złożone zostało pełnomocnictwo ogólne . Z punktu 7. tego dokumentu wynika umocowanie radcy prawnego do reprezentowania spółki m.in. w postępowaniu przed organami administracji państwowej i samorządowej . Według pełnomocnika rodzaj złożonego pełnomocnictwa wskazuje na to , że umocowanie dotyczy wszystkich postępowań i nie musi być wykazywane do każdej sprawy . Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło tej argumentacji pełnomocnika . Pełnomocnictwo ogólne umożliwia reprezentowanie strony we wszystkich postępowaniach administracyjnych ( a nie tylko w ściśle określonych co do ich rodzaju ) , co nie wyklucza obowiązku złożenia tego pełnomocnictwa do każdej sprawy odrębnie prowadzonej przed organem. Wynika to z art. 137 § 3 Ord. pod. , który to przepis stanowi , że pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa . Obowiązkowi temu pełnomocnik uczynił dopiero wraz ze złożeniem odwołania , a więc juz po wydaniu decyzji podatkowej dot. lat 2009, 2010 i 2011. Organ wskazał przy tym , że w toku podstępowania podatkowego kierowano bezpośrednio do podatnika wezwania i postanowienia , które podatnik odbierał i nie wykazał na żadnym etapie , że ustanowił pełnomocnika także w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości za lata 2009-2011. Doręczenie decyzji podatkowej bezpośrednio stronie było więc prawidłowe. Fakt ustanowienia pełnomocnika wykazany został dopiero na etapie składania odwołania . W dalszej części zaskarżonego postanowienia organ wskazał , że stosownie do art. 223 § 2 Ord. pod. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia . W rozpoznawanej sprawie decyzja doręczona została podatnikowi w dniu 7 stycznia 2015r. co oznacza , że w dniu następnym rozpoczął bieg termin , który zakończył swój 14 - dniowy bieg z dniem 21 stycznia 2015r. , przypadającym na środę dzień powszedni . Organ podniósł nadto , że z urzędu jest mu znany fakt złożenia pełnomocnictwa ogólnego w postępowaniu dot. 2011r. Fakt ten nie oznacza jednak , że wszystkie inne sprawy niż ta , w której pełnomocnik złożył umocowanie do działania , powinny toczyć się z udziałem pełnomocnika wyznaczonego do innej sprawy. Na poparcie zaprezentowanego stanowiska organ zacytował kilka orzeczeń sądów administracyjnych , z których wynika , że pełnomocnictwo powinno być dołączone do konkretnej sprawy i od tej chwili może być poddane ocenie co do jego skuteczności , jak również rodzić po stronie organu obowiązek uwzględnienia udziału pełnomocnika . Powyższe postanowienie zaskarżył w całości pełnomocnik skarżącej spółki , zarzucając : - naruszenie przepisów postępowania , które miało wpływ na treść postanowienia , tj. art. 228 § 1 pkt 2 Ord.pod. , poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania , podczas , gdy nie istniały okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie raz pominięcie istotnego dla rozstrzygnięcia naruszenia przepisów art. 123 § 1 i art. 145 § 2 Ord.pod. , polegające na niezapewnieniu pełnomocnikowi czynnego udziału w każdym stadium postępowania , przez niedoręczenie pełnomocnikowi przez organ I instancji zaskarżonej decyzji. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia , wstrzymanie wykonania tego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Uzasadniając skargę , podniesiono , że termin do wniesienia odwołania nie mógł rozpocząć biegu po dokonaniu w dniu 7 stycznia 2015r. nieprawidłowego doręczenia decyzji bezpośrednio podatnikowi. Decyzja powinna bowiem być doręczona pełnomocnikowi , który złożył pełnomocnictwo ogólne w toczącym się przed Burmistrzem drugim postępowaniu. Pełnomocnictwo to , jako ogólne , dotyczyło wszystkich postępowań . Umocowanie nie musiało być wykazywane osobno do każdej rozpoczynającej się sprawy. Doszło więc do naruszenia art. 123 § 1 i art. 145 § 2 Ord. pod. Pominięcie przez organ pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony . Nieprawidłowo doręczona decyzja nie wywołuje przy tym skutków materialnych i procesowych , jakie procedura podatkowa wiąże z doręczeniem decyzji . W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całej rozciągłości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu , wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył , co następuje : Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy , że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jed. w D.U. z 14.03.2012r., poz. 270 ze zm. , cyt. dalej jako p.p.s.a. ), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto , na podstawie art. 135 p.p.s.a. , sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny sądu jest kwestia zgodności z prawem postanowienia organu odwoławczego , który na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ord. pod. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej podatek od nieruchomości za lata 2009, 2010 i 2011. Według podatnika odwołanie wniesione zostało w terminie , gdyż w postępowaniu podatkowym ustanowiła pełnomocnika , któremu nie doręczono wydanej decyzji podatkowej , naruszając nakaz wynikający z art. 145 § 2 Ord. pod. i pozbawiając stronę czynnego udziału w sprawie ( art. 123 § 1 Ord. pod. ) W ocenie sądu zarzuty stawiane w skardze są bezzasadne . Zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z prawem i oparte zostało na prawidłowych ustaleniach faktycznych . Zasadnicze znaczenie ma przy tym rozstrzygnięcie sporu co do kwestii , czy w postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za lata 2009-2011ustanowiony został pełnomocnik, o którym organ podatkowy został skutecznie zawiadomiony. Nie ulega bowiem wątpliwości , że strona może działać poprzez pełnomocnika , o czym stanowi art. 137 Ord. pod. Ustanowienie pełnomocnika powinno jednak być zakomunikowane organowi zgodnie z art. 137 § 3 Ord. pod. Przepis ten stanowi bowiem , że " Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa . Adwokat , radca prawny , a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony ". W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne , że odpis "pełnomocnictwa ogólnego" z dnia 21 kwietnia 2008r. w postępowaniu podatkowym dot. lat 2009 - 2011 złożony został dopiero wraz z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji . Dokument taki złożony był natomiast wcześniej do prowadzonego odrębnie postępowania podatkowego dot. 2012r. Stanowisko organu , że wobec niedopełnienia przez pełnomocnika obowiązku z art. 137 § 3 Ord. pod. , nie było podstaw do przyjmowania , że strona ustanowiła pełnomocnika także w postępowaniu dot. lat 2009-2011 jest w pełni zasadne i zostało w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uzasadnione , z przywołaniem jednolitego w tej mierze orzecznictwa sądów administracyjnych .Fakt złożenia pełnomocnictwa w innym , nawet prowadzonym równolegle postępowaniu , nie zwalania od realizacji obowiązku z art. 137 § 3 Ord. po. Organ nie ma bowiem obowiązku poszukiwania i sprawdzania , czy ewentualnie pełnomocnictwo złożono do innych spraw i czy dotyczy ono także prowadzonego postępowania . Istnienia stosunku pełnomocnictwa nie można przy tym domniemywać ( poza niewystępującym w sprawie przypadkiem przewidzianym w art. 137 § 3a Ord. pod .). Pełnomocnictwo złożone w postępowaniu dot. podatku za 2012r. nie dawało więc podstaw do przyjęcia , że pełnomocnik ustanowiony został także w innych postępowaniach , w których dokument pełnomocnictwa nie został dołączony do akt przez pełnomocnika ( vide : B. Dauter w S. Babiarz i in. "Ordynacja podatkowa. Komentarz." , LexisNexis 2010 ,wyd. 6., s. 674 , teza 7 ) . Konsekwencją powyższych stwierdzeń jest przyjęcie , że organy zgodnie z prawem ustaliły i oceniły , że nie istniał obowiązek doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi oraz , że doręczenie dokonane bezpośrednio stronie było prawnie skuteczne . Nie zaistniał bowiem obowiązek doręczenia pisma pełnomocnikowi zgodnie z art. 145 § 2 Ord. pod. Zarzuty skargi o naruszeniu tego przepisu oraz zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania ( art. 123 § 1 Ord. pod. ) są więc chybione . Przedmiotem badania w rozpoznawanej sprawie jest - jak wyżej wskazano - zgodność z prawem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania . Podstawę do jego wydania stanowił przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ord. pod. Obiektywny fakt uchybienia ustawowemu terminowi zawitemu do wniesienia odwołania jest niewątpliwy .Zgodnie z art. 223 § 2 Ord.pod. odwołanie od decyzji wnosi sie w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia . Z akt sprawy wynika , że decyzja burmistrza wraz z pouczeniem o zasadach zaskarżenia został doręczona podatnikowi w dniu 7 stycznia 2015r. Termin do wniesienia odwołania upływał więc z dniem 21 stycznia 2015r. Natomiast odwołanie , datowane na dzień 22 stycznia 2015r. , tego samego dnia nadano w urzędzie pocztowym, a do organu wpłynęło dnia 23 stycznia 2015r. Okoliczności te prawidłowo zostały ustalone przez organ . Wobec takiego stanu faktycznego organ nie mógł orzec inaczej niż w zaskarżonym postanowieniu, do czego był zobligowany treścią art. 228 § 1 pkt 2 Ord.pod. Mając powyższe na względzie , na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji wyroku .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło