I SA/Ol 308/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-07-26
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Wiesława Pierechod, Tadeusz Piskozub
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 z powodu nieprowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej w zakresie stosowania nawozów jest zasadna, jeśli rolnik nie stosował nawozów w danym roku i nie posiadał dokumentów potwierdzających zbycie obornika?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu nieprowadzenia rejestru w zakresie stosowania nawozów nie jest zasadna, jeśli rolnik faktycznie nie stosował nawozów w gospodarstwie. Brak odnotowania w rejestrze czynności, które nie zostały wykonane, nie może być uznany za nieprowadzenie rejestru. Ponadto, odrzucenie dowodu sprzedaży obornika złożonego w postępowaniu odwoławczym było dowolne.Stan faktyczny
Skarżący H.W. został pozbawiony płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 z powodu stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie programu rolnośrodowiskowego, a konkretnie nieprzestrzegania minimalnych wymogów dotyczących czystości i porządku w gospodarstwie oraz nieprowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej w zakresie stosowania nawozów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący kwestionował prawidłowość kontroli i zarzuty dotyczące rejestru, wskazując, że nie stosował nawozów i sprzedał obornik.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Tadeusz Piskozub (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Jakub Gosk, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 lipca 2012r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 zł / dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Ol 308/12
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa /ARiMR/ po rozpatrzeniu odwołania H.W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]" w sprawie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowej na 2010 rok.
Z akt sprawy wynika, co następuje:
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" odmówił przyznania H. W. płatności rolno-środowiskowej na rok 2010. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 15 grudnia 2010 r. w gospodarstwie H.W. przeprowadzone zostały kontrole na miejscu:
1) w zakresie wzajemnej zgodności, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości,
2) w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której stwierdzono nieprawidłowości o charakterze informacyjnym, nie mające wpływu na płatność,
3) w zakresie programu rolno-środowiskowego, podczas której stwierdzono nieprawidłowości PW14 - Rolnik nie przestrzega minimalnych wymogów dotyczących czystości i porządku w gospodarstwie oraz 03 - Producent rolny nie prowadzi Rejestru działalności rolno-środowiskowej, skutkujący odmową przyznania płatności rolno-środowiskowej w danym roku.
Organ I instancji wskazał, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia w kwestii odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowej na rok 2010 jest § 27 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program
rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.), zgodnie z którym jeżeli rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolno-środowiskowej, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, rolnikowi temu nie przysługuje płatność rolno-środowiskowa w danym roku.
Od decyzji z dnia "[...]" pełnomocnik H.W. wniósł odwołanie podając, że kontrola gospodarstwa w zakresie wzajemnej zgodności nie wykazała nieprawidłowości. Osoby przeprowadzające kontrolę przedstawiły do podpisu pełnomocnikowi ww. producenta rolnego protokół pokontrolny, w którym nie było żadnych istotnych uwag i błędów. Kilka miesięcy później przesłano do podpisu kolejny protokół, wyjaśniając, że modyfikacja protokołu polegała na wpisaniu dodatkowych kodów z przeprowadzonej w grudniu 2010 r. kontroli. Pełnomocnik producenta rolnego zarzucił, że protokół z przeprowadzonej kontroli zawiera jedynie wzmiankę o braku porządku w gospodarstwie, nie precyzując o jakie uchybienia chodzi.
W dalszej części odwołania podano, że nie polega na prawdzie stwierdzenie o nie prowadzeniu przez producenta rolnego rejestru działalności rolno-środowiskowej. W prowadzonym rejestrze znajdują się wpisy wszystkich zabiegów agrotechnicznych i wypasów, które faktycznie zostały przeprowadzone. W rejestrze nie ma obowiązkowych do wypełnienia tabel dotyczących produkcji nawozów naturalnych w gospodarstwie, ale gdyby były, to producent rolny z pewnością by je wypełnił. Pełnomocnik H.W. podał, że w skład gospodarstwa rolnika wchodzą wyłącznie łąki i pastwiska, na których w latach 2009 i 2010 nie odbywało się nawożenie obornikiem. W związku z powyższym niezrozumiała jest odmowa przyznania płatności rolno-środowiskowej, z uwagi na brak wpisów odnośnie nawożenia, skoro takiego nawożenia nie było. W roku 2009 obornik przekazany był do gospodarstwa L.R., zaś w roku 2010 składowany był na pryzmie gnojowej, co było widoczne podczas przeprowadzania kontroli przez inspektorów.
Odwołujący się wyraził wątpliwość, w jaki sposób ma udokumentować ilość wyprodukowanego obornika i sposób jego zagospodarowania w sytuacji, gdy obornik nie był faktycznie stosowany w gospodarstwie.
Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, uwzględnienie wyjaśnień i wydanie nowej decyzji zgodnie ze złożonym wnioskiem. Do odwołania załączono oświadczenie H.W. z dnia 13 kwietnia 2011 r., z którego wynika, że ww. producent rolny sprzedał około 100 ton obornika ze swojego gospodarstwa rolnego L.R..
W dniu 20 lutego 2012 r. do Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło oświadczenie L.R. z dnia 13 kwietnia 2010 r., w którym potwierdził on zakup obornika w ilości około 100 ton od H.W..
Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania i materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji, decyzją z dnia "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W motywach decyzji odwoławczej organ II instancji przyjął, że argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, zaś dokonane przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. ustalenia stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawnych, należy uznać za prawidłowe.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 H.W. zadeklarował do objęcia płatnością rolno środowiskową z tytułu realizacji pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, działki rolne o łącznej powierzchni 44,29 ha.
Ponadto organ II instancji podniósł, że przyznanie płatności rolno środowiskowej uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Program rolnośrodowiskowy " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.). Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powyższego aktu prawnego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej" rolnikiem ", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej" numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej l ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005. str. l, z późn. zm,), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowvm ", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów. zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach. na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Nadto zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego.
Zdaniem organu, zgodnie z § 27 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.), jeżeli rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, to rolnikowi temu nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w danym roku.
W dniu 15 grudnia 2010 r. w gospodarstwie H.W. przeprowadzone zostały kontrole na miejscu:
1) w zakresie wzajemnej zgodności, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości,
2) w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której stwierdzono nieprawidłowości o charakterze informacyjnym, nie mające wpływu na płatność,
3) w zakresie programu rolno środowiskowego, podczas której stwierdzono nieprawidłowości PW14 - Rolnik nie przestrzega minimalnych wymogów dotyczących czystości i porządku w gospodarstwie oraz 03 - Producent rolny nie prowadzi Rejestru działalności rolnośrodowiskowej, skutkujący odmową przyznania płatności rolno środowiskowej w danym roku.
Z raportu z czynności kontrolnych Nr "[...]" dotyczącego kontroli przeprowadzonej w dniu "[...]" w zakresie programu rolno środowiskowego wynika (str. 4 raportu), iż H.W. nie przestrzega następujących wymagań:
1) Rolnik prowadzi Rejestr dla całego gospodarstwa w odniesieniu do nawozów naturalnych i mineralnych - przypisano kod pokontrolny 03;
2) Gospodarstwo rolne wyposażone jest w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych, a urządzenia te utrzymywane są w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym - przypisano kod pokontrolny PW14.
W kolumnie Uwagi inspektora terenowego na stronie 4 ww. raportu wpisano, iż rolnik nie posiada dokumentów potwierdzających odbiór nieczystości płynnych i stałych oraz że Rejestr działalności rolnośrodowiskowej nie zawiera informacji o stosowaniu obornika, rodzaju i ilości wypasanych zwierząt.
W świetle powyższych przepisów oraz ustaleń poczynionych w trakcie przedmiotowej kontroli, zastosowanie kodu PW14 uznać należy za jak najbardziej zasadne. Z uwagi jednak na odmowę przyznania płatności rolno środowiskowej stwierdzona nieprawidłowość nie miała wpływu na treść zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu organ II instancji zaznaczył, że w związku z zarzutami dotyczącymi prawidłowości przeprowadzonej w dniu 15 grudnia 2010 r. kontroli gospodarstwa H.W., Kierownik Biura Działań Społecznych i Środowiskowych oraz Płatności Bezpośrednich ARiMR pismem z dnia 29 lutego 2012 r. zwrócił się do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu ARiMR z prośbą o weryfikację poprawności przeprowadzonych kontroli.
W dniu 29 marca 2012 r. wpłynęło pismo Naczelnika Wydziału Obsługi i Przygotowania Dokumentacji Biura Kontroli na Miejscu ARiMR, z którego wynika że analiza dokumentacji wykazała poprawność przeprowadzonej kontroli. W ww. piśmie podano, że H.W. prowadzi rejestr działalności rolno środowiskowej w kwestii siewu i koszenia, natomiast nie prowadzi tego rejestru w zakresie stosowania nawozów naturalnych i mineralnych. Ponadto wskazano, że sytuację w której rolnik posiada zwierzęta i nie odnotowuje w rejestrze informacji o zastosowaniu nawozów oraz nie posiada umów na zbycie nawozów, należy zakwalifikować jako nie prowadzenie rejestru w zakresie nawożenia.
W omawianym piśmie podano również, że podczas przeprowadzenia przedmiotowej kontroli nie został okazany żaden dokument świadczący o zbyciu przez ww. producenta rolnego wyprodukowanego w gospodarstwie nawozu. Dokumentu takiego nie załączono również do zastrzeżenia do raportu przekazanego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. ani do odwołania od decyzji z dnia "[...]".
Zdaniem organu odwoławczego, zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie.
Beneficjent w odwołaniu podniósł, że pierwotny raport z kontroli nie zawierał cyt. żadnych istotnych uwag i błędów, natomiast przesłana kilka miesięcy później kolejna wersja raportu zawierała modyfikację w zakresie zastosowanych kodów pokontrolnych. Jednakże odwołujący się nie wyjaśnił, jakie kody pokontrolne są w jego ocenie istotne, nie podał również, na czym polegała modyfikacja tych kodów.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w aktach sprawy znajduje się raport Nr "[...]" podpisany w dniu 19 stycznia 2011 r. przez H.W., w którym ujęte zostały opisane wyżej kody pokontrolne 03 oraz PW14. H.W. otrzymał ww. raport w dniu 19 stycznia 2011 r. co potwierdził własnoręcznym podpisem na stronie 14 przedmiotowego raportu. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku opisania nieprawidłowości polegającej na braku porządku w gospodarstwie wskazać należy, że nieprawidłowość nie polegała na braku porządku w gospodarstwie, lecz na nieposiadaniu przez rolnika dokumentów potwierdzających odbiór nieczystości płynnych i stałych, co zostało opisane w kolumnie Uwagi inspektora terenowego na stronie 4 raportu.
Organ odwoławczy w przedmiocie wątpliwości producenta rolnego dotyczących sposobu dokumentowania ilość wyprodukowanego obornika oraz jego zagospodarowania, wyjaśnił, że w braku stosowania wyprodukowanego w gospodarstwie nawozu producent rolny powinien posiadać umowę na zbycie nawozów innemu producentowi rolnemu lub inny dokument, z którego wynika fakt wyzbycia się nawozu. Powyższe obowiązki wynikają ze szczególnych wymogów jakie spełniać musi producent rolny realizujący zobowiązanie rolno środowiskowe, w zakresie pakietu 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone. Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.) wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Z treści przywołanego załącznika nr 3 wynika, że do wymogów w zakresie pakietu 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone należy m.in. zakaz nawożenia azotem na obszarach nawożonych przez namuły rzeczne, a na innych obszarach - powyżej poziomu 60 kg/ha w danym roku. Zdaniem organu II instancji, to właśnie z tym wymogiem sprzężony jest ciążący na producencie rolnym obowiązek prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej w zakresie stosowania nawozów naturalnych i mineralnych. Prawidłowe prowadzenie rejestru ma na celu umożliwienie jednostce kontrolnej zweryfikowanie poprawności postępowania rolnika w zakresie ww. wymogu. W związku z powyższym wobec braku stosowania w gospodarstwie nawozów wyprodukowanych przez zwierzęta rolnik powinien okazać podczas kontroli dokument świadczący o zbyciu nawozu. Powyższego obowiązku H.W. nie zrealizował, skutkiem czego była odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. W ocenie organu odwoławczego, nie może stanowić dowodu zbycia nawozu złożone na etapie postępowania odwoławczego oświadczenie L.R. z dnia 13 kwietnia 2010 r., w którym potwierdził on zakup obornika w ilości około 100 ton od H.W.. Po pierwsze z treści tego oświadczenia nie wynika, w jakim okresie doszło do zakupu obornika, a po drugie dokument taki powinien być okazany przez rolnika podczas kontroli, a nie dopiero w sytuacji niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia.
Organ II instancji utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Nr "[...]" wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu "[...]" przyjął, że decyzja ta jest prawidłowa.. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie należało odmówić H. W. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010.
W. H. zaskarżył decyzję odwoławczą z dnia "[...]’ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie zasad stosowania ustawy artykułów 7 i 9; o przyznawaniu płatności do gruntów rolnych oraz stosowania przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników.
W petitum skargi H. W. wniósł:
1/ o wypłacenie mu za 2010 rok płatności rolno środowiskowej w pełnej wysokości,
2/ o zwrot kosztów postępowania według przewidzianych norm.
W uzasadnieniu skargi, Beneficjent stwierdził, że w związku z przeprowadzoną w grudniu 2010 r. w jego gospodarstwie kontrolą, na podstawie zapisów zawartych w protokole pokontrolnym - stwierdzono, że w gospodarstwie nie stwierdzono nieprawidłowości w ramach kontroli wzajemnej zgodności. Podniósł, że kontrola wzajemnej zgodności obejmuje m.in. badanie, czy w gospodarstwie przestrzegane są normy dotyczące czystości i porządku w gospodarstwie, natomiast kontrola w gospodarstwie odbyła się w okresie zimowym, gdy na podwórzu zalegała pół metrowa warstwa śniegu. Kontrolerzy nie przedstawili żadnych zarzutów dotyczących uchybienia jakichkolwiek norm w tym zakresie. Kontrolerzy przedłożyli Skarżącemu do podpisania protokół pokontrolny, w którym nie było żadnych istotnych uwag i błędów (tym bardziej sankcjonujących, bądź skutkujących odmową przyznania płatności). Skarżący podniósł, że protokół ten podpisał i jeden egzemplarz pozostawiono jemu. Skarżący podniósł, że kilka miesięcy później- przysłano mu do podpisania ponownie protokół z kontroli gospodarstwa, który polecono mu jedynie podpisać i odesłać do Oddziału ARiMR , a wyjaśniono mu, że modyfikacja protokołu polega jedynie na wpisaniu dodatkowych kodów z przeprowadzonej w grudniu 2010 kontroli, a o grożącej mu odmowie przyznania płatności rolno środowiskowej został poinformowany dopiero przez Biuro Powiatowe ARiMR w B. przed wydaniem decyzji.
Skarżący podniósł, że uznanie braku porządku w jego gospodarstwie i sankcjonowanie go z tego tytułu obniżeniem o 1% płatności- przy braku jakichkolwiek podstaw i zarzutów podczas kontroli - jest dla niego nie do przyjęcia.
Zdaniem skarżącego, kontrole w gospodarstwach, zgodnie z prawem UE, powinny zawierać także element edukacyjny, a nadto kontrola nie może zawierać jedynie aspektu chęci ukarania producenta. Kontrola powinna zawierać jasne pouczenie co jest źle w jego gospodarstwie a nie jedynie stwierdzenie- "brak porządku w gospodarstwie".
W ocenie Skarżącego, wprowadzono go w błąd podczas kontroli, że nie ma żadnych nieprawidłowości, a następnie już w Oddziale Regionalnym ARiMR- zmieniono protokół, nakładając karę i nie poinformowano , za jakie nieprawidłowości. W związku z powyższym skarżący nie zgodził się z zapisem w decyzji, który sugeruje ( w sposób nieopisany w protokole ani nieudokumentowany w inny sposób) nieprzestrzeganie porządku w gospodarstwie. Jak zaznaczył skarżący podczas kontroli na ziemi zalegała warstwa 50 cm śniegu i kontrolerzy utknęli w zaspie śnieżnej a on pomagał im wyjechać swoim ciągnikiem z zaspy.
W ocenie skarżącego zarzut, zawarty w decyzji, odnośnie nie prowadzenia rejestru rolno środowiskowego jest nieprawdziwy, ponieważ rejestr jest prowadzony od 2009 roku do chwili obecnej - o czym świadczą wpisy okazane kontrolującym.
W ocenie rolnika, w rejestrze rolno środowiskowym są wszystkie niezbędne zapisy, wynikające z prowadzonych faktycznie zabiegów agrotechnicznych i wypasów. W rejestrze nie ma obowiązkowych do wypełniania tabel - produkcja nawozów naturalnych w gospodarstwie. Gdyby taka pozycja w rejestrze rolno środowiskowym była, to z pewnością byłaby przez niego uzupełniona . Skarżący podniósł, że w gospodarstwie nie ma gruntów ornych, lecz jedynie łąki i pastwiska trwałe. Rolnik podniósł, że ponieważ posiada łącznie ze swoimi braćmi dość dużą ilość trwałych użytków zielonych - realizują wszyscy program rolno środowiskowy- ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych. Ze względu na zasobność składników na dość dobrych łąkach i pastwiskach- w latach 2009 i 2010 nie odbywało się nawożenie obornikiem żadnej z jego łąk i pastwisk. Dlatego nie rozumie dlaczego zastosowano sankcję w postaci odmowy przyznania płatności z tytułu nie wpisania w rejestrze rolno środowiskowym nawożenia obornikiem skoro takiego nawożenia nie było. Obornik w roku 2010 był przekazany do innego gospodarstwa- co potwierdził poprzez złożenie stosownego oświadczenia - p. L.R.. Przedstawiciele ARiMR w trakcie kontroli nie pytali go w ogóle o to, co robi z obornikiem wyprodukowanym w swoim gospodarstwie. Obornik z roku 2010 był również składowany na pryzmie gnojowej podczas pobytu kontrolerów w gospodarstwie. Nie budziło to żadnych pytań i uwag kontrolerów ¬przeciwnie, kontrolerzy przedłożyli mu do podpisania protokół pokontrolny, w którym nie było żadnych uwag i błędów - tym bardziej sankcjonujących, bądź skutkujących odmową przyznania płatności. Protokół ten podpisał i jeden egzemplarz pozostawiono dla niego.
Skarżący podniósł, że składał już kilkakrotnie oświadczenie do ARiMR , że rejestr rolnośrodowiskowy był prowadzony w pełnym zakresie - od początku realizacji programu do chwili obecnej. Znajdują się tam wszystkie wpisy dotyczące wykonywanych ( faktycznie!) zabiegów agrotechnicznych - terminy wykaszania działek rolnych, zbioru siana, wypasów bydła. Rolnik zadał też pytania "Czy jeżeli nie miało miejsca nawożenie obornikiem to powinienem mimo wszystko ten zabieg wpisać do rejestru?. Skarżący nie zgodził się z odmową przyznania mu płatności rolno środowiskowej, gdyż decyzja ta jest niesprawiedliwa i nie opiera się na żadnym dokumencie potwierdzającym jego winę w opisywanym zakresie. Jedynym dokumentem jest zmieniony w OR ARiMR raport z kontroli, gdyż dokument, który podpisywał nie zawierał żadnych błędów uwag ani zapisów dotyczących nieprawidłowości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji odwoławczej.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, z przyczyn w niej wskazanych.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W sprawie niniejszej decyzje organów obu instancji wydane zostały na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.; dalej: rozporządzenie) wydanego w oparciu o delegację z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 54, poz. 427 ze zm.; dalej: ustawa o rozwoju obszarów wiejskich).
Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia ministra rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Skarżący zadeklarował do objęcia płatnością rolnośrodowiskową na rok 2010 z tytułu realizacji pakietu 3 – Ekstensywne trwałe użytki zielone, który został obwarowany szeregiem warunków.
Jak wynika z § 4 ust. 2 pkt 2 ww. rozporządzenia rolnik realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowe prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego.
Zgodnie z ust. 3 § 4 cyt. rozporządzenia wymogi dla poszczególnych pakietów oraz ich wariantów określił załącznik nr 3 do rozporządzenia, wymienione taksatywnie.
Organ ARiMR na podstawie § 27 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku, przyjął, że Skarżący nie prowadził rejestru działalności rolnośrodowiskowej w 2010 roku, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, dlatego rolnikowi temu nie przysługiwała płatność rolnośrodowiskowa w danym roku.
W dniu 15 grudnia 2010 r. w gospodarstwie H.W. przeprowadzone zostały kontrole na miejscu, w wyniku której ustalono, że Rejestr działalności rolnośrodowiskowej nie zawiera informacji o stosowaniu obornika, rodzaju i ilości wypasanych zwierząt.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została bez wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego.
Naruszone wiec zostały zasady określone w przepisach art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa.
Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia, że skarżący naruszył obowiązki określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Niezależnie od tego, że w materiale brak jest kserokopii rejestru działalności rolnośrodowiskowej na 2010 rok, to niewątpliwie trafnie rolnik podnosi, iż dokonanie kontroli zimą /15.12.2010 r./, przy dużej warstwie śniegu nie dawało rzeczywistego obrazu czystości obejścia gospodarstwa.
W sprawie niniejszej, zakwestionowano spełnienie przez skarżącego warunku z § 26 ust.6 rozporządzenia. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, jako przesłankę przyznania płatności rolnośrodowiskowych przyjmuje obowiązek prowadzenia rejestru rolno środowiskowego zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego.
W § 27 ust.6 cyt. rozporządzenia, wykluczono z kręgu osób uprawnionych do otrzymania płatności rolnośrodowiskowych, rolników nie prowadzących rejestru działalności rolnośrodowiskowej w danym roku, o której mowa w §4 ust.2 pkt 2 rozporządzenia.
Zdaniem Sądu, odmowa przyznania płatności na podstawie § 27 ust.6 rozporządzenia nie może zamykać się do gołosłownego stwierdzenia, że rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodwiskowej, lecz musi wskazywać konkretne naruszenia prawa i uchybienia rolnika w przestrzeganiu wymogów przyjętego pakietu płatności.
Przepisów dot. obowiązków prowadzenia rejestru nie można interpretować w sposób przyjęty przez organ. W ocenie Sądu nie wynika z nich bowiem obowiązek odnotowywania w rejestrze czynności ( zbiegów) agrotechnicznych, których w gospodarstwie nie dokonywano. Jeżeli zatem rolnik nie używał obornika do nawożenia gruntów, to trudno wymagać, aby odnotowywał to w rejestrze. Brak zapisu co do takiej okoliczności nie może być uznawany za nie prowadzenie rejestru.
Nadto dowolne i nieoparte na cytowanych przepisach postępowania było odrzucenie wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonych w postępowaniu odwoławczym dowodów co do sprzedania obornika. Sam fakt złożenia tego dowodu w fazie odwoławczej nie może być przesłanka przyjętej przez organ oceny.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien rozpoznać wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2010 rok, po wszechstronnym i wyczerpującym rozważeniu sprawy oraz zbadaniu czy rolnik spełnia wszystkie warunki płatności w ramach pakietu 3- Ekstensywne trwałe użytki zielone i czy spełnia wszystkie inne warunki do przyznania płatności rolnośrodowiskowej za 2010 rok.
Wykładni cytowanych przepisów organ powinien dokonać zgodnie ze wskazaniami Sądu.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem § 27 ust.6 cyt. rozporządzenia, dlatego uchylono zaskarżoną decyzję, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach sądowych orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło