I SA/Ol 315/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-07-07

Skład orzekający: Anna Ambroziak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona nie uzupełniła braków formalnych pisma procesowego zawierającego dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe, o które została wezwana na podstawie art. 255 PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona nie uzupełniła braków formalnych pisma procesowego zawierającego dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe, o które została wezwana na podstawie art. 255 PPSA. Brak podpisu pod pismem uniemożliwia nadanie mu biegu i skutkuje uznaniem, że strona nie złożyła stosownych wyjaśnień, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wniosek został uzupełniony o dodatkowe oświadczenia i dokumenty, jednakże jedno z pism procesowych zawierających te wyjaśnienia było niepodpisane. Sąd wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków, jednakże strona nie zastosowała się do wezwania. W konsekwencji sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych WSA/post.1-sentencja postanowienia Wnioskiem z dnia 5 kwietnia 2016 r. skarżący M.J. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata A.R. zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochody z tytułu "prac dorywczych" w wysokości około "[...]" oraz z umowy zlecenia w kwocie "[...]" miesięcznie. Ponadto ze złożonego formularza wniosku wynika, iż skarżący jest właścicielem domu, który jest obciążony hipoteką w wysokości 700.000 zł. Nadto jest w posiadaniu samochodu ciężarowego marki IVECO "[...]", z którego prowadzona jest egzekucja. Wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z prac dorywczych i niskopłatnych zleceń, w związku z czym nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Podkreślił, że na obecną chwilę jego zobowiązania kredytowe przekraczają kwotę 800.000 zł. Ponadto stara się częściowo regulować zobowiązania z tytułu alimentów na dzieci. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy może zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie z możliwości tej skorzystano i wystosowano do strony wezwanie z dnia 20 maja 2016 r. W wezwaniu tym zwrócono się w terminie siedmiu dni o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do tut. Sądu wpłynęło niepodpisane pismo z dnia 31.05.2016 r. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia przez skarżącego braków formalnych pisma procesowego z dnia 31.05.2016 r. W wyznaczonym terminie nie usunięto ww. braku. Brak podpisu strony pod pismem jest brakiem formalnym (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.)., który uniemożliwia nadanie mu biegu i powoduje, że wyjaśnienia wnioskodawcy nie mogą zostać uwzględnione w toku rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, co w przedmiotowej sprawie skutkuje uznaniem, że skarżący nie złożył stosownych wyjaśnień na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy będzie zatem zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożone na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej i życiowej, nie przedstawił bowiem dokumentów jak i oświadczeń, o które został wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. Uznać więc należy, iż skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania mu prawa pomocy, a tym samym brak było podstaw do przyznania mu prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji (nie przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych) wykluczona jest możliwość merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005r., sygn. akt I OZ 842/05 - nieopublikowane). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło