I SA/Ol 317/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-06-14
Skład orzekający: Anna Ambroziak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest zasiłek okresowy MOPS, a jedynym majątkiem mieszkanie o powierzchni 29,28 m2, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony jej doradca podatkowy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest zasiłek okresowy MOPS w kwocie 353,69 zł miesięcznie, a jedynym majątkiem mieszkanie o powierzchni 29,28 m2, nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym uzasadnione jest przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący A.O. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, wskazując na trudną sytuację materialną. Utrzymuje się z zasiłku okresowego MOPS w wysokości 353,69 zł miesięcznie, jest właścicielem mieszkania o powierzchni 29,28 m2 i nie posiada innego majątku. Argumentował, że skomplikowany przedmiot sporu uniemożliwia mu samodzielne opłacenie doradcy podatkowego. Organ rozpatrujący wniosek ocenił jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Anna Ambroziak po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej - obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie: odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego WSA/post. 1 – sentencja postanowienia
Wnioskiem z dnia 29 maja 2017 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący A.O. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Ze złożonego przez skarżącego formularza wniosku o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z zasiłku okresowego przyznawanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w wysokości 353,69 zł netto miesięcznie. Skarżący jest właścicielem mieszkania o powierzchni 29,28 m2. Innego majątku nie posiada. Wykazał, że ponosi następujące wydatki: czynsz – 121,34 zł, energia elektryczna –ok. 66 zł, gaz – 94 zł, leki ok. 50 zł. Przy czym zaznaczył, że otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 84,94 zł, dodatek energetyczny – 11,29 zł ryczałt na zakup opału 69,14 zł z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Argumentując trudną sytuację materialną wnioskodawca wskazał na skomplikowany, jego zdaniem, przedmiot sporu i na tej podstawie stwierdził, że nie posiada środków na samodzielne opłacenie doradcy podatkowego.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2016r., poz. 718 ze zm.) dalej zwana w skrócie p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie. W przypadku prawa pomocy mamy do czynienia z pomocą budżetu Państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy są przy tym określone ogólnie, a więc uznaniu sądu pozostawił ustawodawca ocenę przedstawionych we wniosku okoliczności przemawiających, zdaniem strony, za rozstrzygnięciem korzystnym dla niego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku sygn. akt FZ 478/04, (niepubl.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżących z obowiązku ich ponoszenia.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca poza zasiłkiem okresowym w kwocie 353,69 zł miesięcznie, nie uzyskuje innych dochodów. Nie posiada również majątku, który mógłby ewentualnie spieniężyć celem i opłacenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Sytuacja strony nie pozwala zatem na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z uzyskiwanych dochodów strona nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym jak i związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło